85.763
breytingar
„Blik 1962/Kennaratal 1885-1904“: Munur á milli breytinga
Fara í flakk
Fara í leit
Blik 1962/Kennaratal 1885-1904 (skoða efni)
Útgáfa síðunnar 24. ágúst 2010 kl. 21:04
, 24. ágúst 2010ekkert breytingarágrip
Ekkert breytingarágrip |
Ekkert breytingarágrip |
||
| Lína 3: | Lína 3: | ||
<center>[[Þorsteinn Þ. Víglundsson|ÞORSTEINN Þ. VÍGLUNDSSON]]:</center> | |||
<big><big><big><big><big><center>KENNARATAL</center></big> | |||
<CENTER>frá 1885-1904</CENTER></BIG> | |||
<br> | <br> | ||
< | <center>Séra Jón Jónasson Thorstensen,</center> | ||
<center>kennari við barnaskólann</center> | |||
<center>í Vestmannaeyjum</center> | |||
<center>1885-1886</center></big></big> | |||
<big>''(F. 30. apríl 1858, d. 11. nóv. 1923)''</big><br> | <big><center>''(F. 30. apríl 1858, d. 11. nóv. 1923)''</center></big><br> | ||
[[Mynd: 1962 b 118.jpg|thumb|350px|''Séra Jón Jónasson Thorstensen.'']]Séra [[Jón Thorstensen]] var sonur Jónasar sýslumanns í S.-Múlasýslu Jónssonar landlæknis, Þorsteinssonar. Kona Jónasar sýslumanns og móðir séra Jóns var Þórdís Pálsdóttir Melsteds, amtmanns í Stykkishólmi. <br> | [[Mynd: 1962 b 118.jpg|left|thumb|350px| | ||
''Séra Jón Jónasson Thorstensen.'']]Séra [[Jón Thorstensen]] var sonur Jónasar sýslumanns í S.-Múlasýslu Jónssonar landlæknis, Þorsteinssonar. Kona Jónasar sýslumanns og móðir séra Jóns var Þórdís Pálsdóttir Melsteds, amtmanns í Stykkishólmi. <br> | |||
Séra Jón Thorstensen skrifaðist inn í lærða skólann í Reykjavík 1873. Lauk stúdentsprófi 1881 og embættisprófi í guðfræði þrem árum síðar. Séra Jón gerðist barnaskólakennari í Vestmannaeyjum haustið 1885 og var þar aðeins eitt ár. Árið eftir (1886) vígðist hann prestur til Þingvalla, og var þar samfleytt prestur í meir en 36 ár. Hann fékk lausn frá embætti vorið 1923 og fluttist þá til Reykjavíkur. Þar lézt hann um haustið sama ár. <br> | Séra Jón Thorstensen skrifaðist inn í lærða skólann í Reykjavík 1873. Lauk stúdentsprófi 1881 og embættisprófi í guðfræði þrem árum síðar. Séra Jón gerðist barnaskólakennari í Vestmannaeyjum haustið 1885 og var þar aðeins eitt ár. Árið eftir (1886) vígðist hann prestur til Þingvalla, og var þar samfleytt prestur í meir en 36 ár. Hann fékk lausn frá embætti vorið 1923 og fluttist þá til Reykjavíkur. Þar lézt hann um haustið sama ár. <br> | ||
Séra Jón var talinn vandaður maður, grandvar og sómakær.<br> | Séra Jón var talinn vandaður maður, grandvar og sómakær.<br> | ||
| Lína 20: | Lína 22: | ||
Elín dóttir þeirra hjóna giftist Helga Bergs forstjóra í Reykjavík. Sonur þeirra er Helgi Bergs, verkfræðingur. | Elín dóttir þeirra hjóna giftist Helga Bergs forstjóra í Reykjavík. Sonur þeirra er Helgi Bergs, verkfræðingur. | ||
<big>''(F 17. marz 1856, d 6. jan. 1932)''</big> <br> | |||
[[Mynd: 1962 b 119.jpg|thumb|350px|''Árni Filippusson.'']][[Árni Filippusson]] var fæddur að Háfshóli í Holtum. Foreldrar hans voru bændahjónin Filippus Bjarnason og Guðrún Árnadóttir, hreppstjóra og dan. á Stóra-Hofi á Rangárvöllum Jónssonar í Sauðholti. Afi Árna var Bjarni sterki, hinn víðkunni | |||
