Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1980/Á síld fyrir 40 árum - Breytingaskrá

Vpj1985 á 15. maí 2019 kl. 15:23

2019-05-15T15:23:50Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 15. maí 2019 kl. 15:23
Lína 233:		Lína 233:
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.43.png\|700px\|center\|thumb\|Þorskveiðibann um páska.]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.43.png\|700px\|center\|thumb\|Þorskveiðibann um páska.]]
	„Eftir að ég var búinn að vera á vetrarvertíð við Vestmannaeyjar, sem ég var nú alltaf, þá hlakkaði ég til að fara á síld. Það gerir kannski að þegar maður býr á eyju, þá langar mann að komast innan um fleira fólk. Nú, maður var ungur þarna og að fara á Siglufjörð gat verið ævintýri, þar var þá margt um manninn og það var spennandi að veiða síld“.		„Eftir að ég var búinn að vera á vetrarvertíð við Vestmannaeyjar, sem ég var nú alltaf, þá hlakkaði ég til að fara á síld. Það gerir kannski að þegar maður býr á eyju, þá langar mann að komast innan um fleira fólk. Nú, maður var ungur þarna og að fara á Siglufjörð gat verið ævintýri, þar var þá margt um manninn og það var spennandi að veiða síld“.
	Í apríl 1980
	~~:::::::~~'''Guðjón Ármann Eyjólfsson.'''		Í apríl 1980<br>
			'''Guðjón Ármann Eyjólfsson.'''

			{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

Vpj1985 á 15. maí 2019 kl. 15:22

2019-05-15T15:22:59Z

Sýna breytingar

Mardis94 á 7. júlí 2017 kl. 10:37

2017-07-07T10:37:05Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 7. júlí 2017 kl. 10:37
Lína 192:		Lína 192:
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.27.19.png\|700px\|center\|thumb\|Á tvílembingunum Ófeigi II og Óðni. Bátarnir eru komnir með fullfermi og það er verið að hvolfa úr nótinni Korkateinninn milli nótabátanna liggur niðri]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.27.19.png\|700px\|center\|thumb\|Á tvílembingunum Ófeigi II og Óðni. Bátarnir eru komnir með fullfermi og það er verið að hvolfa úr nótinni Korkateinninn milli nótabátanna liggur niðri]]
	'''Aflanum landað.'''		'''Aflanum landað.'''
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.27.54.png\|300px\|thumb\|Erlingur II VE 325. Á leið til hafnar með fullfermi.]]
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.09.png\|300px\|thumb\|Erlingur II VE 325. Fullfermi. Lokið við að háfa, gengið frá og gert klárt til siglingar.]]
	Þegar komið var í land var reynt að koma sem mestu af aflanum í salt. Öllu var Iandað af handafli í tágakörfum. Körfunum var raðað á „stillansa" eða löng borð (gönguborðin), sem lágu þvert yfir bátinn og var mokað í þær hverja eftir annarri. Úr körfunum var sturtað í vagna. Þeim var síðan ekið um planið og bryggjuna upp í síldarþró og var síldin mæld á leiðinni. Ef síld fór í salt var ekið að síldarkössunum, þar sem ungar sem aldnar blómarósir Norðurlands og reyndar víðar af landinu stóðu og söltuðu af kappi hvernig sem viðraði.<br>		Þegar komið var í land var reynt að koma sem mestu af aflanum í salt. Öllu var Iandað af handafli í tágakörfum. Körfunum var raðað á „stillansa" eða löng borð (gönguborðin), sem lágu þvert yfir bátinn og var mokað í þær hverja eftir annarri. Úr körfunum var sturtað í vagna. Þeim var síðan ekið um planið og bryggjuna upp í síldarþró og var síldin mæld á leiðinni. Ef síld fór í salt var ekið að síldarkössunum, þar sem ungar sem aldnar blómarósir Norðurlands og reyndar víðar af landinu stóðu og söltuðu af kappi hvernig sem viðraði.<br>
	í rigningu og slabbi var oft mikið erfiði að keyra vögnunum upp sleipa bryggjuna.		í rigningu og slabbi var oft mikið erfiði að keyra vögnunum upp sleipa bryggjuna.
Lína 206:		Lína 207:

