Karibjarna2: fyrirsögn

2017-04-06T12:56:16Z

fyrirsögn

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 6. apríl 2017 kl. 12:56
Lína 1:		Lína 1:
	'''[[Jón Bryngeirsson]] frá [[Búastaðir\|Búastöðum]]:'''		'''[[Jón Bryngeirsson]] frá [[Búastaðir\|Búastöðum]]:'''

	<big><big>'''Á sumarsíldarveiðum 50 árum ~~lýðveldissumarið~~'''</big></big>		<big><big>'''Á sumarsíldarveiðum fyrir 50 árum'''</big></big>

			<big><big>'''Lýðveldissumarið'''</big></big>

	'''Hálfdrættingur á síld'''<br>		'''Hálfdrættingur á síld'''<br>

Karibjarna2 á 31. mars 2017 kl. 15:57

2017-03-31T15:57:26Z

Sýna breytingar

Karibjarna2 á 31. mars 2017 kl. 15:45

2017-03-31T15:45:15Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 31. mars 2017 kl. 15:45
Lína 33:		Lína 33:

	'''Síldin háfuð um borð'''		'''Síldin háfuð um borð'''

	Þegar byrjað var að háfa og veiðiskipið var tómt voru fyrstu tveir háfarnir teknir yfir í bakborðskassa við lestarlúguna til þess að halda á móti þunga síldarnótarinnar, þegar hún hafði verið bundin upp á síðuna, og síldarháfnum þegar háfurinn kom fullur af síld úr nótinni. Annars hefði veiðiskipið haft mikla slagsíðu sem gat orðið hættuleg eftir því sem meira kom í lestina.<br>		Þegar byrjað var að háfa og veiðiskipið var tómt voru fyrstu tveir háfarnir teknir yfir í bakborðskassa við lestarlúguna til þess að halda á móti þunga síldarnótarinnar, þegar hún hafði verið bundin upp á síðuna, og síldarháfnum þegar háfurinn kom fullur af síld úr nótinni. Annars hefði veiðiskipið haft mikla slagsíðu sem gat orðið hættuleg eftir því sem meira kom í lestina.<br>
	Háfböndum, sem voru tvö, var komið út í bátana, þá var bómunni slegið lítið eitt út til stjórnborða og síldarháfurinn dreginn út með háfböndunum og dýft niður í síldina sem lá orðið flöt í nótinni ef vel var þurrkað. Háfurinn var síðan hífður fleytifullur af síld um borð. Háfböndin voru einnig til þess að halda við háfinn í veltingi og þeir sem voru í háfböndunum áttu að gæta þess að háfurinn slægist ekki yfir í bakborðssíðu við háfun. 2. vélstjóri var á spilinu um borð í veiðiskipinu, en stýrimaður, sem stóð á vélarhúsrúffinu, stjórnaði losun úr háfnum, og hélt í losunarbandið sem lá í háflásinn neðan til í háfnum. Háfnum var lokað og hann opnaður með því að kippa í band sem var fest í vír sem lá í þennan sérstaka háflás. Á meðan lestin var fyllt var bóman fest eilítið til stjórnborða.<br>		Háfböndum, sem voru tvö, var komið út í bátana, þá var bómunni slegið lítið eitt út til stjórnborða og síldarháfurinn dreginn út með háfböndunum og dýft niður í síldina sem lá orðið flöt í nótinni ef vel var þurrkað. Háfurinn var síðan hífður fleytifullur af síld um borð. Háfböndin voru einnig til þess að halda við háfinn í veltingi og þeir sem voru í háfböndunum áttu að gæta þess að háfurinn slægist ekki yfir í bakborðssíðu við háfun. 2. vélstjóri var á spilinu um borð í veiðiskipinu, en stýrimaður, sem stóð á vélarhúsrúffinu, stjórnaði losun úr háfnum, og hélt í losunarbandið sem lá í háflásinn neðan til í háfnum. Háfnum var lokað og hann opnaður með því að kippa í band sem var fest í vír sem lá í þennan sérstaka háflás. Á meðan lestin var fyllt var bóman fest eilítið til stjórnborða.<br>
