„Bátsferð með Ása í Bæ“: Munur á milli breytinga

Framan af árum vélbátaútgerðar meðan fleytur voru smærri og vanbúnari, þótti sjómönnum hinsvegar sem þeir væru úr öllum háska þegar þeir í aftakaveðrum náðu hingað í skjól fjallsins og lágu oft af sér veður þar til fært þótti að halda í höfn. Og áfram siglum við hjá litlum dröngum sem kenndir eru við [[Eiði | Eiðið]], en þar voru Írarnir að matargerð þegar Ingólfur kom vaðandi að þeim. Við lónum innan við [[Stóri-Örn | Stóra-Örn]]. Á vinstri hönd er [[Klif|Klifið]] þar til komið er að Vatnshellum. Hér beygjum við upp að berginu og þig kann að furða hvort nú skuli haldið beint inn í fjallið, en brátt er komið að lágu opi og gegnum það förum við og erum þá komin í mikla klettahöll. Hátt í hvirfli hennar er dulítill gluggi, en til austurs geysivíðar dyr sem liggja út á [[Æðisandur | Æðasand]], og ef við viljum getum við lent hér inni í mjúkum sandi hellisins og gengið gegnum dyrnar út á Æðasand. Ég giska á að þessi hamrahöll sé stærstur allra hella í Eyjum. Héðan höldum við sem leið liggur hjá [[Eysteinsvík]] um [[Gat]], en svo heitir hér, því eitt sinn var hér steinbogi milli klettanna, en hrundi í jarðskjálfta skömmu fyrir aldamótin (1800-1900). Hér er [[Ufsaberg]] með sínum [[Skötukjaftur | Skötukjafti]], síðan kemur [[Stafsnes|Stafsnesið]] og við okkur blasa smáeyjar: [[Grasleysa]], [[Hrauney]], [[Hani]] og [[Hæna]]. Við stefnum á Hænu, þar er [[Kafhellir]], en mörgum finnst hann sérkennilegast hellirinn í Eyjum. Þegar við komum í hann verðum við að staldra um stund til að venjast birtunni; loftið líkist einna helst gömlu bronsi og skiptir þó mjög litlum eftir því hvernig birtan fellur og báturinn hreyfist. Um sjávarmál er oft litskrúðugt belti, gult, rauðgult og grænt, sjávargróður sem vex hér í skugganum, einkum ef sumar er sjávarstillt.

Það er góður spölur í Höfðann. Við getum til gamans sveigt upp að vesturströnd Heimaeyjar sem í daglegu tali nefnist [[Hamar]] þó raunar heiti svo aðeins þar sem hæst er. Hér gerðist það eitt kvöld í febrúar 1928 að sjómenn brutu bát sinn í urðinni, en tókst að klöngrast upp á bergstall og höfðust þar við um nóttina. Uppganga þaðan virtist ógerleg og engin von til að nokkur maður yrði þeirra var. Snjó hafði kyngt niður um nóttina. Um morguninn þegar birta tók varð að ráði, að einn þeirra, ungur fullhugi, [[Jón Vigfússon]], skyldi freista þess að leggja í þann lífsháska og klífa bjargið, en það er talið illfarið að sumarlagi hvað þá þegar það er þakið snjó og krapa. Er skemmst frá því að segja, að Jóni tókst uppgangan og þeim félögum var borgið. Er þessi atburður talinn til mestu björgunarafreka við Eyjar. Þegar við kæmum að Stórhöfða þyrfti sólin helst að vera komin sem nyrst, svo hún nái að skína inn í [[Fjósin]], en svo heiti hellirinn sem við komum nú í og mér finnst síst tilkomuminni en Kafhellir. Hann er ekki mjög hár, en opið vítt og ef kvöldsólin nær inn verður hér mikil litadýrð, einkum í rauðu og grænu með óendanlegum tilbrigðum og hvað tekur liti af öðru, sjór og berg. Hér eru fuglar á syllum, [[álka]], [[rita]], [[svartfugl]] og [[teista]], og spakir, því menn gera að skyldu sinni að styggja þá ekki. Og höldum við inn í botn, þá komum við þar í dimman afhelli þröngan, svo báturinn kemst naumlega inn, en þegar við höfum kælt augun í skugganum nokkra stund verða litirnir í aðalhellinum enn magnaðri. Héðan höldum við svo suður með höfðanum, og eru hér víða sjávarskútar með undralitum sem fáum hefur auðnast að hafa litið augum og ég hef hvergi annarsstaðar séð, en ofar í berginu grænar snasir, vatnsrásir og hvannabekkir og allsstaðar er bjargfuglinn nálægur ýmist í lofti, á legi eða í bergi.