	„En við vorum ungir menn, hraustir og vinnuglaðir", heldur Júlíus áfram, „og það er margs að minnast, bæði þegar komið var í land og okkur langaði að skreppa á ball og eins þegar komið var með síld handa þessum blessuðum dúfum á Siglufirði.		„En við vorum ungir menn, hraustir og vinnuglaðir", heldur Júlíus áfram, „og það er margs að minnast, bæði þegar komið var í land og okkur langaði að skreppa á ball og eins þegar komið var með síld handa þessum blessuðum dúfum á Siglufirði.
	~~[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.27.54.png\|300px\|thumb\|Erlingur II VE 325. Á leið til hafnar með fullfermi.]]~~
	~~[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.09.png\|300px\|thumb\|Erlingur II VE 325. Fullfermi. Lokið við að háfa, gengið frá og gert klárt til siglingar.]]~~
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.26.png\|700px\|center\|thumb\|Háfað úr góðu kasti í Erling I VE 295]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.26.png\|700px\|center\|thumb\|Háfað úr góðu kasti í Erling I VE 295]]
	'''Horft til baka.'''		'''Horft til baka.'''

Mardis94 á 7. júlí 2017 kl. 10:36

2017-07-07T10:36:14Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 7. júlí 2017 kl. 10:36
Lína 206:		Lína 206:

	„En við vorum ungir menn, hraustir og vinnuglaðir", heldur Júlíus áfram, „og það er margs að minnast, bæði þegar komið var í land og okkur langaði að skreppa á ball og eins þegar komið var með síld handa þessum blessuðum dúfum á Siglufirði.		„En við vorum ungir menn, hraustir og vinnuglaðir", heldur Júlíus áfram, „og það er margs að minnast, bæði þegar komið var í land og okkur langaði að skreppa á ball og eins þegar komið var með síld handa þessum blessuðum dúfum á Siglufirði.
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.27.54.png\|~~700px\|center~~\|thumb\|Erlingur II VE 325. Á leið til hafnar með fullfermi.]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.27.54.png\|300px\|thumb\|Erlingur II VE 325. Á leið til hafnar með fullfermi.]]
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.09.png\|~~700px\|center~~\|thumb\|Erlingur II VE 325. Fullfermi. Lokið við að háfa, gengið frá og gert klárt til siglingar.]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.09.png\|300px\|thumb\|Erlingur II VE 325. Fullfermi. Lokið við að háfa, gengið frá og gert klárt til siglingar.]]
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.26.png\|700px\|center\|thumb\|Háfað úr góðu kasti í Erling I VE 295]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.26.png\|700px\|center\|thumb\|Háfað úr góðu kasti í Erling I VE 295]]
	'''Horft til baka.'''		'''Horft til baka.'''

Mardis94 á 7. júlí 2017 kl. 10:35

2017-07-07T10:35:08Z

Mardis94 á 7. júlí 2017 kl. 10:33

2017-07-07T10:33:08Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 7. júlí 2017 kl. 10:33
Lína 145:		Lína 145:
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.23.33.png\|700px\|center\|thumb\|Erlingur I VE 295 með fullfermi á leið til hafnar. Í baksýn sést dæmigerður línuveiðari þessara ára]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.23.33.png\|700px\|center\|thumb\|Erlingur I VE 295 með fullfermi á leið til hafnar. Í baksýn sést dæmigerður línuveiðari þessara ára]]
	Nótinni er rúllað út á sitt hvort borð nótabátanna og voru tveir vel sterkir menn við það verk, en á fyrstu árum herpinótaveiðanna og víst fram undir 1930 köstuðu tveir menn út nótinni með höndunum. Nótarúllan var all fyrirferðamikil rúlla með löngum trélistum og sveifum sitt hvoru megin á rúllunni. Rúllurnar voru teknar niður af borðstokknum, þegar nótin var köfuð inn eins og sagt var, þegar nótin var dregin inn í bátana að lokinni snurpingu.		Nótinni er rúllað út á sitt hvort borð nótabátanna og voru tveir vel sterkir menn við það verk, en á fyrstu árum herpinótaveiðanna og víst fram undir 1930 köstuðu tveir menn út nótinni með höndunum. Nótarúllan var all fyrirferðamikil rúlla með löngum trélistum og sveifum sitt hvoru megin á rúllunni. Rúllurnar voru teknar niður af borðstokknum, þegar nótin var köfuð inn eins og sagt var, þegar nótin var dregin inn í bátana að lokinni snurpingu.
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.24.32.png\|700px\|center\|thumb\|Erlingur II VE 325. Það er verið að fylla og háfurinn er hálffullur. Fyrir aftan stýrishúsið er eldhúsið. Erlingur II var byggður í Vestmannaeyjum árið 1937 og var 25 rúmlestir brúttó.]]
	Fjórir hásetar, tveir á sitt hvort borð, róa hvorum nótabát af öllum kröftum. Nótabassi stendur á palli í skut stjórnborðsbáts og stýrir af stórri ári, en stýrimaður stýrir bakborðsbát.		Fjórir hásetar, tveir á sitt hvort borð, róa hvorum nótabát af öllum kröftum. Nótabassi stendur á palli í skut stjórnborðsbáts og stýrir af stórri ári, en stýrimaður stýrir bakborðsbát.

