76.266
breytingar
(bætti við mynd og minnkaði myndir) |
Ekkert breytingarágrip |
||
(23 millibreytingar ekki sýndar frá 4 notendum) | |||
Lína 1: | Lína 1: | ||
[[Mynd:Tjodhatid DSCF0401.jpg|thumb|Þjóðhátíð í blíðskaparveðri]] | [[Mynd:Tjodhatid DSCF0401.jpg|thumb|Þjóðhátíð í blíðskaparveðri]] | ||
[[Mynd:Thjóðhátíð 1.jpg|thumb|Þjóðhátíð 1972]] | |||
'''Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum''' er haldin í fyrstu helgi ágústmánaðar. Hátíðin er af gömlum grunni eða frá því árið 1874. | '''Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum''' er haldin í fyrstu helgi ágústmánaðar. Hátíðin er af gömlum grunni eða frá því árið 1874. | ||
Lína 6: | Lína 7: | ||
== Saga == | == Saga == | ||
[[Mynd:Jóðhátíð1.jpg|thumb|Þjóðhátíð]] | [[Mynd:Jóðhátíð1.jpg|thumb|Þjóðhátíð]] | ||
Fyrstu hátíðarhöldin í Herjólfsdal hafa verið á 19. öld, en [[Pétur Bryde]], eigandi [[Brydebúð]], bauð starfsfólki sínu þangað árlega. Samkvæmt ársreikningum verslunarinnar árið 1859 kostaði svona veisla um 46[[ríkisdalir|rd]], en árslaun verslunarstjórans voru um 250[[ríkisdalir | |||
Fyrstu hátíðarhöldin í Herjólfsdal hafa verið á 19. öld, en [[Pétur Bryde]], eigandi [[Brydebúð]], bauð starfsfólki sínu þangað árlega. Samkvæmt ársreikningum verslunarinnar árið 1859 kostaði svona veisla um 46[[ríkisdalir|rd]], en árslaun verslunarstjórans voru um 250 [[ríkisdalir]]. | |||
Árið 1859 kostaði Pétur Bryde endurnýjun vegsins niður í [[Herjólfsdalur|Herjólfsdal]]. Hann hafði þá í nokkur ár rekið garð að nafni [[ | Árið 1859 kostaði Pétur Bryde endurnýjun vegsins niður í [[Herjólfsdalur|Herjólfsdal]]. Hann hafði þá í nokkur ár rekið garð að nafni [[Þórulundur]] í dalnum, sem var nefnt eftir konu hans. Garðurinn stóð nálægt þeim stað þar sem að litla sviðið er á Þjóðhátíð nú. Garðurinn var rifinn árið 1932 þegar að hlaupabraut var gerð umhverfis tjörnina, en allar tilraunir Péturs til trjáræktar höfðu misheppnast. | ||
=== Fyrsta þjóðhátíðin === | === Fyrsta þjóðhátíðin === | ||
Lína 35: | Lína 37: | ||
Þessi frásögn er skrifuð af Kristjönu Óladóttur, [[Þrúðvangur|Skólavegi 22]], Vestmannaeyjum. Frumritið sem er handskrifað var afhent Skjalasafni Vestmannaeyja í september 2004. | Þessi frásögn er skrifuð af Kristjönu Óladóttur, [[Þrúðvangur|Skólavegi 22]], Vestmannaeyjum. Frumritið sem er handskrifað var afhent Skjalasafni Vestmannaeyja í september 2004. | ||
=== Eftir gos === | === Eftir gos === | ||
[[Mynd:Thjóð hátíð.JPG|thumb|Þjóðhátíð á Breiðabakka.]] | |||
Eftir [[Heimaeyjargosið]] 1973 var mikill vikur og gjall í Herjólfsdal, sem gerði dalinn óvænlegan til hátíðarhalda. Sökum þess að hreinsunaraðgerðir bæjarins beindust fyrst og fremst að íbúðarsvæðum sat Herjólfsdalur á hakanum um þónokkra stund, en hann var ekki hreinsaður almennilega fyrr en 1976. Ákveðið var sökum þess að flytja [[hátíðarhöld]] Þjóðhátíðar suður á [[Breiðabakki|Breiðabakka]] í nokkur ár. | |||
[[Mynd:DSC04379.JPG|thumb|Stóra sviðið á þjóðhátíð árið 2005]] | [[Mynd:DSC04379.JPG|thumb|Stóra sviðið á þjóðhátíð árið 2005]] | ||
Þjóðhátíðin 1973 var eingöngu eitt kvöld. Á Breiðabakka var útbúið lítið svið og danspallur. Smávægilegur varðeldur var reistur og þeir sem voru í Vestmannaeyjum — nánast eingöngu fólk sem tók þátt í hreinsunarstörfunum, mættu. | Þjóðhátíðin 1973 var eingöngu eitt kvöld. Á Breiðabakka var útbúið lítið svið og danspallur. Smávægilegur varðeldur var reistur og þeir sem voru í Vestmannaeyjum — nánast eingöngu fólk sem tók þátt í hreinsunarstörfunum, mættu. | ||
