„Blik 1959/Húsið Björgvin í Vestmannaeyjum“: Munur á milli breytinga

Fara í flakk Fara í leit
ekkert breytingarágrip
Ekkert breytingarágrip
Ekkert breytingarágrip
Lína 53: Lína 53:
Þar með er saga Björgvins og flestra Björgvinsbúa sögð í stórum dráttum. <br>
Þar með er saga Björgvins og flestra Björgvinsbúa sögð í stórum dráttum. <br>
Húsið varð að víkja vegna breikkunar og lagfæringar Strandvegarins, þróunar í húsagerð og vega. Húsið var lítið að nútíma mati, aðeins baðstofa og lítið eldhús í fyrstu eins og mörg önnur tómthús voru. Á seinni árum var Björgvin mikið lagfærður og breytt nokkuð. Steyptur var í hann gafl, sett nýtt þak og veggklætt með járni o.fl. Einnig var honum breytt og mikið endurbættur að innan svo hann hefði eflaust þótt fínt hús og bezta íbúð, ef hann hefði verið þannig úr garði gerður á fyrstu árum hans. En sem sagt, nú er Björgvin    horfinn    af    sviði okkar daglega lífs og er ekki laust við að manni þyki einhver óvenjulegur tómleiki orðinn þarna við Strandstíginn gamla. Þrátt fyrir smæð sína og frumlega smíði var einhver hlýleiki yfir húsinu alla tíð. Það stóð þarna innan um fiskikrærnar eins og eitthvert sæluhús í óbyggðinni. Þangað flýðu aðgerðarmenn og oft sjómenn og fengu, þrátt fyrir þröngan kost búendanna, að velgja upp kaffibrúsann sinn og drekka slatta úr honum í hlýjunni. Kannske höfðu þeir tíma til að spjalla um stund við fólkið, meðan mesti kuldinn leið úr kroppnum. Hefir víst oftlega sannazt á búendum Björgvins, að þar sem nægilegt er hjartarúm, er ávallt nægilegt húsrúm. <br>
Húsið varð að víkja vegna breikkunar og lagfæringar Strandvegarins, þróunar í húsagerð og vega. Húsið var lítið að nútíma mati, aðeins baðstofa og lítið eldhús í fyrstu eins og mörg önnur tómthús voru. Á seinni árum var Björgvin mikið lagfærður og breytt nokkuð. Steyptur var í hann gafl, sett nýtt þak og veggklætt með járni o.fl. Einnig var honum breytt og mikið endurbættur að innan svo hann hefði eflaust þótt fínt hús og bezta íbúð, ef hann hefði verið þannig úr garði gerður á fyrstu árum hans. En sem sagt, nú er Björgvin    horfinn    af    sviði okkar daglega lífs og er ekki laust við að manni þyki einhver óvenjulegur tómleiki orðinn þarna við Strandstíginn gamla. Þrátt fyrir smæð sína og frumlega smíði var einhver hlýleiki yfir húsinu alla tíð. Það stóð þarna innan um fiskikrærnar eins og eitthvert sæluhús í óbyggðinni. Þangað flýðu aðgerðarmenn og oft sjómenn og fengu, þrátt fyrir þröngan kost búendanna, að velgja upp kaffibrúsann sinn og drekka slatta úr honum í hlýjunni. Kannske höfðu þeir tíma til að spjalla um stund við fólkið, meðan mesti kuldinn leið úr kroppnum. Hefir víst oftlega sannazt á búendum Björgvins, að þar sem nægilegt er hjartarúm, er ávallt nægilegt húsrúm. <br>
Þannig var og um hin gömlu tómthús í grennd við Björgvin sem öll eru horfin nema [[Garðstaðir]] og [[Klöpp]], þ.e. að segja tómthúsin [[Skel|„Skel“]], þar sem [[Þorgerður Gísladóttir]], f. 1842, d. 8. 8. 1919, bjó og þar eftir [[Þorgeir Eiríksson]], d. 1. 3. 1942; [[Kró|„Kró“]], þar sem [[Kristín Jónsdóttir (Kró)|Kristín Jónsdóttir]], f. 1835, d. 31. 3. 1921, og [[Eyjólfur Jónsson (Kró)|Eyjólfur Jónsson]], f. 1835, d. 2. 2. 1914, bjuggu, og [[Kuðungur|„Kufungur“]], þar sem [[Guðrún Pálsdóttir yngri (Kirkjubæ)|Gunna Pála]] bjó lengi og síðar Hjálmar fyrrnefndur Ísaksson bjó síðastur. Nú eru hús þessi horfin, hafa orðið að víkja fyrir tækni tímans og búendur þeirra orðið að lúta lögum tilverunnar og deyja drottni sínum. Eftir er aðeins tómleikinn við Strandveginn að sunnan og minningin um horfna alþekkta Eyjaskeggja og vini. <br>
Þannig var og um hin gömlu tómthús í grennd við Björgvin sem öll eru horfin nema [[Garðstaðir]] og [[Klöpp]], þ.e. að segja tómthúsin [[Skel|„Skel“]], þar sem [[Þorgerður Gísladóttir]], f. 1842, d. 8. 8. 1919, bjó og þar eftir [[Þorgeir Eiríksson]], d. 1. 3. 1942; [[Kró|„Kró“]], þar sem [[Kristín Jónsdóttir (Kró)|Kristín Jónsdóttir]], f. 1835, d. 31. 3. 1921, og [[Eyjólfur Jónsson (Löndum)|Eyjólfur Jónsson]], f. 1835, d. 2. 2. 1914, bjuggu, og [[Kuðungur|„Kufungur“]], þar sem [[Guðrún Pálsdóttir yngri (Kirkjubæ)|Gunna Pála]] bjó lengi og síðar Hjálmar fyrrnefndur Ísaksson bjó síðastur. Nú eru hús þessi horfin, hafa orðið að víkja fyrir tækni tímans og búendur þeirra orðið að lúta lögum tilverunnar og deyja drottni sínum. Eftir er aðeins tómleikinn við Strandveginn að sunnan og minningin um horfna alþekkta Eyjaskeggja og vini. <br>
Ef að líkum lætur munu og sömu örlög bíða hinna gömlu tómthúsa, Garðsstaða og Klappar, enda þótt þau hús fari nú fyrst að fá notið sín, eftir að búið er að rýma fiskikrærnar frá þeim, svo að segja má, að þau séu nú fyrst að koma fram í dagsljósið. Þau standa þarna bæði eins og vinalegar eyjar í úthafi gamla tímans og minninganna og bíða sennilega sinna örlaga, að hverfa, vegna umbrota nýja tímans, eins og önnur fornfræg húsmannahús í Eyjum.
Ef að líkum lætur munu og sömu örlög bíða hinna gömlu tómthúsa, Garðsstaða og Klappar, enda þótt þau hús fari nú fyrst að fá notið sín, eftir að búið er að rýma fiskikrærnar frá þeim, svo að segja má, að þau séu nú fyrst að koma fram í dagsljósið. Þau standa þarna bæði eins og vinalegar eyjar í úthafi gamla tímans og minninganna og bíða sennilega sinna örlaga, að hverfa, vegna umbrota nýja tímans, eins og önnur fornfræg húsmannahús í Eyjum.
::::::::::::::::::::[[Árni Árnason (símritari)|''Árni Árnason'']].
::::::::::::::::::::[[Árni Árnason (símritari)|''Árni Árnason'']].

Leiðsagnarval