Lína 42:		Lína 43:
	Þau skip og bátar, sem voru með slatta, fóru í land en hin leituðu vars undir Grímsey eða Flatey eða þangað sem best var að vera á meðan brælan gekk yfir.<br>		Þau skip og bátar, sem voru með slatta, fóru í land en hin leituðu vars undir Grímsey eða Flatey eða þangað sem best var að vera á meðan brælan gekk yfir.<br>
	Lensidælan í nótarbátnum var úr tréstokk og lá renna út fyrir borðstokkinn á bátnum. Þessar dælur voru býsna góðar, allar gerðar úr tré með leðurpjötlu á dæluskaftinu og hafa sennilega verið þannig gerðar frá fyrstu tíð Íslandssiglinga. Ekki man ég hvort sjálfvirkar dælur voru komnar í bátana þetta síldarsumar.		Lensidælan í nótarbátnum var úr tréstokk og lá renna út fyrir borðstokkinn á bátnum. Þessar dælur voru býsna góðar, allar gerðar úr tré með leðurpjötlu á dæluskaftinu og hafa sennilega verið þannig gerðar frá fyrstu tíð Íslandssiglinga. Ekki man ég hvort sjálfvirkar dælur voru komnar í bátana þetta síldarsumar.
	Síldveiðarnar í júlímánuði sumarið 1944 gengu treglega hjá flestum, stökksíld og peðringur var um allan sjó, alltaf verið að kasta og „búmma" eins og það var kallað þegar síldin stakk sér og ekkert fékkst í kastinu. Oft var lítið að hafa þennan mánuð, mest slattafiskirí. Við á Kára VE 27 fengum þó þokkalegan afla í júlímánuði. Við fengum fyrsta fullfermið fyrir mynni Eyjafjarðar, grunnt vestan til. Við lönduðum okkar síld sem veiddist í júlí á Siglufirði. Fylgst var vel með skeytum frá síldarleitarflugvélinni og gaf sú leit oft góða raun þegar stutt var að fara í síldina sem flugvélin fann og eins til að staðsetja sig fyrir næsta veiðidag. Í bókinni „Til fiskveiða ~~fóru"~~ eftir Geir Sigurðarson segir frá því að fyrsta síldarleit úr lofti hafi verið farin árið 1928.		Síldveiðarnar í júlímánuði sumarið 1944 gengu treglega hjá flestum, stökksíld og peðringur var um allan sjó, alltaf verið að kasta og „búmma" eins og það var kallað þegar síldin stakk sér og ekkert fékkst í kastinu. Oft var lítið að hafa þennan mánuð, mest slattafiskirí. Við á Kára VE 27 fengum þó þokkalegan afla í júlímánuði. Við fengum fyrsta fullfermið fyrir mynni Eyjafjarðar, grunnt vestan til. Við lönduðum okkar síld sem veiddist í júlí á Siglufirði. Fylgst var vel með skeytum frá síldarleitarflugvélinni og gaf sú leit oft góða raun þegar stutt var að fara í síldina sem flugvélin fann og eins til að staðsetja sig fyrir næsta veiðidag. Í bókinni „Til fiskveiða fóru“ eftir Geir Sigurðarson segir frá því að fyrsta síldarleit úr lofti hafi verið farin árið 1928.

	'''Svartur sjór af síld'''<br>		'''Svartur sjór af síld'''<br>
Lína 61:		Lína 62:

