85.225
breytingar
„Blik 1957/Tóta í Uppsölum“: Munur á milli breytinga
Fara í flakk
Fara í leit
ekkert breytingarágrip
Ekkert breytingarágrip |
Ekkert breytingarágrip |
||
| Lína 6: | Lína 6: | ||
[[Þorsteinn Þ. Víglundsson|ÞORSTEINN Þ. VÍGLUNDSSON]]: | :::::::<big>[[Þorsteinn Þ. Víglundsson|ÞORSTEINN Þ. VÍGLUNDSSON]]: | ||
< | ::::::<big><big><big><big>''TÓTA</big></big> í Uppsölum''</big></big></big> | ||
<br> | <br> | ||
::''Um héraðsbrest ei getur, þó hrökkvi sprek í tvennt, <br> | ::''Um héraðsbrest ei getur, þó hrökkvi sprek í tvennt, <br> | ||
| Lína 18: | Lína 18: | ||
[[Mynd: 1957 b 21.jpg|thumb|400px|''Þórunn Ketilsdóttir''.]] | [[Mynd: 1957 b 21.jpg|thumb|400px|''Þórunn Ketilsdóttir''.]] | ||
Svo kvað Guðmundur Friðjónsson skáld á Sandi um ekkjuna við ána. Þetta erindi kemur mér jafnan í hug, er ég tek að hugleiða efni í greinarkorn um [[Þórunn Ketilsdóttir|Þórunni Ketilsdóttur]], eða Tótu í [[Uppsalir|Uppsölum]], eins og hún var jafnan nefnd hér í bæ. <br> | <big>Svo kvað Guðmundur Friðjónsson skáld á Sandi um ekkjuna við ána. Þetta erindi kemur mér jafnan í hug, er ég tek að hugleiða efni í greinarkorn um [[Þórunn Ketilsdóttir|Þórunni Ketilsdóttur]], eða Tótu í [[Uppsalir|Uppsölum]], eins og hún var jafnan nefnd hér í bæ. <br> | ||
Nei, enginn héraðsbrestur átti sér stað, þegar Tóta í Uppsölum féll frá í desember 1953 með 88 ár á herðum sér. Þó tel ég sögu hennar þess verða, að hún sé skráð í stórum dráttum. Er ekki gimsteinninn hans Guðmundar skálds á Sandi, kvæðið „Ekkjan við ána“, saga íslenzku sveitakonunnar í stórum dráttum? <br> | Nei, enginn héraðsbrestur átti sér stað, þegar Tóta í Uppsölum féll frá í desember 1953 með 88 ár á herðum sér. Þó tel ég sögu hennar þess verða, að hún sé skráð í stórum dráttum. Er ekki gimsteinninn hans Guðmundar skálds á Sandi, kvæðið „Ekkjan við ána“, saga íslenzku sveitakonunnar í stórum dráttum? <br> | ||
Saga Tótu í Uppsölum getur verið eilítil mynd af sögu fátækasta hluta þjóðarinnar um aldir, niðursetninganna svo kölluðu, svo og þess bændafólks, sem bjó við kotbændakjör. <br> | Saga Tótu í Uppsölum getur verið eilítil mynd af sögu fátækasta hluta þjóðarinnar um aldir, niðursetninganna svo kölluðu, svo og þess bændafólks, sem bjó við kotbændakjör. <br> | ||
| Lína 24: | Lína 24: | ||
Af tillitssemi verður hér hvorki getið manna né bæja nema að góðu sé. | Af tillitssemi verður hér hvorki getið manna né bæja nema að góðu sé. | ||
::::::::::★ | |||
Árið 1865 hófu foreldrar Þórunnar Ketilsdóttur búskap á jarðarkoti austur í Mýrdal. Þau höfðu þá eignazt saman eitt barn, dreng. Næstu þrjú árin varð þeim tveggja barna auðið. Þau eignuðust tvær stúlkur, og var Þórunn eldri. Hún fæddist 3. maí, vorið, er þau hjón stofnuðu til búskaparins. <br> | Árið 1865 hófu foreldrar Þórunnar Ketilsdóttur búskap á jarðarkoti austur í Mýrdal. Þau höfðu þá eignazt saman eitt barn, dreng. Næstu þrjú árin varð þeim tveggja barna auðið. Þau eignuðust tvær stúlkur, og var Þórunn eldri. Hún fæddist 3. maí, vorið, er þau hjón stofnuðu til búskaparins. <br> | ||
| Lína 114: | Lína 114: | ||
Til ungrar vinkonu: | Til ungrar vinkonu: | ||
::Eina heita ósk | ::Eina heita ósk eg finn, <br> | ||
::að henni stefnir hugur minn; <br> | ::að henni stefnir hugur minn; <br> | ||
::gjöri alheimsgjafarinn <br> | ::gjöri alheimsgjafarinn <br> | ||
| Lína 160: | Lína 160: | ||
Vissulega fór það fjarri, að trúarskoðanir okkar Þórunnar Ketilsdóttur féllu í sama farveg. En hvað um það. Hin barnalega einlægni hennar og hið hreina hjartalag skóp með mér djúpa virðingu fyrir henni, fyrir mannkostum hennar og sálargöfgi. Þórunn Ketilsdóttir átti vissulega barnshjartað, sem meistarinn fullyrðir, að leiði til guðsríkis, það er ég sannfærður um. <br> | Vissulega fór það fjarri, að trúarskoðanir okkar Þórunnar Ketilsdóttur féllu í sama farveg. En hvað um það. Hin barnalega einlægni hennar og hið hreina hjartalag skóp með mér djúpa virðingu fyrir henni, fyrir mannkostum hennar og sálargöfgi. Þórunn Ketilsdóttir átti vissulega barnshjartað, sem meistarinn fullyrðir, að leiði til guðsríkis, það er ég sannfærður um. <br> | ||
Blessuð sé minning hennar. | Blessuð sé minning hennar. | ||
:::::::::::::::[[Þorsteinn Þ. Víglundsson|''Þorst. Þ. Víglundsson'']]. | |||
| Lína 168: | Lína 168: | ||
Vitur maður hefur sagt: <br> | Vitur maður hefur sagt: <br> | ||
Fólk kennir í brjósti um sjálft sig. Það finnur oft sárt til sinnar eigin eymdar. En það skortir ímyndunarafl til þess að gera sér grein fyrir eymd annarra. Hún snertir það ekki. Þess vegna lætur það sér hana einskis varða. Ef við hefðum ímyndunarafl í stað guðsóttans, þá yrðu þjáningarnar minni í heiminum. Þá mundum við rækja betur skyldur okkar við drottinn. | Fólk kennir í brjósti um sjálft sig. Það finnur oft sárt til sinnar eigin eymdar. En það skortir ímyndunarafl til þess að gera sér grein fyrir eymd annarra. Hún snertir það ekki. Þess vegna lætur það sér hana einskis varða. Ef við hefðum ímyndunarafl í stað guðsóttans, þá yrðu þjáningarnar minni í heiminum. Þá mundum við rækja betur skyldur okkar við drottinn. | ||
:::::::::::::::[[Þorsteinn Þ. Víglundsson|''Þ.Þ.V.'']] | |||