ferjumaður við Sandhólaferju í Ásahreppi. Stundum kallaður Glímu-Bjarni. <br> | |||
<big><big><center>Árni Filippusson,</center> | |||
<center>barnakennari í Vestmannaeyjum</center> | |||
<center>1886-1893</center></big></big> | |||
<big><center>''(F 17. marz 1856, d 6. jan. 1932)''</center></big><br> | |||
[[Mynd: 1962 b 119 A.jpg|left|thumb|350px|''Árni Filippusson.'']][[Árni Filippusson]] var fæddur að Háfshóli í Holtum. Foreldrar hans voru bændahjónin Filippus Bjarnason og Guðrún Árnadóttir, hreppstjóra og dan. á Stóra-Hofi á Rangárvöllum Jónssonar í Sauðholti. Afi Árna var Bjarni sterki, hinn víðkunni ferjumaður við Sandhólaferju í Ásahreppi. Stundum kallaður Glímu-Bjarni. <br> | |||
Árni ólst upp hjá foreldrum sínum og dvaldist þar til tvítugsaldurs Á þeim árum stundaði hann um tíma nám að Kirkjubæ vestri á Rangárvöllum hjá séra Ísleifi sóknarpresti Gíslasyni. Eftir það réðist Árni til Hermanns sýslumanns Johnsson (Jónssonar) á Velli í Hvolhreppi. Þar var hann sýsluskrifari m.m. í 8 ár og varð maður reyndari og lærðari eftir þau ár, enda var hann bókhneigður og stundaði sjálfsnám svo sem hann hafði tök á. <br> | Árni ólst upp hjá foreldrum sínum og dvaldist þar til tvítugsaldurs Á þeim árum stundaði hann um tíma nám að Kirkjubæ vestri á Rangárvöllum hjá séra Ísleifi sóknarpresti Gíslasyni. Eftir það réðist Árni til Hermanns sýslumanns Johnsson (Jónssonar) á Velli í Hvolhreppi. Þar var hann sýsluskrifari m.m. í 8 ár og varð maður reyndari og lærðari eftir þau ár, enda var hann bókhneigður og stundaði sjálfsnám svo sem hann hafði tök á. <br> | ||
Til Vestmannaeyja fluttist Árni Filippusson árið 1885. Hafði hann þá ráðizt verzlunarmaður hjá [[J.P.T. Bryde]]. <br> | Til Vestmannaeyja fluttist Árni Filippusson árið 1885. Hafði hann þá ráðizt verzlunarmaður hjá [[J.P.T. Bryde]]. <br> | ||
Fyrsta árið var hann til húsa í [[Nýborg]] hjá [[Sigurður Sveinsson í Nýborg|Sigurði Sveinssyni]], en síðan leigði hann sér herbergi í [[Hlíðarhús]]i hjá þeim hjónum [[Gísli Stefánsson (kaupmaður)|Gísla kaupmanni Stefánssyni]] og [[Soffía Lisbeth Andersdóttir|Soffíu Andersdóttur]]. Árni réðist kennari við barnaskóla Vestmannaeyja haustið 1886 og var þar kennari í 7 ár eða til skólaársloka 1893. Öll þau sumur stundaði hann verzlunarstörf við Brydeverzlun í Garðinum. Var hann þar oftast „utanbúðarmaður“ og vó viðskiptavinunum salt, kol og aðra þungavöru.<br> | Fyrsta árið var hann til húsa í [[Nýborg]] hjá [[Sigurður Sveinsson í Nýborg|Sigurði Sveinssyni]], en síðan leigði hann sér herbergi í [[Hlíðarhús]]i hjá þeim hjónum [[Gísli Stefánsson (kaupmaður)|Gísla kaupmanni Stefánssyni]] og [[Soffía Lisbeth Andersdóttir|Soffíu Andersdóttur]]. Árni réðist kennari við barnaskóla Vestmannaeyja haustið 1886 og var þar kennari í 7 ár eða til skólaársloka 1893. Öll þau sumur stundaði hann verzlunarstörf við Brydeverzlun í Garðinum. Var hann þar oftast „utanbúðarmaður“ og vó viðskiptavinunum salt, kol og aðra þungavöru.<br> | ||