	'''Síldarsumarið 1944'''<br>		'''Síldarsumarið 1944'''<br>
	Ms. Eldborg MB 3, sem var 280 rúmlestir brúttó, fiskaði 26.624 mál þetta sumar og var það landsmet. Síldin var þá mæld í málum, en hvert mál átti að vigta 135 kíló, en vigtaði áreiðanlega rúmlega það þegar síldin var orðin gömul og legin. Þessi afli Eldborgar var því um 3.600 tonn og fór allur í bræðslu. Skipstjóri á Eldborgu var Ólafur Magnússon, mikill fiskimaður og frægur. Mb. ~~Alsey~~ VE 250, 150 rúmlesta skip, var með mestan ~~atla~~ Vestmannaeyjabáta, samtals 20.630 mál (um 2.800 tonn) og var 8. í röð herpinótarskipa með afla. Skipstjóri var Óskar Gíslason frá Skálholti. Samtals voru skv. heildaraflaskýrslu síldveiðanna árið 1944, sem birtist í 35. árg., 9.-10. tbl. Ægis, mánaðarrits Fiskifélags Íslands, ~~sk ráð~~ 11 gufuskip (línuveiðarar og togarar, meðalstærð 119 rúml. brúttó), 92 mótorskip að meðalstærð 67 brúttórúmlestir, öll á snurpinót með tvo nótarbáta, 9 mótorbátar voru með hringnót og af þeim var einn Vestmannaeyjabátur, Sjöfn VE 37. Samtals voru 26 bátar tveir um nót (13 pör), þar á meðal Vestmannaeyjabátarnir Ársæll og Gullveig, Heimir og Örn og Aldan og Erlingur. Þrír bátar frá Dalvík, svonefndir þrílembingar, voru saman um nót. Samtals er 141 síldveiðiskip á þessari aflaskýrslu Ægis yfir sumarið 1944. Þetta var besta síldarsumar Íslendinga og var heildaraflinn um 200 þúsund tonn í bræðslu (um 1,5 milljónir mála). Í salt fóru um 34 þúsund tunnur og í beitu voru frystar um 13 þúsund tunnur.<br>		Ms. Eldborg MB 3, sem var 280 rúmlestir brúttó, fiskaði 26.624 mál þetta sumar og var það landsmet. Síldin var þá mæld í málum, en hvert mál átti að vigta 135 kíló, en vigtaði áreiðanlega rúmlega það þegar síldin var orðin gömul og legin. Þessi afli Eldborgar var því um 3.600 tonn og fór allur í bræðslu. Skipstjóri á Eldborgu var Ólafur Magnússon, mikill fiskimaður og frægur. Mb. [[Álsey VE - 250\|Álsey VE 250]], 150 rúmlesta skip, var með mestan afla Vestmannaeyjabáta, samtals 20.630 mál (um 2.800 tonn) og var 8. í röð herpinótarskipa með afla. Skipstjóri var [[Óskar Gíslason (Skálholti)\|Óskar Gíslason]] frá [[Skálholt\|Skálholti]]. Samtals voru skv. heildaraflaskýrslu síldveiðanna árið 1944, sem birtist í 35. árg., 9.-10. tbl. Ægis, mánaðarrits Fiskifélags Íslands, skráð 11 gufuskip (línuveiðarar og togarar, meðalstærð 119 rúml. brúttó), 92 mótorskip að meðalstærð 67 brúttórúmlestir, öll á snurpinót með tvo nótarbáta, 9 mótorbátar voru með hringnót og af þeim var einn Vestmannaeyjabátur, [[Sjöfn VE - 37\|Sjöfn VE 37]]. Samtals voru 26 bátar tveir um nót (13 pör), þar á meðal Vestmannaeyjabátarnir Ársæll og Gullveig, Heimir og Örn og Aldan og Erlingur. Þrír bátar frá Dalvík, svonefndir þrílembingar, voru saman um nót. Samtals er 141 síldveiðiskip á þessari aflaskýrslu Ægis yfir sumarið 1944. Þetta var besta síldarsumar Íslendinga og var heildaraflinn um 200 þúsund tonn í bræðslu (um 1,5 milljónir mála). Í salt fóru um 34 þúsund tunnur og í beitu voru frystar um 13 þúsund tunnur.<br>
	Það er eftirtektarvert að nærri því helmingur af saltaðri síld (47%) og 63% af síld frystri til beitu kemur af hringnótarbátum, tvílembingum og þrílembingunum. Af skipstjórum á tvílembingunum þetta sumar eru mér minnisstæðastir þeir Sighvatur Bjarnason, sem var með Erling, og Karl Guðmundsson frá Viðey, en þeir voru báðir miklir síldarmenn og sjómenn. Sighvatur var faðir Bjarna í Ási og þeirra systkina, en sonur Karls er Viðar, skipstjóri á aflaskipinu Víkingi AK.<br>		Það er eftirtektarvert að nærri því helmingur af saltaðri síld (47%) og 63% af síld frystri til beitu kemur af hringnótarbátum, tvílembingum og þrílembingunum. Af skipstjórum á tvílembingunum þetta sumar eru mér minnisstæðastir þeir [[Sighvatur Bjarnason]], sem var með [[Erlingur VE-295\|Erling]], og Karl Guðmundsson frá [[Viðey]], en þeir voru báðir miklir síldarmenn og sjómenn. Sighvatur var faðir Bjarna í Ási og þeirra systkina, en sonur Karls er Viðar, skipstjóri á aflaskipinu Víkingi AK.<br>
	Við Vestmanneyingar áttum nýtt glæsilegt skip í síldarflotanum þetta sumar sem var Vonin II VE 113, smíðuð í Vestmannaeyjum 1943, og vorum við Eyjamenn stoltir af þessari fleytu sem Guðmundur í Holti stýrði. Fiskaði hann yfir tíu þúsund mál og tunnur þetta sumar. Seinni partinn í ágúst (20. águst) var mb. Þorgeir goði VE 264 á landleið með fullfermi af síld til Krossaness og sökk í mynni Eyjafjarðar. Áhöfnin, 17 manns, bjargaðist í nótarbáta.		Við Vestmanneyingar áttum nýtt glæsilegt skip í síldarflotanum þetta sumar sem var [[Vonin II VE - 113\|Vonin II VE 113]], smíðuð í Vestmannaeyjum 1943, og vorum við Eyjamenn stoltir af þessari fleytu sem [[Guðmundur Vigfússon (Holti)\|Guðmundur]] í [[Holt\|Holti]] stýrði. Fiskaði hann yfir tíu þúsund mál og tunnur þetta sumar. Seinni partinn í ágúst (20. águst) var mb. Þorgeir goði VE 264 á landleið með fullfermi af síld til Krossaness og sökk í mynni Eyjafjarðar. Áhöfnin, 17 manns, bjargaðist í nótarbáta.

