„Bátsferð með Ása í Bæ“: Munur á milli breytinga

Fara í flakk Fara í leit
ekkert breytingarágrip
Ekkert breytingarágrip
Ekkert breytingarágrip
 
Lína 8: Lína 8:


Ef bjart er af vestursól lýsir inn um litla rifu í norðurhorninu, og sé ekki of flóðhátt kemur líka birta undan berginu vestanmegin, það nær ekki nema skammt niður fyrir sjávarmál, og róti maður með ári í sjónum þarna upp við bergið er líkast því að sé að verið að hræra í bráðnuðu silfri. En fyrir utan þá margvíslegu liti sem hér er að sjá finnst manni undarlegt að vera hér og hafa allt fjallið fyrir sér. Þegar aftur kemur út í birtuna stefnum við á [[Stórhöfði | Stórhöfða]], en takið eftir drangnum sem rís úr sjónum þarna skammt vestan við Hænu, hann heitir [[Smáeyjar|Jötunn]], örmjór og hallar lítið eitt til suðurs. Efst á honum er mannsmynd sem horfir upp og suður, og í hæfilegri fjarlægð er þessi mynd sem væri hún höggvin af meistarahöndum og minnir helst á styttur af einhverjum postulanna.  
Ef bjart er af vestursól lýsir inn um litla rifu í norðurhorninu, og sé ekki of flóðhátt kemur líka birta undan berginu vestanmegin, það nær ekki nema skammt niður fyrir sjávarmál, og róti maður með ári í sjónum þarna upp við bergið er líkast því að sé að verið að hræra í bráðnuðu silfri. En fyrir utan þá margvíslegu liti sem hér er að sjá finnst manni undarlegt að vera hér og hafa allt fjallið fyrir sér. Þegar aftur kemur út í birtuna stefnum við á [[Stórhöfði | Stórhöfða]], en takið eftir drangnum sem rís úr sjónum þarna skammt vestan við Hænu, hann heitir [[Smáeyjar|Jötunn]], örmjór og hallar lítið eitt til suðurs. Efst á honum er mannsmynd sem horfir upp og suður, og í hæfilegri fjarlægð er þessi mynd sem væri hún höggvin af meistarahöndum og minnir helst á styttur af einhverjum postulanna.  
Það er góður spölur í Höfðann. Við getum til gamans sveigt upp að vesturströnd Heimaeyjar sem í daglegu tali nefnist [[Hamar]] þó raunar heiti svo aðeins þar sem hæst er. Hér gerðist það eitt kvöld í febrúar 1928 að sjómenn brutu bát sinn í urðinni, en tókst að klöngrast upp á bergstall og höfðust þar við um nóttina. Uppganga þaðan virtist ógerleg og engin von til að nokkur maður yrði þeirra var. Snjó hafði kyngt niður um nóttina. Um morguninn þegar birta tók varð að ráði, að einn þeirra, ungur fullhugi, [[Jón Vigfússon]], skyldi freista þess að leggja í þann lífsháska og klífa bjargið, en það er talið illfarið að sumarlagi hvað þá þegar það er þakið snjó og krapa. Er skemmst frá því að segja, að Jóni tókst uppgangan og þeim félögum var borgið. Er þessi atburður talinn til mestu björgunarafreka við Eyjar. Þegar við kæmum að Stórhöfða þyrfti sólin helst að vera komin sem nyrst, svo hún nái að skína inn í [[Fjósin]], en svo heiti hellirinn sem við komum nú í og mér finnst síst tilkomuminni en Kafhellir. Hann er ekki mjög hár, en opið vítt og ef kvöldsólin nær inn verður hér mikil litadýrð, einkum í rauðu og grænu með óendanlegum tilbrigðum og hvað tekur liti af öðru, sjór og berg. Hér eru fuglar á syllum, [[álka]], [[rita]], [[svartfugl]] og [[teista]], og spakir, því menn gera að skyldu sinni að styggja þá ekki. Og höldum við inn í botn, þá komum við þar í dimman afhelli þröngan, svo báturinn kemst naumlega inn, en þegar við höfum kælt augun í skugganum nokkra stund verða litirnir í aðalhellinum enn magnaðri. Héðan höldum við svo suður með höfðanum, og eru hér víða sjávarskútar með undralitum sem fáum hefur auðnast að hafa litið augum og ég hef hvergi annarsstaðar séð, en ofar í berginu grænar snasir, vatnsrásir og hvannabekkir og allsstaðar er bjargfuglinn nálægur ýmist í lofti, á legi eða í bergi.
Það er góður spölur í Höfðann. Við getum til gamans sveigt upp að vesturströnd Heimaeyjar sem í daglegu tali nefnist [[Hamar]] þó raunar heiti svo aðeins þar sem hæst er. Hér gerðist það eitt kvöld í febrúar 1928 að sjómenn brutu bát sinn í urðinni, en tókst að klöngrast upp á bergstall og höfðust þar við um nóttina. Uppganga þaðan virtist ógerleg og engin von til að nokkur maður yrði þeirra var. Snjó hafði kyngt niður um nóttina. Um morguninn þegar birta tók varð að ráði, að einn þeirra, ungur fullhugi, [[Jón Vigfússon (Holti)|Jón Vigfússon]], skyldi freista þess að leggja í þann lífsháska og klífa bjargið, en það er talið illfarið að sumarlagi hvað þá þegar það er þakið snjó og krapa. Er skemmst frá því að segja, að Jóni tókst uppgangan og þeim félögum var borgið. Er þessi atburður talinn til mestu björgunarafreka við Eyjar. Þegar við kæmum að Stórhöfða þyrfti sólin helst að vera komin sem nyrst, svo hún nái að skína inn í [[Fjósin]], en svo heiti hellirinn sem við komum nú í og mér finnst síst tilkomuminni en Kafhellir. Hann er ekki mjög hár, en opið vítt og ef kvöldsólin nær inn verður hér mikil litadýrð, einkum í rauðu og grænu með óendanlegum tilbrigðum og hvað tekur liti af öðru, sjór og berg. Hér eru fuglar á syllum, [[álka]], [[rita]], [[svartfugl]] og [[teista]], og spakir, því menn gera að skyldu sinni að styggja þá ekki. Og höldum við inn í botn, þá komum við þar í dimman afhelli þröngan, svo báturinn kemst naumlega inn, en þegar við höfum kælt augun í skugganum nokkra stund verða litirnir í aðalhellinum enn magnaðri. Héðan höldum við svo suður með höfðanum, og eru hér víða sjávarskútar með undralitum sem fáum hefur auðnast að hafa litið augum og ég hef hvergi annarsstaðar séð, en ofar í berginu grænar snasir, vatnsrásir og hvannabekkir og allsstaðar er bjargfuglinn nálægur ýmist í lofti, á legi eða í bergi.