Aldrei var Árni nefndur skólastjóri þau ár, sem hann starfaði við barnaskólann, því að sóknarpresturinn var það raunverulega með fulltingi skólanefndar, en hann vann sér brátt það traust í starfinu, að „yfirvöldin“ létu hann um starfið að mestu eftirlitslaust og fannst því öllu vel borgið í höndum hans. Vissa er fyrir því og sannanir, að Árni rak hér unglingaskóla á eigin reikning 2—3 ár, meðan hann var kennari við barnaskólann. Nemendur munu að vísu hafa verið fáir. Einnig kenndi hann heima hjá sér eða á heimilum smábörnum frá 7—11 ára, svo sem börnum [[Michael Marius Aagaard|M.M. Aagaards]] sýslumanns. Flestir nemendur Árna í barnaskólanum voru hinsvegar 12—14 ára. Venjan var | Aldrei var Árni nefndur skólastjóri þau ár, sem hann starfaði við barnaskólann, því að sóknarpresturinn var það raunverulega með fulltingi skólanefndar, en hann vann sér brátt það traust í starfinu, að „yfirvöldin“ létu hann um starfið að mestu eftirlitslaust og fannst því öllu vel borgið í höndum hans. Vissa er fyrir því og sannanir, að Árni rak hér unglingaskóla á eigin reikning 2—3 ár, meðan hann var kennari við barnaskólann. Nemendur munu að vísu hafa verið fáir. Einnig kenndi hann heima hjá sér eða á heimilum smábörnum frá 7—11 ára, svo sem börnum [[Michael Marius Aagaard|M.M. Aagaards]] sýslumanns. Flestir nemendur Árna í barnaskólanum voru hinsvegar 12—14 ára. Venjan var að láta börnin ganga í barnaskólann 1—2 síðustu árin fyrir fermingu. <br> | ||
Árin 1893—1900 dvaldist Árni í Hafnarfirði og Reykjavík við verzlunarstörf og var um tíma (1897—1899) verzlunarstjóri við Fischersverzlun í Hafnarfirði. <br> | Árin 1893—1900 dvaldist Árni í Hafnarfirði og Reykjavík við verzlunarstörf og var um tíma (1897—1899) verzlunarstjóri við Fischersverzlun í Hafnarfirði. <br> | ||
Áður en Árni fluttist héðan 1893 hafði [[Jón Magnússon (sýslumaður)|Jón Magnússon]], sýslumaður, (síðar forsætisráðherra) fengið hann í lið með sér til þess að stofna sparisjóð í Vestmannaeyjum. <br> | Áður en Árni fluttist héðan 1893 hafði [[Jón Magnússon (sýslumaður)|Jón Magnússon]], sýslumaður, (síðar forsætisráðherra) fengið hann í lið með sér til þess að stofna sparisjóð í Vestmannaeyjum. <br> | ||
| Lína 36: | Lína 46: | ||
''Fyrri kona hans og móðir Árna var Guðrún Árnadóttir bónda að Stóra-Hofi Jónssonar. Hún var fædd 26. okt. 1833. Filippus kvæntist henni 1853 og missti hana eftir 13 ára samlíf 1866. Hún lézt af barnsförum.<br> | ''Fyrri kona hans og móðir Árna var Guðrún Árnadóttir bónda að Stóra-Hofi Jónssonar. Hún var fædd 26. okt. 1833. Filippus kvæntist henni 1853 og missti hana eftir 13 ára samlíf 1866. Hún lézt af barnsförum.<br> | ||
''Árið 1874 kvæntist Filippus Bjarnason öðru sinni og þá [[Salvör Þórðardóttir|Salvöru Þórðardóttur]] frá Meðalholtshjáleigu.<br> | ''Árið 1874 kvæntist Filippus Bjarnason öðru sinni og þá [[Salvör Þórðardóttir|Salvöru Þórðardóttur]] frá Meðalholtshjáleigu.<br> | ||