Lína 157:		Lína 157:
	Hófst nú snurping - lokun nótarinnar - af öllum lífs og sálar kröftum allra bátverja.		Hófst nú snurping - lokun nótarinnar - af öllum lífs og sálar kröftum allra bátverja.
	Lengd snurpulínu var vel fram yfir nótalengdina eða lengd blýteins, en ef nót var kastað á tamp voru línur í göflum, sem voru kallaðir hálsar (120-130 faðmar á lengd). Fjöldi hringja á snurpulínu var mjög breytilegur, frá 16 til 24 að tölu. Þeim var fækkað frá því sem var í fyrstu, þegar hanafætur urðu tvöfaldir. Þegar snurpingu var lokið og hringirnir voru komnir upp og úr sjó eins og allir sjómenn þekkja, sem hafa verið á nótaveiðum, er nótin lokuð.		Lengd snurpulínu var vel fram yfir nótalengdina eða lengd blýteins, en ef nót var kastað á tamp voru línur í göflum, sem voru kallaðir hálsar (120-130 faðmar á lengd). Fjöldi hringja á snurpulínu var mjög breytilegur, frá 16 til 24 að tölu. Þeim var fækkað frá því sem var í fyrstu, þegar hanafætur urðu tvöfaldir. Þegar snurpingu var lokið og hringirnir voru komnir upp og úr sjó eins og allir sjómenn þekkja, sem hafa verið á nótaveiðum, er nótin lokuð.
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.25.01.png\|700px\|center\|thumb\|Allt gert klárt til að kasta. Síldarbassinn lagar bátana til fyrir köstun. Ekki hefur enn verið ýtt sundur. Frammámenn eru tilbúnir með árarnar til að ýta bátunum sundur þegar síldarbassinn kallar: „sundur". Rúllumenn eru tilbúnir og í stjórnborðsbát stendur bassinn með hönd á stýrisárinni.]]
	Þegar nót var köfuð inn voru hringir færðir á band, sem lá á milli spilþóftu og næstfremstu þóftu, eftir því sem nótin dróst inn í bátana. Hringirnir voru lagðir niður með snurpulínunni, sem var hringuð upp með blýteini aftan við spilþóftu og út í síðu, svo að pláss væri fyrir hásetann, sem rúllaði út nótinni við köstun.		Þegar nót var köfuð inn voru hringir færðir á band, sem lá á milli spilþóftu og næstfremstu þóftu, eftir því sem nótin dróst inn í bátana. Hringirnir voru lagðir niður með snurpulínunni, sem var hringuð upp með blýteini aftan við spilþóftu og út í síðu, svo að pláss væri fyrir hásetann, sem rúllaði út nótinni við köstun.
	Þegar byrjað var að nota snurpulínu úr vír var þessu breytt og voru hringirnir þá settir á staut, sem gekk í gegnum þá eða þeir voru lagðir í sérstaka litla rennu, sem hallaði að lunningu nótabátsins og bundnir tryggilega meðan verið var að leita.		Þegar byrjað var að nota snurpulínu úr vír var þessu breytt og voru hringirnir þá settir á staut, sem gekk í gegnum þá eða þeir voru lagðir í sérstaka litla rennu, sem hallaði að lunningu nótabátsins og bundnir tryggilega meðan verið var að leita.