Þegar komið er þar sem Höfðinn skagar lengst vestur, stefnum við beint á hamravegginn, og ókunnugur kann að halda að nú sé leiðsögumaður búinn að tapa sér, hann stefnir beint á hamraveggin, en bergið opnast og við siglum gegnum göng 60-70 metra löng og svo lág, að maður þorir ekki annað en beygja sig til að reka ekki kollinn í grjótið. Þegar út kemur úr göngunum sunnanmegin verður fyrir okkur bogmyndaður garður, og sé ekki nógu flóðhátt ellegar súgur, leggjum við ekki í að fara gegnum hliðið, en snúum við og keyrum fulla ferð gegnum göngin, og þykir mörgum gaman að þessu. Ef við hefðum nægan tíma gætum við skroppið yfir sundið út að [[Suðurey]], þar er geysimikið fuglalíf og austan eynni er djúpur og skemmtilegur hellir. Annars höldum við sem leið liggur austur með Stórhöfða.Hér sem víðar er gott að greina jarðmyndunina, neðst er mógrýtishella sem Ægir gamli hefur sorfið í margbreytilegan skúlptúr, en ofan á hana hafa hraunlögin hlaðist hvert ofan á annað.
Þegar komið er þar sem Höfðinn skagar lengst vestur, stefnum við beint á hamravegginn, og ókunnugur kann að halda að nú sé leiðsögumaður búinn að tapa sér, hann stefnir beint á hamraveggin, en bergið opnast og við siglum gegnum göng 60-70 metra löng og svo lág, að maður þorir ekki annað en beygja sig til að reka ekki kollinn í grjótið. Þegar út kemur úr göngunum sunnanmegin verður fyrir okkur bogmyndaður garður, og sé ekki nógu flóðhátt ellegar súgur, leggjum við ekki í að fara gegnum hliðið, en snúum við og keyrum fulla ferð gegnum göngin, og þykir mörgum gaman að þessu. Ef við hefðum nægan tíma gætum við skroppið yfir sundið út að [[Suðurey]], þar er geysimikið fuglalíf og austan eynni er djúpur og skemmtilegur hellir. Annars höldum við sem leið liggur austur með Stórhöfða.Hér sem víðar er gott að greina jarðmyndunina, neðst er mógrýtishella sem Ægir gamli hefur sorfið í margbreytilegan skúlptúr, en ofan á hana hafa hraunlögin hlaðist hvert ofan á annað.

Leiðsagnarval