''Filippus lézt árið 1900. Tveim árum síðar fluttist Salvör ekkja hans til Vestmannaeyja í hornið hjá Árna stjúpsyni sínum og k.h. [[Gíslína Jónsdóttir|Gíslínu]] í [[Ásgarður|Ásgarði]]. Þar lézt Salvör 1. nóv. 1911. (Heimild Á.Á.).'']] [[Mynd: 1962 b 121.jpg|ctr|200px]] | ''Filippus lézt árið 1900. Tveim árum síðar fluttist Salvör ekkja hans til Vestmannaeyja í hornið hjá Árna stjúpsyni sínum og k.h. [[Gíslína Jónsdóttir|Gíslínu]] í [[Ásgarður|Ásgarði]]. Þar lézt Salvör 1. nóv. 1911. (Heimild [[Árni Árnason (símritari)|Á.Á.]]).'']] [[Mynd: 1962 b 121 A.jpg|ctr|200px]] | ||
''[[Salvör Þórðardóttir]], síðari kona<br> | ''[[Salvör Þórðardóttir]], síðari kona<br> | ||
| Lína 52: | Lína 62: | ||
[[Nýi-Kastali|Nýja-Kastala]] eða á [[Vegamót]]um hjá þeim Eiríki kennara og Sigurbjörgu. En árið 1902 byggðu þau hjón sér stórt timburhús við vegartroðningana upp að Gerði og ,,austur á Bæi“ og nefndu [[Ásgarður|Ásgarð]], það er nú [[Heimagata]] 29. <br> | [[Nýi-Kastali|Nýja-Kastala]] eða á [[Vegamót]]um hjá þeim Eiríki kennara og Sigurbjörgu. En árið 1902 byggðu þau hjón sér stórt timburhús við vegartroðningana upp að Gerði og ,,austur á Bæi“ og nefndu [[Ásgarður|Ásgarð]], það er nú [[Heimagata]] 29. <br> | ||
Um nokkur ár var Árni mjög áhugasamur og ötull bindindismaður í Eyjum og umboðsmaður Stórtemplars þar í stúkunni Báru nr. 2. Áður en stúkan gat byggt sér fundarhús, fékk Árni inni í barnaskólahúsinu fyrir fundi hennar og var þar allt í öllu í bindindisfélagsskapnum. Þetta var á kennaraárum hans. Tryggð hans við málefni bindindismanna mun hafa varað til dánardags. Hann beitti sér fyrir byggingu goodtemplarahússins á [[Mylnuhóll|Mylnuhóli]] 1891. <br> | Um nokkur ár var Árni mjög áhugasamur og ötull bindindismaður í Eyjum og umboðsmaður Stórtemplars þar í stúkunni Báru nr. 2. Áður en stúkan gat byggt sér fundarhús, fékk Árni inni í barnaskólahúsinu fyrir fundi hennar og var þar allt í öllu í bindindisfélagsskapnum. Þetta var á kennaraárum hans. Tryggð hans við málefni bindindismanna mun hafa varað til dánardags. Hann beitti sér fyrir byggingu goodtemplarahússins á [[Mylnuhóll|Mylnuhóli]] 1891. <br> | ||
Þeim hjónum varð 4 barna auðið: [[Guðmundur Árnason frá Ásgarði|Guðmundur]], verkamaður í Rvík (f. 1898), [[Filippus Árnason|Filippus Gunnar]], yfirtollvörður í Vestmannaeyjum (f. 1902) | Þeim hjónum varð 4 barna auðið: [[Guðmundur Árnason frá Ásgarði|Guðmundur]], verkamaður í Rvík (f. 1898), [[Filippus Árnason|Filippus Gunnar]], yfirtollvörður í Vestmannaeyjum (f. 1902), [[Guðrún Árnadóttir frá Ásgarði|Guðrún]], ekkja [[Þorsteinn Johnson|Þorsteins Johnson]] bóksala í Eyjum (f. 1903) og [[Katrín Árnadóttir í Ásgarði|Katrín]], gift [[Árni Árnason (símritari)|Árna símritara]] í Vestmannaeyjum (f. 1905). <br> | ||
