„Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 2006/Klipperinn“: Munur á milli breytinga

Úr Heimaslóð, Sögusetri Vestmannaeyja
Fara í flakk Fara í leit
Ekkert breytingarágrip
Ekkert breytingarágrip
Lína 14: Lína 14:
<small>''Heimildir<br>
<small>''Heimildir<br>
Skipabók Fjölva<br>
Skipabók Fjölva<br>
The Story of Ctttty Sark eftir Frank G. G. Carr<br>
The Story of Cutty Sark eftir Frank G. G. Carr<br>
Ferðabœklingar um Cutty Sark.''</small><br><br>
Ferðabœklingar um Cutty Sark.''</small><br><br>


[[Sjómannadagsblað Vestmannaeyja]]
[[Sjómannadagsblað Vestmannaeyja]]

Útgáfa síðunnar 27. mars 2017 kl. 09:45

<centerFRIÐRIK ÁSMUNDSSON

Klipperinn



Þegar gufuskipin hófu siglingar á 19. öldinni, ógnuðu þau tilveru seglskipanna gömlu sem stolt sigldu um úthöfin. Útgerðarmenn þeirra leituðu þá leiða til þess að halda rekstri þeirra áfram og til varð klipperinn. Klipper er komið af ensku sögninni, „to clip“, að klippa eða skera og er skírt svo vegna þess að þegar önnur skip lyftust á öldu og sigu í öldudali, klauf klipperinn, skar hana í sundur. Skrokkurinn var straumlínulagaður, fínn kassastuðull, og stefnið hvasst. Klipperinn var alltaf þriggja mastra og seglabúnaðurinn var geysimikill, allt miðað við að gera hann sem hraðskreiðastan. Hverju mastri fylgdu ferköntuð rásegl og milli þeirra var komið fyrir eins mörgum stagseglum og hægt var. Fram á bugspjótið var jagari og klýfar. Á aftasta mastri var gaffalrá með segli (messa).




Það var rétt fyrir miðja 19. öldina sem smíði klipperanna hófst í Bandaríkjunum í Nýja - Englandi og New Orleans og í Englandi við Clyde fljótið og í Aberdeen. Þeir voru frá 500 tonnum að stærð til þess stærsta, Great Republic, sem var 4357 tonn. Í léttum byr náðu þeir 5 til 6 sjómílna hraða og þegar bætti í vind 12 til 14 sjómílna hraða og dæmi var um allt að 18 sjómílna hraða. Frægasta sigling klippers er talin vera þegar Flying Cloud sigldi 374 sjómílur á 24 tímum, 15,6 sjómílur að jafnaði á klukkustund. Þetta var í ferð frá New York til San Francisco á tæpum þremur mánuðum sem þótti með ólíkindum.
CUTTY SARK
Cutty Sark var breskur klipper. Smíði hans lauk 26. nóvember 1869 hjá Scott og Lintons í Dumbarton við Clydefljótið í Skotlandi. Stærðin var 2133 tonn og lengdin var 85,33 m. Hann var fyrst í tesiglingum frá Kína en frá 1883 til 1895 í ullarsiglingum frá Ástralíu og sigldi fyrir Góðrarvonarhöfða í Suður-Afríku og setti hraðamet á þeirri leið þegar hann kom á leiðarenda eftir 72 daga siglingu. Seglin, rásegl, stagsegl, jagari, klýfar og messi voru 34, alls um 3 þúsund fermetrar.
Árið 1895 hætti útgerðin rekstri hans vegna samkeppni við gufuskipin og var hann þá seldur til Portúgals. Síðar keypti enskur skipstjóri hann og gaf bresku stjórninni árið 1922. Hann er nú eini klipperinn af nokkur hundruðum sem smíðaðir voru á seinni hluta 19. aldar og er varðveittur í upprunalegri mynd í þurrkví í Greenwich í London frá 10 desember 1954. Þangað kemur árlega fjöldi ferðamanna að skoða þetta glæsilega seglskip og um þessar mundir hafa 15 miljónir manna lagt leið sína þangað í þeim tilgangi.

Heimildir
Skipabók Fjölva
The Story of Cutty Sark eftir Frank G. G. Carr
Ferðabœklingar um Cutty Sark.


Sjómannadagsblað Vestmannaeyja