	Við síldveiðarnar þurfti, eins og hér hefur verið lýst, mikla snerpu og skjót handtök, og átti það ekki síst við um snurpingu.		Við síldveiðarnar þurfti, eins og hér hefur verið lýst, mikla snerpu og skjót handtök, og átti það ekki síst við um snurpingu.
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.24.32.png\|700px\|center\|thumb\|Erlingur II VE 325. Það er verið að fylla og háfurinn er hálffullur. Fyrir aftan stýrishúsið er eldhúsið. Erlingur II var byggður í Vestmannaeyjum árið 1937 og var 25 rúmlestir brúttó.]]
	Það var mikið kapp í hvorum nótabáti að ná í „gullið", en svo var segulnaglinn á miðri snurpulínu nefndur. Menn þóttust menn að meiri sem náðu segulnaglanum og var það keppikefli og frami hvorum báti. Fyrstu metrar snurpulínunnar voru snurpaðir á höndum, þar til línan var á staut eða niðurstöðu og þegar fór að þyngjast var haldið við á stoppara á öftustu þóftu. Síðan var snurpulínunni brugðið á koppinn á snurpuspilinu, sem var handsnúið, niðurgírað spil, sem var á öftustu þóftu að framan, spilþóftunni. Á sumum bátum var spilið á næst fremstu þóftu. Tveir menn snéru handspilinu og urðu þetta að vera mjög samtaka menn, þar eð annars var mikil hætta, ef þeir misstu af sveifinni, þegar nótin lá með öllum sínum þunga í hringjunum og snurpulínunni.		Það var mikið kapp í hvorum nótabáti að ná í „gullið", en svo var segulnaglinn á miðri snurpulínu nefndur. Menn þóttust menn að meiri sem náðu segulnaglanum og var það keppikefli og frami hvorum báti. Fyrstu metrar snurpulínunnar voru snurpaðir á höndum, þar til línan var á staut eða niðurstöðu og þegar fór að þyngjast var haldið við á stoppara á öftustu þóftu. Síðan var snurpulínunni brugðið á koppinn á snurpuspilinu, sem var handsnúið, niðurgírað spil, sem var á öftustu þóftu að framan, spilþóftunni. Á sumum bátum var spilið á næst fremstu þóftu. Tveir menn snéru handspilinu og urðu þetta að vera mjög samtaka menn, þar eð annars var mikil hætta, ef þeir misstu af sveifinni, þegar nótin lá með öllum sínum þunga í hringjunum og snurpulínunni.
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.25.21.png\|700px\|center\|thumb\|KASTAÐ Á SILD. Yfirlitsmynd yfir fyrirkomulag og niðurröðun manna í nótabátunum við köstun:1). Síldarbassi á stjórnborðsbáti og stýrimaður á bakborðsbáti.2). Háseti, sem stóð aftan við þóftuna og rúllaði út nótinni og tók kláran korkateininn við köstun.3). Háseti, sem rúllaði út að framan og stóð fyrir aftan spilþóftu. Hann tók kláran blýatein og snurpilínu. Þegar leið á köstun og pokinn og sverasta garnið var farið út, rúllaði aftari rúllumaður (2) stundum einn út nótinni, en sá fremri (3) hafði allt tilbúið fyrir snurpingu. 5)og6). Ræðarar á innra borð; (6) var einnig frammámaður og sat oftar á þóftu alveg frammi í stafni nótabátanna. Ef róið var langt að torfu réri frammámaður á þrælaborð. Snjöllustu síldarbassarnir reyndu þá alltaf að komast sem næst síldartorfum með nótabátana á síðu, þannig að ýtt var sundur og köstun hófst meðan nótabátarnir höfðu enn skrið af drætti stóra bátsins.4) og 7). Ræðarar á ytra borð eða þrælaborð.]]
	Það var erfitt verk að snúa spilinu, þó að það væri gírað niður með einu eða tveimur tannhjólum og hafði tvo ganghraða, hægan og hraðan.		Það var erfitt verk að snúa spilinu, þó að það væri gírað niður með einu eða tveimur tannhjólum og hafði tvo ganghraða, hægan og hraðan.

Lína 176:		Lína 176:

	Þegar hafði verið þurrkað næstum alveg upp var veifað í bátinn og á tvílembingum var alltaf háfað fyrst í fylgibátinn. Þannig var lagt að nótinni, að afturendi snurpubáta snéri að skipinu og lagðist það að korkinu, sem er vel yfir sjó á milli nótabátanna. Korkið er síðan hnýtt upp á síðu stóra bátsins, meðfram allri skipssíðunni frá stafni og aftur á hekk, efstórt kast var á nótinni.		Þegar hafði verið þurrkað næstum alveg upp var veifað í bátinn og á tvílembingum var alltaf háfað fyrst í fylgibátinn. Þannig var lagt að nótinni, að afturendi snurpubáta snéri að skipinu og lagðist það að korkinu, sem er vel yfir sjó á milli nótabátanna. Korkið er síðan hnýtt upp á síðu stóra bátsins, meðfram allri skipssíðunni frá stafni og aftur á hekk, efstórt kast var á nótinni.
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.25.47.png\|700px\|thumb\|Nótabátarnir að ná saman fyrir vaðandi torfu, sem sést yst til vinstri.]]
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.26.00.png\|700px\|thumb\|Nótabátarnir hafa náð saman og liggja hlið við hlið, en skipverjar standa og snurpa á höndum. Síldin er inni og veður fallega út við korkið lengst frá bátnum]]
	'''Í land með aflann.'''		'''Í land með aflann.'''