Árni Filippusson mun hafa verið listrænn maður. Hann var leturgrafari og smiður góður og stundaði smíðar og smíðaföndur á heimili sínu, þegar tómstundir gáfust til þess. <br> | Árni Filippusson mun hafa verið listrænn maður. Hann var leturgrafari og smiður góður og stundaði smíðar og smíðaföndur á heimili sínu, þegar tómstundir gáfust til þess. <br> | ||
[[Páll Bjarnason]], skólastjóri barnaskólans, sem minntist Árna í blaðagrein, er hann lézt, segir um hann: „Gleðimaður var hann í vinahópi, og var unun við hann að ræða í góðu tómi. Það bar þó af, hve góðgjarn hann var og ráðhollur, og hygg ég, að þess hafi margir notið bæði fyrr og síðar. Hugur hans til hollra umbóta var vakandi til hins síðasta. Glóðir æskunnar lifðu í sál hans til æviloka.“ | [[Páll Bjarnason]], skólastjóri barnaskólans, sem minntist Árna í blaðagrein, er hann lézt, segir um hann: „Gleðimaður var hann í vinahópi, og var unun við hann að ræða í góðu tómi. Það bar þó af, hve góðgjarn hann var og ráðhollur, og hygg ég, að þess hafi margir notið bæði fyrr og síðar. Hugur hans til hollra umbóta var vakandi til hins síðasta. Glóðir æskunnar lifðu í sál hans til æviloka.“ | ||
<big><big><center>Séra Oddgeir Guðmundsen,</center> | |||
<center>barnakennari í Vestmannaeyjum</center> | |||
<big>''(F. 11. ág. 1849, d. 2. jan. 1924)''</big><br> | <center>1893-1904</center></big></big> | ||
<big><center>''(F. 11. ág. 1849, d. 2. jan. 1924)''</center></big><br> | |||
[[Mynd: 1962, bls. 123.jpg|400px|left|thumb|''Séra Oddgeir Guðmundsen.'']] | [[Mynd: 1962, bls. 123.jpg|400px|left|thumb|''Séra Oddgeir Guðmundsen.'']] | ||
Séra [[Oddgeir Þórðarson Guðmundsen]] var sonur Þórðar sýslumanns og kammerráðs að Litla-Hrauni í Árnessýslu Guðmundssonar verzlunarmanns á Ísafirði. <br> | Séra [[Oddgeir Þórðarson Guðmundsen]] var sonur Þórðar sýslumanns og kammerráðs að Litla-Hrauni í Árnessýslu Guðmundssonar verzlunarmanns á Ísafirði. <br> | ||
| Lína 66: | Lína 79: | ||
Séra Oddgeir hóf nám í Lærðaskólanum í Reykjavík haustið 1864 og lauk stúdentsprófi 1870. Þá hóf hann þegar um haustið nám í Prestaskólanum og lauk embættisprófi í guðfræði sumarið 1872. <br> | Séra Oddgeir hóf nám í Lærðaskólanum í Reykjavík haustið 1864 og lauk stúdentsprófi 1870. Þá hóf hann þegar um haustið nám í Prestaskólanum og lauk embættisprófi í guðfræði sumarið 1872. <br> | ||
Á þessum árum voru það í rauninni útnesjamennirnir eins og danska verzlunarstéttin í Reykjavík nefndi með lítilli virðingu fólk það, sem byggði Reykjanes og smærri nes og svo eyjar í nánd við dönsku nýlenduna Reykjavík, — sem ruddu brautir á vissum sviðum í menningarmálum íslenzku þjóðarinnar og stofnuðu fasta barnaskóla í hreppum sínum. Svo var það t.d. um Vatnsleysustrandarmenn. Þeir stofnuðu hjá sér fastan barnaskóla 1872. Kennaralærðir menn voru þá ekki í rauninni til á landinu, en prestar þóttu vel undir það búnir að inna sómasamlega af hendi þau vandastörf. <br> | Á þessum árum voru það í rauninni útnesjamennirnir eins og danska verzlunarstéttin í