Árið 1976 var Herjólfsdalur hreinsaður og tyrfður, sem var mjög mikið verk sökum þess hversu mikið svæði var um að ræða. Næsta ár, 1977, héldu Týrarar fyrstu Þjóðhátíðina í Herjólfsdal eftir gosið. | Árið 1976 var Herjólfsdalur hreinsaður og tyrfður, sem var mjög mikið verk sökum þess hversu mikið svæði var um að ræða. Næsta ár, 1977, héldu Týrarar fyrstu Þjóðhátíðina í Herjólfsdal eftir gosið. | ||
=== Sameining Þórs og Týs === | === Sameining Þórs og Týs === | ||
Fram til ársins 1996 skiptust íþróttafélögin [[Íþróttafélagið Þór|Þór]] og [[Knattspyrnufélagið Týr|Týr]] á að halda Þjóðhátíðina. Við sameiningu félaganna varð til meiri samstaða um árangur, og það besta var tekið frá hefðum hvors félagsins um sig, til dæmis voru bæði félögin vön því að reisa brú yfir tjörnina. Brú Þórs var beinni, hærri og ögn breiðari, en brú Týs var lægri og hafði stóran pall á brúnni miðri þar sem að fólk mælti sér oft mót. Týsbrúin þótti að mörgu leiti betri, og töluvert rómantískari fundarstaður, þannig að hún hefur verið notuð síðan að sameiningin varð. | Fram til ársins 1996 skiptust íþróttafélögin [[Íþróttafélagið Þór|Þór]] og [[Knattspyrnufélagið Týr|Týr]] á að halda Þjóðhátíðina. Við sameiningu félaganna varð til meiri samstaða um árangur, og það besta var tekið frá hefðum hvors félagsins um sig, til dæmis voru bæði félögin vön því að reisa brú yfir tjörnina. Brú Þórs var beinni, hærri og ögn breiðari, en brú Týs var lægri og hafði stóran pall á brúnni miðri þar sem að fólk mælti sér oft mót. Týsbrúin þótti að mörgu leiti betri, og töluvert rómantískari fundarstaður, þannig að hún hefur verið notuð síðan að sameiningin varð. | ||
[[Mynd:Týshátíð.jpg|thumb|left|Þjóðhátíð í umsjón Týs.]] | |||
Einnig margefldist við þetta flugeldasýningin, tónleikahaldið og allir aðrir þættir hátíðarhaldanna, þar sem að um sameiginlegt átak var að ræða. Þó hafa heyrst neikvæðnisraddir á þá leið að sá samkeppnisandi sem ríkti er Þór og Týr voru við völd hafi minnkað og þjóðhátíðin því að einhverju leiti staðnað. | Einnig margefldist við þetta flugeldasýningin, tónleikahaldið og allir aðrir þættir hátíðarhaldanna, þar sem að um sameiginlegt átak var að ræða. Þó hafa heyrst neikvæðnisraddir á þá leið að sá samkeppnisandi sem ríkti er Þór og Týr voru við völd hafi minnkað og þjóðhátíðin því að einhverju leiti staðnað. | ||
Lína 59: | Lína 61: | ||
== Siðir == | == Siðir == | ||
[[Mynd:Jsþ 0657.jpg|thumb|right|Þjóðhátíð á fyrri hluta 20. aldar]] | [[Mynd:Jsþ 0657.jpg|thumb|right|Þjóðhátíð á fyrri hluta 20. aldar]] | ||
<video> | |||
Jóðhátíðin í Herjólfsdal.flv | |||
</video> | |||
Mest áberandi siðurinn, þegar að litið er yfir dalinn, er sá siður að raða upp hvítum hústjöldum í götur. Fyrsta hústjaldið virðist hafa komið til sögunnar árið 1908, en þá voru sælgæti og gosdrykkir seldir í fyrsta sinn. Hústjöld fóru að verða áberandi um 1910. Á fyrstu þjóðhátíðunum var hústjöldunum ekki raðað upp eftir neinu sérstöku skipulagi, þó svo að tjaldformið virðist hafa haldið sér frá upphafi. Helsti munurinn þá og nú er sá að ekki voru notaðar járn- eða trégrindur í upphafi, heldur eingöngu ein tréstöng í hverju horni, og svo snærisbönd sem héldu