Surtsey

From Heimaslóð
Revision as of 09:12, 29 March 2005 by Smari (talk | contribs) (Afrit frá Wikipedia, aðlagað Bliki.)
(diff) ← Older revision | Latest revision (diff) | Newer revision → (diff)
Jump to: navigation, search
Staðsetning: 63°18'N 20°36'W, suðvestur af Vestmannaeyjum
Dagsetning: 07:15, 14. nóvember 1963
Surtseyjargosið hefst

Menn urðu fyrst varir við Surtseyjargosið þann 14. nóvemberer 1963, en sjómenn á Ísleifi II urðu varir gossins um korter yfir sjö að morgni. Þá mældu þeir sjávarhita í hálfrar mílu (900m) fjarlæg í kringum 10°C.

Varð þá til við gosið syðsta eyjan í Vestmannaeyjaklasanum, og jafnframt á Íslandi, en miðpunktur hennar er 63°18'N, 20°36'W. Hún er jafnframt eina eyjan sem hefur myndast á sögulegum tíma í heiminum, og myndaðist hún í mesta neðansjávareldgosinu sem mælst hefur á sögulegum tíma.

Gosið magnaðist hratt og varð hár gosmökkur. Daginn eftir árdegis, sást í gosmekkinum að eyja hafði myndast. Er því ljóst að gosið hefur hafist einhverjum dögum áður en þess varð vart. Þann 12. nóvember fannst brennisteinslykt í lofti í suðvestanátt í Vík í Mýrdal, en engra jarðhræringa hafði orðið vart dagana fyrir uppkomu gossins. Gosið stóð fram til 5. júní 1967 eða í um það bil þrjú og hálft ár. Eyjan er um 20 km suðvestur af Heimaey, eða um 30 km suðvestur af Landeyjasandi á meginlandi Íslands.

Surtsey er friðlýst, og er því á náttúruminjaskrá, umferð þangað er aðeins leyfð í vísindaskyni. Surtseyjarfélagið hefur eyjuna í umboði umhverfisstofnunar.

Tenglar

Þessi grein er stubbur - örsmátt upphaf að grein, sem verið er að vinna að.