Reykjavík nefndi með lítilli virðingu fólk það, sem byggði Reykjanes og smærri nes og svo eyjar í nánd við dönsku nýlenduna Reykjavík, — sem ruddu brautir á vissum sviðum í menningarmálum íslenzku þjóðarinnar og stofnuðu fasta barnaskóla í hreppum sínum. Svo var það t.d. um Vatnsleysustrandarmenn. Þeir stofnuðu hjá sér fastan barnaskóla 1872. Kennaralærðir menn voru þá ekki í rauninni til á landinu, en prestar þóttu vel undir það búnir að inna sómasamlega af hendi þau vandastörf. <br> | ||
Hinn ungi guðfræðingur, Oddgeir Þórðarson, eins og hann skrifaði sig þá, gerðist kennari við nýja barnaskólann á Vatnsleysuströnd. Það var sem sé haustið 1872. Þar starfaði hann aðeins eitt skólaár. Annað skólaár (1873—1874) var hann barnakennari í Hafnarfirði. — En nú tók presturinn í honum að segja til sín.Sumarið 1874 (30. ágúst) vígðist séra Oddgeir til Sólheimaþinga í Mýrdal og var prestur þar næstu 8 árin. Úr Sólheimaþingum fluttist hann síðan vestur í Miklaholtshrepp og sat að Miklaholti, þar sem séra Árni Þórarinsson varð prestur á eftir honum, „hjá vondu fólki“, sem kvað þó vera mesta sæmdar- og gæðafólk. <br> | Hinn ungi guðfræðingur, Oddgeir Þórðarson, eins og hann skrifaði sig þá, gerðist kennari við nýja barnaskólann á Vatnsleysuströnd. Það var sem sé haustið 1872. Þar starfaði hann aðeins eitt skólaár. Annað skólaár (1873—1874) var hann barnakennari í Hafnarfirði. — En nú tók presturinn í honum að segja til sín. Sumarið 1874 (30. ágúst) vígðist séra Oddgeir til Sólheimaþinga í Mýrdal og var prestur þar næstu 8 árin. Úr Sólheimaþingum fluttist hann síðan vestur í Miklaholtshrepp og sat að Miklaholti, þar sem séra Árni Þórarinsson varð prestur á eftir honum, „hjá vondu fólki“, sem kvað þó vera mesta sæmdar- og gæðafólk. <br> | ||
Ekki undi séra Oddgeir lengi hjá Miklhyltingum. Hann sótti þaðan eftir 4 ár (1886). Fékk hann þá Kálfholt í Rangárvallasýslu. Þar var hann prestur í 3 ár aðeins (1886—1889). <br> | Ekki undi séra Oddgeir lengi hjá Miklhyltingum. Hann sótti þaðan eftir 4 ár (1886). Fékk hann þá Kálfholt í Rangárvallasýslu. Þar var hann prestur í 3 ár aðeins (1886—1889). <br> | ||
Í öllum þessum sveitaprestaköllum beitti séra Oddgeir sér mjög fyrir aukinni og bættri barnafræðslu. Hann fékk þar ráðna „umgangskennara“, eins og farkennarar voru þá kallaðir, og kleif þrítugan hamarinn til þess að geta á einhvern hátt látið standa í skilum við þá um kaupið, en allir þessir hreppar voru þá sárlega fátækir. Á þeim árum var það úrræðið að sækja um styrk úr Landssjóði til að greiða kennaranum með, og þótti ágætt, ef þaðan fengust 45—55 króna ársstyrkur til skólahaldsins. Það varð oft og tíðum sá hluti kennarakaupsins, sem kennarinn fékk greiddan í peningum. Hinn hlutinn var fæði og húsnæði, meðan skólinn starfaði. <br> | Í öllum þessum sveitaprestaköllum beitti séra Oddgeir sér mjög fyrir aukinni og bættri barnafræðslu. Hann fékk þar ráðna „umgangskennara“, eins og farkennarar voru þá