Lína 188:		Lína 189:
	Í Sjómannablaði Vestmannaeyja árið 1976 segir Páll Scheving um síldarhleðslu á Sævari VE sumarið 1940: „Hleðslan á þessum árum var ægileg. Þannig máttu ekki allir hásetar fara fram í lúkar í einu og alltaf lágu hnífar til taks til að skera bátana frá, ef hlaupa þyrfti í þá fyrirvaralaust.<br>		Í Sjómannablaði Vestmannaeyja árið 1976 segir Páll Scheving um síldarhleðslu á Sævari VE sumarið 1940: „Hleðslan á þessum árum var ægileg. Þannig máttu ekki allir hásetar fara fram í lúkar í einu og alltaf lágu hnífar til taks til að skera bátana frá, ef hlaupa þyrfti í þá fyrirvaralaust.<br>
	Tvílembingarnir Ófeigur II og Óðinn voru góðir undir farmi og höfðu sæmilegan ganghraða.		Tvílembingarnir Ófeigur II og Óðinn voru góðir undir farmi og höfðu sæmilegan ganghraða.
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.26.29.png\|700px\|thumb\|Háfað í mb. Gulltopp VE 321, sumaríð 1937]]
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.27.19.png\|700px\|thumb\|Á tvílembingunum Ófeigi II og Óðni. Bátarnir eru komnir með fullfermi og það er verið að hvolfa úr nótinni Korkateinninn milli nótabátanna liggur niðri]]
	'''Aflanum landað.'''		'''Aflanum landað.'''

	Þegar komið var í land var reynt að koma sem mestu af aflanum í salt. Öllu var Iandað af handafli í tágakörfum. Körfunum var raðað á „stillansa" eða löng borð (gönguborðin), sem lágu þvert yfir bátinn og var mokað í þær hverja eftir annarri. Úr körfunum var sturtað í vagna. Þeim var síðan ekið um planið og bryggjuna upp í síldarþró og var síldin mæld á leiðinni. Ef síld fór í salt var ekið að síldarkössunum, þar sem ungar sem aldnar blómarósir Norðurlands og reyndar víðar af landinu stóðu og söltuðu af kappi hvernig sem viðraði.<br>		Þegar komið var í land var reynt að koma sem mestu af aflanum í salt. Öllu var Iandað af handafli í tágakörfum. Körfunum var raðað á „stillansa" eða löng borð (gönguborðin), sem lágu þvert yfir bátinn og var mokað í þær hverja eftir annarri. Úr körfunum var sturtað í vagna. Þeim var síðan ekið um planið og bryggjuna upp í síldarþró og var síldin mæld á leiðinni. Ef síld fór í salt var ekið að síldarkössunum, þar sem ungar sem aldnar blómarósir Norðurlands og reyndar víðar af landinu stóðu og söltuðu af kappi hvernig sem viðraði.<br>
	í rigningu og slabbi var oft mikið erfiði að keyra vögnunum upp sleipa bryggjuna.		í rigningu og slabbi var oft mikið erfiði að keyra vögnunum upp sleipa bryggjuna.
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.25.01.png\|700px\|center\|thumb\|Allt gert klárt til að kasta. Síldarbassinn lagar bátana til fyrir köstun. Ekki hefur enn verið ýtt sundur. Frammámenn eru tilbúnir með árarnar til að ýta bátunum sundur þegar síldarbassinn kallar: „sundur". Rúllumenn eru tilbúnir og í stjórnborðsbát stendur bassinn með hönd á stýrisárinni.]]
	'''Aðstaðan um borð.'''		'''Aðstaðan um borð.'''

