1973 Allir í bátana/Frásagnir, greinar og viðtöl tengd Heimaeyjargosinu/Hrafnhildur Guðmundsdóttir Flutt til Eyja
Frásögn Hrafnhildar Guðmundsdóttur af flutningi til Vestmannaeyja 1972 og gosárinu 1973
Flutt til Eyja — og árið sem á eftir kom
Hér rifjar Hrafnhildur Guðmundsdóttir upp er hún og eiginmaður hennar Ólafur Guðmundsson ásamt þremur börnum fluttu til Vestmannaeyja haustið 1972 og það sem á eftir kom á gosárinu 1973.
Flutt til Eyja 1972
Ólafur Þ. Guðmundsson og Hrafnhildur Guðmundsdóttir fóru til Eyja í húsnæðisleit um verslunarmannahelgi 1972. Þau fengu húsnæði á Brekastíg 15 hjá Palla Árna og fluttu inn í nóvember sama ár. Hrafnhildur var heimavinnandi og Ólafur rafvirki.
Koma sér fyrir
Hægt og rólega var tekið upp úr kössum og komið sér fyrir. Tveir hestar heimilisins voru fluttir síðar til Eyja og settir í hesthús við Urðir; þeir voru járnaðir upp úr áramótum.
- Þorrablót fyrir gos
- „Þorrablót var haldið, helgina fyrir gos… matur borinn á borð í trogum… heimatilbúin skemmtiatriði og dansað fram á nótt.“
Sundþjálfari
Sunnudaginn 21. janúar 1973 var bankað upp á og Hrafnhildi boðið að þjálfa sund hjá sunddeildinni þar sem verið var að endurnýja laugina og svæðið.
Lóðakaup
Mánudaginn 22. janúar (allir bátar í höfn) gengu þau frá kaupum á hornlóð við Grænuhlíð 15 með teikningu af húsi; greiddu 25.000 kr. Síðar fór lóðin undir hraun.
Síðasti rúnturinn
Að erindum loknum tóku þau rúnt um eyjuna að horfa á brimið; Hrafnhildur veltir fyrir sér hvort Helgafell sé kulnað.
Aftur bankað á dyr
Seint um kvöldið/nóttina var barið að dyrum: „Það er farið að gjósa á eyjunni.“ Eldurinn sást greinilega af húsinu.
Hlustað á útvarpið
Yfirvöld báðu fólk að vera heima, hlusta á útvarp, taka saman lífsnauðsynjar og vera tilbúið niður á bryggju. Hrafnhildur hringdi í bróður sinn í Hafnarfirði til að láta foreldra vita.
Farið um borð í Dalaröstina
Fjölskyldan fór um borð í *Dalaröst ÁR 52*. Lýst er siglingunni út úr höfn, eldlinni upp hallann og mikilli sjóveiki. Í Þorlákshöfn kom fjölskyldan sér í skjól hjá ættingjum.
Hvað varð af hrossunum?
Karlar sneru aftur til Eyja og leituðu hrossa. Hrossin fundust í Herjólfsdal, voru handsömuð, hífð um borð og send upp á land í fóður hjá frændfólki í Flóa.
Flutningur á húsbúnaði
Hraunið fór yfir hesthúsið og geymslu með fatnaði. Ólafur fékk boð um að setja búslóð um borð strax; innbúið kom í einum haug, þar á meðal frystikista með sjónvarpi og stauvél ofan í. Hrafnhildur safnaði fjölskylduljósmyndum sem fjuku á bryggjunni.
Nýtt heimili
Ólafur, örmagna eftir vinnu í rýmingum, komst heim án lykla. Fjölskyldan bjó um sinn í einingahúsi í Þorlákshöfn (sandur smaug víða inn í hús). Húsaskipan var rúmgóð með stórt eldhús, þvottahús, fjögur svefnherbergi o.fl.
Óvægin samkeppni
Eftir fyrstu vikur utan Eyja hóf Ólafur störf í Þorlákshöfn fyrir Neista. Viðlagasjóður fékk módel- og venjuleg hús frá Búrfellsvirkjun; fjölskyldan flutti í slíkt hús ~þremur vikum eftir gos. Síðar stofnaði Ólafur eigið verkstæði. Samkeppni frá KÁ (Kaupfélagi Árnesinga) jókst tímabundið með fleiri rafvirkjum á svæðinu.
Lokin á árinu
1. desember fluttu þau í nýtt sænskt Viðlagasjóðshús. Á aðfangadag, 24. desember 1973, fæddist þeim drengur heima; Herdís ljósmóðir tók á móti barninu. Frásögninni lýkur með orðunum að skrifin hafi verið ákveðin áfallahjálp.
Heimildir