kallaðir, og kleif þrítugan hamarinn til þess að geta á einhvern hátt látið standa í skilum við þá um kaupið, en allir þessir hreppar voru þá sárlega fátækir. Á þeim árum var það úrræðið að sækja um styrk úr Landssjóði til að greiða kennaranum með, og þótti ágætt, ef þaðan fengust 45—55 króna ársstyrkur til skólahaldsins. Það varð oft og tíðum sá hluti kennarakaupsins, sem kennarinn fékk greiddan í peningum. Hinn hlutinn var fæði og húsnæði, meðan skólinn starfaði. <br> | ||
| Lína 84: | Lína 97: | ||
Séra Oddgeir var talinn ágætur ræðumaður. Hann var tilfinninganæmur og samúðarríkur sálusorgari, en jafnframt var hann raunhyggjumaður, sem fjöldi eldri Eyjabúa minnist enn með mikilli virðingu og ómenguðum hlýleika. | Séra Oddgeir var talinn ágætur ræðumaður. Hann var tilfinninganæmur og samúðarríkur sálusorgari, en jafnframt var hann raunhyggjumaður, sem fjöldi eldri Eyjabúa minnist enn með mikilli virðingu og ómenguðum hlýleika. | ||
<big><big><center>Séra Magnús Þorsteinsson,</center> | |||
<center>hélt kvöldskóla í Vestmannaeyjum</center> | |||
<big>''(F. 3. jan. 1872, d. 4. júlí 1922)''.</big><br> | <center>veturinn 1894-1895</center></big></big> | ||
<big><center>''(F. 3. jan. 1872, d. 4. júlí 1922)''.</center></big><br> | |||
Séra [[Magnús Þorsteinsson frá Landlyst|Magnús Þorsteinsson]] var sonur héraðslæknishjónanna í Vestmannaeyjum, [[Þorsteinn Jónsson (héraðslæknir)|Þorsteins Jónssonar]] og [[Matthildur Magnúsdóttir í Landlyst|Matthildar Magnúsdóttur]]. Þorsteinn læknir, og oddviti í þrjá áratugi í Eyjum, var sonur Jóns bónda Þorsteinssonar í Miðkekki í Flóa og síðar í Hræringsstaðahjáleigu og konu hans, Þórdísar Þorsteinsdóttur Runólfssonar. <br> | Séra [[Magnús Þorsteinsson frá Landlyst|Magnús Þorsteinsson]] var sonur héraðslæknishjónanna í Vestmannaeyjum, [[Þorsteinn Jónsson (héraðslæknir)|Þorsteins Jónssonar]] og [[Matthildur Magnúsdóttir í Landlyst|Matthildar Magnúsdóttur]]. Þorsteinn læknir, og oddviti í þrjá áratugi í Eyjum, var sonur Jóns bónda Þorsteinssonar í Miðkekki í Flóa og síðar í Hræringsstaðahjáleigu og konu hans, Þórdísar Þorsteinsdóttur Runólfssonar. <br> | ||
Læknisfrúin Matthildur var dóttir Magnúsar bónda Þorkelssonar frá Fjarðarhorni í Helgafellssveit. <br> | Læknisfrúin Matthildur var dóttir Magnúsar bónda Þorkelssonar frá Fjarðarhorni í Helgafellssveit. <br> | ||
Þau hjón giftust 12. okt. 1865 og fluttust þá til Vestmannaeyja, þar sem Þorsteinn gerðist héraðslæknir og fékk skipun í það embætti tveim árum síðar. <br> | Þau hjón giftust 12. okt. 1865 og fluttust þá til Vestmannaeyja, þar sem Þorsteinn gerðist héraðslæknir og fékk skipun í það embætti tveim árum síðar. <br> | ||
Magnús sonur þeirra var fæddur í | Magnús sonur þeirra var fæddur í Landlyst<nowiki>*</nowiki> í Eyjum, og ólst þar upp. Undir skóla lærði hann hjá föður sínum, sem oft tók drengi til kennslu, sérstaklega ef þeim var ætlað langskólanám, og sérílagi meðan enginn var barnaskóli fastur í Eyjum. <br> | ||