Lína 204:		Lína 206:

	„En við vorum ungir menn, hraustir og vinnuglaðir", heldur Júlíus áfram, „og það er margs að minnast, bæði þegar komið var í land og okkur langaði að skreppa á ball og eins þegar komið var með síld handa þessum blessuðum dúfum á Siglufirði.		„En við vorum ungir menn, hraustir og vinnuglaðir", heldur Júlíus áfram, „og það er margs að minnast, bæði þegar komið var í land og okkur langaði að skreppa á ball og eins þegar komið var með síld handa þessum blessuðum dúfum á Siglufirði.
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.27.54.png\|700px\|thumb\|Erlingur II VE 325. Á leið til hafnar með fullfermi.]]
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.09.png\|700px\|thumb\|Erlingur II VE 325. Fullfermi. Lokið við að háfa, gengið frá og gert klárt til siglingar.]]
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.26.png\|700px\|thumb\|Háfað úr góðu kasti í Erling I VE 295]]
	'''Horft til baka.'''		'''Horft til baka.'''

Lína 228:		Lína 232:

	Þennan þátt um síldarsumarið 1940, starfshætti og lífið á síld fyrir 40 árum, vil ég enda með orðum Júlíusar Ingibergssonar frá Hjálmholti:		Þennan þátt um síldarsumarið 1940, starfshætti og lífið á síld fyrir 40 árum, vil ég enda með orðum Júlíusar Ingibergssonar frá Hjálmholti:
			[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.43.png\|700px\|thumb\|Þorskveiðibann um páska.]]
	„Eftir að ég var búinn að vera á vetrarvertíð við Vestmannaeyjar, sem ég var nú alltaf, þá hlakkaði ég til að fara á síld. Það gerir kannski að þegar maður býr á eyju, þá langar mann að komast innan um fleira fólk. Nú, maður var ungur þarna og að fara á Siglufjörð gat verið ævintýri, þar var þá margt um manninn og það var spennandi að veiða síld".		„Eftir að ég var búinn að vera á vetrarvertíð við Vestmannaeyjar, sem ég var nú alltaf, þá hlakkaði ég til að fara á síld. Það gerir kannski að þegar maður býr á eyju, þá langar mann að komast innan um fleira fólk. Nú, maður var ungur þarna og að fara á Siglufjörð gat verið ævintýri, þar var þá margt um manninn og það var spennandi að veiða síld".
	Í apríl 1980		Í apríl 1980
	:::::::'''Guðjón Ármann Eyjólfsson.'''		:::::::'''Guðjón Ármann Eyjólfsson.'''

Mardis94 á 6. júlí 2017 kl. 11:38

2017-07-06T11:38:49Z

Sýna breytingar

Kristinsigurlas: Kristinsigurlas færði Sjómannadagsblað Vestmannaeyja/Á síld fyrir 40 árum á Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1980/Á síld fyrir 40 árum

2015-11-24T14:12:34Z

Kristinsigurlas færði Sjómannadagsblað Vestmannaeyja/Á síld fyrir 40 árum á Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1980/Á síld fyrir 40 árum

←Fyrri útgáfa

Útgáfa síðunnar 24. nóvember 2015 kl. 14:12

Kristinsigurlas á 31. ágúst 2015 kl. 12:23

2015-08-31T12:23:58Z

Kristinsigurlas: Ný síða: '''Á síld fyrir 40 árum''' Eftirfarandi grein hefur blaðinu borist frá Guðjóni Ármanni Eyjólfssyni fyrrverandi skólastjóra Stýrimannaskólans. Óþa...

2015-08-31T10:38:41Z

Ný síða: <big><big>'''Á síld fyrir 40 árum'''</big></big> Eftirfarandi grein hefur blaðinu borist frá Guðjóni Ármanni Eyjólfssyni fyrrverandi skólastjóra Stýrimannaskólans. Óþa...

Sýna breytingar

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 7. júlí 2017 kl. 10:35
Lína 176:		Lína 176:

	Þegar hafði verið þurrkað næstum alveg upp var veifað í bátinn og á tvílembingum var alltaf háfað fyrst í fylgibátinn. Þannig var lagt að nótinni, að afturendi snurpubáta snéri að skipinu og lagðist það að korkinu, sem er vel yfir sjó á milli nótabátanna. Korkið er síðan hnýtt upp á síðu stóra bátsins, meðfram allri skipssíðunni frá stafni og aftur á hekk, efstórt kast var á nótinni.		Þegar hafði verið þurrkað næstum alveg upp var veifað í bátinn og á tvílembingum var alltaf háfað fyrst í fylgibátinn. Þannig var lagt að nótinni, að afturendi snurpubáta snéri að skipinu og lagðist það að korkinu, sem er vel yfir sjó á milli nótabátanna. Korkið er síðan hnýtt upp á síðu stóra bátsins, meðfram allri skipssíðunni frá stafni og aftur á hekk, efstórt kast var á nótinni.
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.25.47.png\|700px\|thumb\|Nótabátarnir að ná saman fyrir vaðandi torfu, sem sést yst til vinstri.]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.25.47.png\|700px\|center\|thumb\|Nótabátarnir að ná saman fyrir vaðandi torfu, sem sést yst til vinstri.]]
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.26.00.png\|700px\|thumb\|Nótabátarnir hafa náð saman og liggja hlið við hlið, en skipverjar standa og snurpa á höndum. Síldin er inni og veður fallega út við korkið lengst frá bátnum]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.26.00.png\|700px\|center\|thumb\|Nótabátarnir hafa náð saman og liggja hlið við hlið, en skipverjar standa og snurpa á höndum. Síldin er inni og veður fallega út við korkið lengst frá bátnum]]
	'''Í land með aflann.'''		'''Í land með aflann.'''