tjaldinu strektu. Tilkoma grindanna hefur gert það að verkum að ekkert pláss fer til spillis undir snærisböndin, þannig að hægt er að raða hústjöldunum mun þéttar en áður. | Mest áberandi siðurinn, þegar að litið er yfir dalinn, er sá siður að raða upp hvítum hústjöldum í götur. Fyrsta hústjaldið virðist hafa komið til sögunnar árið 1908, en þá voru sælgæti og gosdrykkir seldir í fyrsta sinn. Hústjöld fóru að verða áberandi um 1910. Á fyrstu þjóðhátíðunum var hústjöldunum ekki raðað upp eftir neinu sérstöku skipulagi, þó svo að tjaldformið virðist hafa haldið sér frá upphafi. Helsti munurinn þá og nú er sá að ekki voru notaðar járn- eða trégrindur í upphafi, heldur eingöngu ein tréstöng í hverju horni, og svo snærisbönd sem héldu tjaldinu strektu. Tilkoma grindanna hefur gert það að verkum að ekkert pláss fer til spillis undir snærisböndin, þannig að hægt er að raða hústjöldunum mun þéttar en áður. | ||
Lína 88: | Lína 93: | ||
Á hverju ári er sérstakt lag samið til þess að vera einkennislag Þjóðhátíðarinnar það árið. Þessi hefð hefur haldist frá árinu 1933. Oddgeir Kristjánsson samdi lögin fyrstu áratugina en eftir fráfall hans hafa margir komið að því að semja lögin. Mikil eftirvænting er í bæjarbúum og áhugamönnum fyrir afhjúpun lagsins ár hvert. Misjafnar skoðanir eru á lögunum, en flestir eru sammála um ágæti laganna, sérstaklega eftir verslunarmannahelgina. | Á hverju ári er sérstakt lag samið til þess að vera einkennislag Þjóðhátíðarinnar það árið. Þessi hefð hefur haldist frá árinu 1933. Oddgeir Kristjánsson samdi lögin fyrstu áratugina en eftir fráfall hans hafa margir komið að því að semja lögin. Mikil eftirvænting er í bæjarbúum og áhugamönnum fyrir afhjúpun lagsins ár hvert. Misjafnar skoðanir eru á lögunum, en flestir eru sammála um ágæti laganna, sérstaklega eftir verslunarmannahelgina. | ||
==Kvikmyndir== | |||
[[hátíðarhöld|Kvikmyndir frá Þjóðhátíð]] | |||
== Myndasafn == | |||
<gallery> | |||
Mynd:Jóðhátíð 1982.JPG | |||
Mynd:A þjóðhátíð.JPG | |||
Mynd:TÝR.JPG | |||
Mynd:Thjóðhátíð 1.jpg | |||
Mynd:Thjóðhátiíð 2.jpg | |||
Mynd:Thjóðhátíð 4.JPG | |||
Mynd:Thjóðhátíð 5.jpg | |||
Mynd:Thjóðhátíð 6.jpg | |||
Mynd:Thjóðhátíð 7.jpg | |||
Mynd:Thjóðhátíð 8.jpg | |||
Mynd:Thjóðhátíð 9.jpg | |||
Mynd:Thjóðhátíð 3.jpg | |||
Mynd:Bekkjabíll 1.jpg | |||
Mynd:Mannsi (40).JPG | |||
Mynd:Mannsi (39).JPG | |||
Mynd:Blik 1980 205.jpg | |||
Mynd:Tjh4.jpg | |||
Mynd:Tjh5.jpg | |||
Mynd:Tjh6.jpg | |||
Mynd:Tjh7.jpg | |||
Mynd:Tjh8.jpg | |||
Mynd:Tjh9.jpg | |||
Mynd:Tjh10.jpg | |||
Mynd:Tjh11.jpg | |||
Mynd:Tjh12.jpg | |||
Mynd:Tjh13.jpg | |||
Mynd:Tjh14.jpg | |||
Mynd:Tjh15.jpg | |||
Mynd:Tjh16.jpg | |||
Mynd:Tjh19.jpg | |||
Mynd:Tjh18.jpg | |||
Mynd:Tjh20.jpg | |||
Mynd:Tjh21.jpg | |||
Mynd:Tjh22.jpg | |||
Mynd:Tjh23.jpg | |||
Mynd:Tjh24.jpg | |||
Mynd:Tjh25.jpg | |||
Mynd:Tjh26.jpg | |||
Mynd:Tjh27.jpg | |||
Mynd:Tjh28.jpg | |||
Mynd:Tjh29.jpg | |||
Mynd:Tjh30.jpg | |||
Mynd:Tjh32.jpg | |||
Mynd:Tjh33.jpg | |||
Mynd:Tjh34.jpg | |||
Mynd:Tjh35.jpg | |||
Mynd:Tjh36.jpg | |||
Mynd:Tjh37.jpg | |||
Mynd:Tjh38.jpg | |||
Mynd:Tjh39.jpg | |||
Mynd:Tjh40.jpg | |||
Mynd:Tjh41.jpg | |||
Mynd:Tjh42.jpg | |||
Mynd:Tjh45.jpg | |||
Mynd:Tjh46.jpg | |||
Mynd:Tjh47.jpg | |||
Mynd:Tjh49.jpg | |||
Mynd:Tjh50.jpg | |||
Mynd:Tjh51.jpg | |||
Mynd:Tjh52.jpg | |||
Mynd:Tjh54.jpg | |||
Mynd:Tjh55.jpg | |||