Magnús Þorsteinsson var fermdur 19. júlí 1885 með biskupsleyfi, þá tæplega | Magnús Þorsteinsson var fermdur 19. júlí 1885 með biskupsleyfi, þá tæplega | ||
13 1/2 árs. Með honum fermdi séra Brynjólfur annan pilt, sem orðinn var 18 ára, [[Guðmundur Thomsen|Guðmund Thomsen]] að nafni. Síðar kunnur Eyjaskeggi á sína vísu. <br> | 13 1/2 árs. Með honum fermdi séra Brynjólfur annan pilt, sem orðinn var 18 ára, [[Guðmundur Thomsen|Guðmund Thomsen]] að nafni. Síðar kunnur Eyjaskeggi á sína vísu. <br> | ||
| Lína 102: | Lína 117: | ||
Séra Magnús Þorsteinsson fékk Mosfell í Mosfellssveit árið 1904 og bjó á Lágafelli. Þar lézt hann á 51. aldursári og þar er hann grafinn. <br> | Séra Magnús Þorsteinsson fékk Mosfell í Mosfellssveit árið 1904 og bjó á Lágafelli. Þar lézt hann á 51. aldursári og þar er hann grafinn. <br> | ||
Kona séra Magnúsar var Valgerður Gísladóttir bónda á Býjarskerjum Jónssonar.<br> | Kona séra Magnúsar var Valgerður Gísladóttir bónda á Býjarskerjum Jónssonar.<br> | ||
<nowiki>*</nowiki> <small> Rétt þykir mér að geta þess, að fræðaþulurinn Sighvatur Borgfirðingur telur séra Magnús fæddan í [[Sjólyst]] í Eyjum, en það er tæpast rétt, því að læknishjónin keyptu Landlyst árið 1869 og fengu byggingu fyrir henni (tómthúslóðinni) 16. ágúst sama ár. Þau munu hafa flutt í húsið það sumar eða um haustið.</small> | |||
<big><big><center>Eiríkur Hjálmarsson,</center> | |||
<center>barnakennari í Vestmannaeyjum</center> | |||
<center>1895-1928</center></big></big> | |||
<big><center>''(F. 11. ág. 1856, d. 5. apríl 1931).''</center></big><br> | |||
[[Mynd: 1962 b 128 A.jpg|left|thumb|350px|''Hjónin [[Eiríkur Hjálmarsson]] og [[Sigurbjörg R. Pétursdóttir]] með tvo sonu sína, Vilhjálm Ágúst til hægri og Harald til vinstri. Myndin mun vera tekin veturinn 1896-1897, er Eiríkur hafði verið kennari við barnaskólann í Vestmannaeyjum 1-2 ár.'']] | |||
[[Mynd: 1962 b 128.jpg|left|thumb|350px|''Hjónin [[Eiríkur Hjálmarsson]] og [[Sigurbjörg R. Pétursdóttir]] með tvo sonu sína, Vilhjálm Ágúst til hægri og Harald til vinstri. Myndin mun vera tekin veturinn 1896-1897, er Eiríkur hafði verið kennari við barnaskólann í Vestmannaeyjum 1-2 ár.'']] | |||
[[Eiríkur Hjálmarsson|Eiríkur kennari Hjálmarsson]] fæddist að Ketilsstöðum í Mýrdal. Foreldrar hans voru [[Hjálmar Eiríksson eldri|Hjálmar bóndi Eiríksson]] og k.h. [[Guðrún Jónsdóttir, d. um 1863|Guðrún Jónsdóttir]]. <br> | [[Eiríkur Hjálmarsson|Eiríkur kennari Hjálmarsson]] fæddist að Ketilsstöðum í Mýrdal. Foreldrar hans voru [[Hjálmar Eiríksson eldri|Hjálmar bóndi Eiríksson]] og k.h. [[Guðrún Jónsdóttir, d. um 1863|Guðrún Jónsdóttir]]. <br> | ||
Þau hjón fluttust til Vestmannaeyja um 1860 austan úr Mýrdal. Þegar þau höfðu verið í Eyjum á þriðja ár, missti Hjálmar konu sína. Þá undi | Þau hjón fluttust til Vestmannaeyja um 1860 austan úr Mýrdal. Þegar þau höfðu verið í Eyjum á þriðja ár, missti Hjálmar konu sína. Þá undi | ||