Lína 189:		Lína 189:
	Í Sjómannablaði Vestmannaeyja árið 1976 segir Páll Scheving um síldarhleðslu á Sævari VE sumarið 1940: „Hleðslan á þessum árum var ægileg. Þannig máttu ekki allir hásetar fara fram í lúkar í einu og alltaf lágu hnífar til taks til að skera bátana frá, ef hlaupa þyrfti í þá fyrirvaralaust.<br>		Í Sjómannablaði Vestmannaeyja árið 1976 segir Páll Scheving um síldarhleðslu á Sævari VE sumarið 1940: „Hleðslan á þessum árum var ægileg. Þannig máttu ekki allir hásetar fara fram í lúkar í einu og alltaf lágu hnífar til taks til að skera bátana frá, ef hlaupa þyrfti í þá fyrirvaralaust.<br>
	Tvílembingarnir Ófeigur II og Óðinn voru góðir undir farmi og höfðu sæmilegan ganghraða.		Tvílembingarnir Ófeigur II og Óðinn voru góðir undir farmi og höfðu sæmilegan ganghraða.
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.26.29.png\|700px\|thumb\|Háfað í mb. Gulltopp VE 321, sumaríð 1937]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.26.29.png\|700px\|center\|thumb\|Háfað í mb. Gulltopp VE 321, sumaríð 1937]]
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.27.19.png\|700px\|thumb\|Á tvílembingunum Ófeigi II og Óðni. Bátarnir eru komnir með fullfermi og það er verið að hvolfa úr nótinni Korkateinninn milli nótabátanna liggur niðri]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.27.19.png\|700px\|center\|thumb\|Á tvílembingunum Ófeigi II og Óðni. Bátarnir eru komnir með fullfermi og það er verið að hvolfa úr nótinni Korkateinninn milli nótabátanna liggur niðri]]
	'''Aflanum landað.'''		'''Aflanum landað.'''

Lína 206:		Lína 206:

	„En við vorum ungir menn, hraustir og vinnuglaðir", heldur Júlíus áfram, „og það er margs að minnast, bæði þegar komið var í land og okkur langaði að skreppa á ball og eins þegar komið var með síld handa þessum blessuðum dúfum á Siglufirði.		„En við vorum ungir menn, hraustir og vinnuglaðir", heldur Júlíus áfram, „og það er margs að minnast, bæði þegar komið var í land og okkur langaði að skreppa á ball og eins þegar komið var með síld handa þessum blessuðum dúfum á Siglufirði.
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.27.54.png\|700px\|thumb\|Erlingur II VE 325. Á leið til hafnar með fullfermi.]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.27.54.png\|700px\|center\|thumb\|Erlingur II VE 325. Á leið til hafnar með fullfermi.]]
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.09.png\|700px\|thumb\|Erlingur II VE 325. Fullfermi. Lokið við að háfa, gengið frá og gert klárt til siglingar.]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.09.png\|700px\|center\|thumb\|Erlingur II VE 325. Fullfermi. Lokið við að háfa, gengið frá og gert klárt til siglingar.]]
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.26.png\|700px\|thumb\|Háfað úr góðu kasti í Erling I VE 295]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.26.png\|700px\|center\|thumb\|Háfað úr góðu kasti í Erling I VE 295]]
	'''Horft til baka.'''		'''Horft til baka.'''