	'''Mb Kári'''		'''Mb Kári'''
	Mb. Kári VE 27 var 36 rúmlestir brúttó með 110 hestafla June Munktelvél, tvígengismótor, og gekk 8,5 sjómílur á klukkustund. Hinn 15. september 1955 sökk þessi bátur norðvestur af Smáeyjum þegar óstöðvandi leki kom að honum. Hann hét þá Halkíon og var á reknetum. Vonarstjarnan bjargaði áhöfninni úr gúmmíbát.<br>		Mb. Kári VE 27 var 36 rúmlestir brúttó með 110 hestafla June Munktelvél, tvígengismótor, og gekk 8,5 sjómílur á klukkustund. Hinn 15. september 1955 sökk þessi bátur norðvestur af Smáeyjum þegar óstöðvandi leki kom að honum. Hann hét þá Halkíon og var á reknetum. [[Vonarstjarnan VE\|Vonarstjarnan]] bjargaði áhöfninni úr gúmmíbát.<br>

	'''Lærðu réttu handtökin'''		'''Lærðu réttu handtökin'''
	Orðið hálfdrættingur, hvað merkir það? Tveir unglingar óharðnaðir voru ráðnir til verklegrar þjálfunar og þeim kennd réttu handtökin við fiskveiðar og aðgæslu á sjó. Þegar vertíð lauk skiptu þeir með sér einum hásetahlut.<br>		Orðið hálfdrættingur, hvað merkir það? Tveir unglingar óharðnaðir voru ráðnir til verklegrar þjálfunar og þeim kennd réttu handtökin við fiskveiðar og aðgæslu á sjó. Þegar vertíð lauk skiptu þeir með sér einum hásetahlut.<br>
	Ég læt þetta vera lokaorðin í 50 ára gömlum minningum um mitt fyrsta úthald til sjós.		Ég læt þetta vera lokaorðin í 50 ára gömlum minningum um mitt fyrsta úthald til sjós.
	Kær sjómannskveðja!~~<br>~~		Kær sjómannskveðja!
	~~::::'''Jón Bryngeirsson frá Búastöðum.'''~~

