435
breytingar
„Blik 1976/Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum“: Munur á milli breytinga
Fara í flakk
Fara í leit
Blik 1976/Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum (skoða efni)
Útgáfa síðunnar 12. ágúst 2009 kl. 14:32
, 12. ágúst 2009→5. Kaupfélagið Drífandi
| Lína 109: | Lína 109: | ||
'''Örlagaríkt spor. Lánaviðskipti hefjast.''' | '''Örlagaríkt spor. Lánaviðskipti hefjast.''' | ||
Þegar leið á sumarið (1920) komst stjórn kaupfélagsins ekki hjá því að mæta miðra garða útvegsbændum þeim, sem í kaupfélagið höfðu gengið, og taka af þeim fisk gegn vöruúttekt, þar sem peningar voru af mjög skornum skammti í umferð. Afráðið var að lána þeim kr. 75,00 út á hvert skippund í fyrsta flokks fiskafurðum þeirra og yrði sú upphæð tekin út í vörum. Þar með hófust lánaviðskipti kaupfélagsins, | Þegar leið á sumarið (1920) komst stjórn kaupfélagsins ekki hjá því að mæta miðra garða útvegsbændum þeim, sem í kaupfélagið höfðu gengið, og taka af þeim fisk gegn vöruúttekt, þar sem peningar voru af mjög skornum skammti í umferð. Afráðið var að lána þeim kr. 75,00 út á hvert skippund í fyrsta flokks fiskafurðum þeirra og yrði sú upphæð tekin út í vörum. Þar með hófust lánaviðskipti kaupfélagsins, sem öðrum þræði varð því banabitinn, þegar árin liðu. En hér var úr vöndu að ráða. Útgerðarmenn skorti veltufé til kaupa á veiðarfærum, salti og fleiri nauðsynjum. Félagsmenn þeir, sem stunduðu útgerð, börmuðu sér sökum þess, að þeir gætu ekki einvörðungu verzlað við kaupfélagið sitt, ef það lánaði ekki til útgerðar. Bankalán var hvergi að fá. Og engir voru lánasjóðirnir útgerðarmönnum til styrktar og fyrirgreiðslu. En 2-3 kaupmenn í bænum höfðu allar útgerðarvörur á boðstólum, og allar fengust þær lánaðar, ef afurðirnar stæðu þeim til boða á verði, sem þeir að mestu leyti afréðu sjálfir. | ||
Þegar leið fram á haustið 1920, fékk Kaupfélagið Drífandi tilboð í fiskafurðir. sem hér segir: Tilboð í línufisk nr. 1 kr. 230,00 hvert skpd (160 kg); í línufisk nr. 2 kr. 220,00; í netafisk nr. 1 kr. 225,00, og í netafisk nr. 2 kr. 215,00 hvert skpd. Stjórn félagsins samþykkti að taka tilboðum þessum. | |||
Þannig var þá þessi vöruskiptavél kaupfélagsins ræst að fullu, áður en stofnár kaupfélagsins var liðið, því að innkaup á salti og veiðarfærum voru þá þegar gjörð. Þær vörur voru greiddar með verkuðum saltfiski, meðan hann hrökk til. | |||
Stuttu eftir áramótin 1920/1921 steig stjórn Kf. [[Drífanda]] örlagaríkt spor í rekstri þess. Hún samþykkti að hefja lán á salti til félagsmanna og taka að tryggingu fyrir þeim lánum sex mánaða víxla. | |||
Saltverðið var afráðið kr. 170.00 hver smálest. | |||
Kaupíoiagið stofnar innlánadeild | |||
A hinum fyrsta aðalfundi kaupfé-lagsins ,sem haldinn var 16. marz 1921, voru gerðar ýmsar smávægi-legar breytingar á lögum félagsins í samræmi við lög Sambands íslenzkra samvinnufélaga. Helztar voru breyt-ingarnar við 8. grein félagslaganna. sem fjallaði um varasjóð félagsins. Þar voru þessi ákvæði sett inn í greinina: „Hverjum félagsmanni er heimilt að leggja svo mikið og oft, sem hann vill, í sjóðinn (þ. e. inn-lánadeildina). Heimilt skal þó stjórn félagsins að takmarka inneign félags-manna í sjóðnum." - Með þessum ákvæðum var stofnað til sparifjár-deildar við félagið til þess að skapa því aukið veltufé og um leið aukna kaupgetu. | |||
Aðalfundurinn samþykkir að greiða félagsmönnum 10'/í arð af viðskiptum þeirra við félagið fyrsta starfsár þess, 1920/1921. | |||
Tíminn leið og rekstur Kaupfélags-ins Drífanda færðist drjúgum í auk-ana. | |||
Samábyrgð kaupfelaganna þyrnir í augum | |||
Akvæðin í lögum S.Í.S. um sam-ábyrgð kaupfélaganna var félags-mönnum Kf. Drífanda áhyggjuefni. eins og ég gat um. | |||
í bréfi til S.Í.S. dags. í apríl 1922, benti kaupfélagsstjórinn á það, samkvæmt ósk kaupfélagsmanna, að fé-lagsmenn hefðu keypt „hlutabréf" í kaupfélaginu til þess að skapa því veltufjársjóð. Ekki kæmi til mála að það fé yrði látið standa í nokkurri hættu gagnvart rekstri annarra sam-vinnufélaga i landinu, sem engin tök væru fyrir stjórn K.f. Drífanda eða framkvæmdastjóra þess að vita, hvernig rekin væru eða fylgjast með fjárhagsafkomu þeirra. Jafnframt vottaði félagsfundur Sambandinu þakklæti sitt fyrir góð og gagnleg viðskipti með óskum um framhald á þeim og svo góðrar samvinnu milli kaupfélagsins og Sambandsins. | |||
Þetta samábyrgðarmál var öðru hvoru á dagskrá með stjórnarmönnum K.f. Drífanda sumarið 1922 og fram að aðalfundi um haustið. | |||
Hinn 1. maí (1922) sendi t. d. stjórn Kaupfélagsins Drífanda Sam-bandinu svohljóðandi símskeyti: | |||
„S.Í.S., Reykjavík. | |||
Kaupfélagið Drífandi getur eigi gengið undir samþykktir yðar frá árinu 1921, og megið þér því eigi skoða það sem deild í Sambandi ís-lenzkra samvinnufélaga." | |||
Eftir að K.f. Drífandi tók að lána útgerðarmönnum þeim, sem voru fé-lagsmenn, ýmsar útgerðarvörur, svo sem veiðarfæri og salt, fóru útistand-andi skuldir félagsins bráðlega mjög vaxandi. | |||