Mynd:Tjh56.jpg | |||
Mynd:Tjóðh.jpg | |||
Mynd:Tjh3.jpg | |||
Mynd:Tjh2.jpg | |||
Mynd:Tjh1.jpg | |||
Mynd:ThjóFD4.jpg | |||
Mynd:ThjóFD3.jpg | |||
Mynd:ThjóFD2.jpg | |||
Mynd:Thjóðhátíð03.jpg | |||
Mynd:Thjóðhátíð02.jpg | |||
Mynd:Thjóðhátíð01.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 01.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 02.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 03.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 04.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 05.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 06.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 07.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 08.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 09.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 10.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 11.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 12.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 13.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 14.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 15.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 16.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 17.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 18.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 19.jpg | |||
Mynd:Jodhatid 20.jpg | |||
Mynd:Tjódhátíð '61.jpg | |||
Mynd:Á þjóðhátíð '61.jpg | |||
Mynd:Fa-lbrúnt (36).jpg | |||
Mynd:Fa-lbrúnt (32).jpg | |||
Mynd:Fa-lbrúnt (33).jpg | |||
Mynd:Fa-lbrúnt (34).jpg | |||
Mynd:Fa-lbrúnt (35).jpg | |||
Mynd:Fa-lbrúnt (30).jpg | |||
Mynd:Fa-lbrúnt (31).jpg | |||
Mynd:Fa-lbrúnt (28).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (8).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (9).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (10).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (11).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (12).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (13).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (14).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (19).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (20).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (21).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (22).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (23).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (24).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (25).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (26).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (27).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (28).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (29).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (30).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (31).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (32).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (34).jpg | |||
Mynd:Fa-svart (35).jpg | |||
</gallery> | |||
{{Heimildir| | {{Heimildir| | ||
Lína 97: | Lína 236: | ||
* '''Dalurinn.is''', Saga Þjóðhátíðar. [http://www.dalurinn.is/index2.php?p%3D200&i%3D1086&o%3D1086&s%3D&cid%3D1086]}} | * '''Dalurinn.is''', Saga Þjóðhátíðar. [http://www.dalurinn.is/index2.php?p%3D200&i%3D1086&o%3D1086&s%3D&cid%3D1086]}} | ||
[[Flokkur: | [[Flokkur:Hátíðir]] |