			'''Jón Bryngeirsson frá Búastöðum.'''<br>

	'''Áhöfn á Kára VE 27 þetta sumar - 1944'''<br>		'''Áhöfn á Kára VE 27 þetta sumar - 1944'''<br>
	1. Skipstjóri Sigurður Bjarnason (Siggi í Hlaðbæ).<br>		1. Skipstjóri [[Sigurður Bjarnason (formaður)\|Sigurður Bjarnason]] (Siggi í Hlaðbæ).<br>
	2. Stýrimaður Magnús Ísleifsson (Maggi í Nýjahúsi).<br>		2. Stýrimaður [[Magnús Ísleifsson]] (Maggi í Nýjahúsi).<br>
	3. 1. vélstjóri Edvin Jóelsson (Gói á Kirkjubæ).<br>		3. 1. vélstjóri [[Edvin Jóelsson]] (Gói á Kirkjubæ).<br>
	4. 2. vélstjóri Bernódus Þorkelsson (Beddi í Sandprýði).<br>		4. 2. vélstjóri [[Bernódus Þorkelsson]] (Beddi í Sandprýði).<br>
	5. Matsveinn Bóbó frá Reykjavík.<br>		5. Matsveinn Bóbó frá Reykjavík.<br>
	6. Háseti Jón Björnsson (Jón í Bólstaðarhlíð).<br>		6. Háseti [[Jón Björnsson (Bólstaðarhlíð)\|Jón Björnsson]] (Jón í Bólstaðarhlíð).<br>
	7. Háseti Guðni Rósmundsson (Guðni í Hlaðbæ).<br>		7. Háseti [[Guðni Rósmundsson]] (Guðni í Hlaðbæ).<br>
	8. Háseti Óskar Jónsson (Óskar í Sólhlíð).<br>		8. Háseti Óskar Jónsson (Óskar í Sólhlíð).<br>
	9. Háseti Þórarinn Guðjónsson (Tóti á Kirkjubæ).<br>		9. Háseti [[Þórarinn Guðjónsson (Kirkjubæ)\|Þórarinn Guðjónsson]] (Tóti á Kirkjubæ).<br>

	10. Háseti Jóhann Sigurðsson (Hanni í Svanhól).<br>		10. Háseti Jóhann Sigurðsson (Hanni í Svanhól).<br>
	11. Háseti Jón Bryngeirsson (Jón á Búastöðum).<br>		11. Háseti [[Jón Bryngeirsson]] (Jón á Búastöðum).<br>
	12. Háseti Baldur frá Eyrarbakka.<br>		12. Háseti Baldur frá Eyrarbakka.<br>
	13. Háseti Geiri frá Raufarhöfn.<br>		13. Háseti Geiri frá Raufarhöfn.<br>

Kristinsigurlas: Ný síða: '''Jón Bryngeirsson frá Búastöðum:''' '''Á sumarsíldarveiðum 50 árum lýðveldissumarið''' '''Hálfdrættingur á síld'''
Fermingarárið mitt, ...

2015-09-18T12:18:02Z

Ný síða: '''Jón Bryngeirsson frá Búastöðum:''' <big><big>'''Á sumarsíldarveiðum 50 árum lýðveldissumarið'''</big></big> '''Hálfdrættingur á síld'''<br> Fermingarárið mitt, ...

Sýna breytingar

Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1994/Á sumarsíldveiðum fyrir 50 árum - Breytingaskrá

Karibjarna2: fyrirsögn

Karibjarna2 á 31. mars 2017 kl. 15:57

Karibjarna2 á 31. mars 2017 kl. 15:45

Kristinsigurlas: Ný síða: '''Jón Bryngeirsson frá Búastöðum:''' '''Á sumarsíldarveiðum 50 árum lýðveldissumarið''' '''Hálfdrættingur á síld''' Fermingarárið mitt, ...

Kristinsigurlas: Ný síða: '''Jón Bryngeirsson frá Búastöðum:''' '''Á sumarsíldarveiðum 50 árum lýðveldissumarið''' '''Hálfdrættingur á síld'''
Fermingarárið mitt, ...