Lína 232:		Lína 232:

	Þennan þátt um síldarsumarið 1940, starfshætti og lífið á síld fyrir 40 árum, vil ég enda með orðum Júlíusar Ingibergssonar frá Hjálmholti:		Þennan þátt um síldarsumarið 1940, starfshætti og lífið á síld fyrir 40 árum, vil ég enda með orðum Júlíusar Ingibergssonar frá Hjálmholti:
	[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.43.png\|700px\|thumb\|Þorskveiðibann um páska.]]		[[Mynd:Screen Shot 2017-07-06 at 09.28.43.png\|700px\|center\|thumb\|Þorskveiðibann um páska.]]
	„Eftir að ég var búinn að vera á vetrarvertíð við Vestmannaeyjar, sem ég var nú alltaf, þá hlakkaði ég til að fara á síld. Það gerir kannski að þegar maður býr á eyju, þá langar mann að komast innan um fleira fólk. Nú, maður var ungur þarna og að fara á Siglufjörð gat verið ævintýri, þar var þá margt um manninn og það var spennandi að veiða síld".		„Eftir að ég var búinn að vera á vetrarvertíð við Vestmannaeyjar, sem ég var nú alltaf, þá hlakkaði ég til að fara á síld. Það gerir kannski að þegar maður býr á eyju, þá langar mann að komast innan um fleira fólk. Nú, maður var ungur þarna og að fara á Siglufjörð gat verið ævintýri, þar var þá margt um manninn og það var spennandi að veiða síld".
	Í apríl 1980		Í apríl 1980
	:::::::'''Guðjón Ármann Eyjólfsson.'''		:::::::'''Guðjón Ármann Eyjólfsson.'''

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 31. ágúst 2015 kl. 12:23
Lína 1:		Lína 1:
	<big><big>'''Á síld fyrir 40 árum'''</big></big>		<big><big>'''Á síld fyrir 40 árum'''</big></big>

	Eftirfarandi grein hefur blaðinu borist frá Guðjóni Ármanni Eyjólfssyni fyrrverandi skólastjóra Stýrimannaskólans. Óþarfi er að kynna höfundinn fyrir lesendum þessa blaðs. Um fjölmörg ár ritstýrði hann Sjómannadagsblaðinu og vann það verk af slíkum myndarskap og dugnaði að óhœtt mun að fullyrða að seint komist nokkur með tœrnar þar sem hann hafði hœlana varðandi útgáfu blaðsins.		Eftirfarandi grein hefur blaðinu borist frá [[Guðjón Ármann Eyjólfsson\|Guðjóni Ármanni Eyjólfssyni]] fyrrverandi skólastjóra Stýrimannaskólans. Óþarfi er að kynna höfundinn fyrir lesendum þessa blaðs. Um fjölmörg ár ritstýrði hann Sjómannadagsblaðinu og vann það verk af slíkum myndarskap og dugnaði að óhœtt mun að fullyrða að seint komist nokkur með tœrnar þar sem hann hafði hœlana varðandi útgáfu blaðsins.

	Þessi grein Guðjóns Ármanns er gagnmerk heimild um þátt Vestmanneyinga í síldveiðum fyrir Norðurlandi og á hann miklar þakkir skildar fyrir þá vinnu sem hann hefur lagt í samningu hennar. Við teljum okkur heiður að fá að birta þessa grein hér í blaðinu.		Þessi grein Guðjóns Ármanns er gagnmerk heimild um þátt Vestmanneyinga í síldveiðum fyrir Norðurlandi og á hann miklar þakkir skildar fyrir þá vinnu sem hann hefur lagt í samningu hennar. Við teljum okkur heiður að fá að birta þessa grein hér í blaðinu.
Lína 15:		Lína 15:
	Á snurpunótaveiðunum fylgdu þó alltaf ævintýrin og mikill var munurinn á erfiði og aflamagni frá reknetum.		Á snurpunótaveiðunum fylgdu þó alltaf ævintýrin og mikill var munurinn á erfiði og aflamagni frá reknetum.

	Sumarið 1953 var ég á síld á Erlingi III með Sighvati Bjarnasyni í Ási, þeim mikla sjómanni og aflamanni. Þetta var fyrsta sumar mitt á síld fyrir norðan og var veitt í hringnót með bát á síðu. Ég hafði áður verið tvö sumur á reknetum með ólafi heitnum frá Skuld og það var óguðlegt erfiði, ef veiddust 250-300 tunnur í reknet. Það gerðist reyndar sjaldan, það eð ónýt hampnet þoldu ekki svo mikla veiði. í fyrsta túrnum okkar á Erlingi III þetta sumar fengum við ágætis kast á Grímseyjarsundi, um 300 uppsaltaðar tunnur og komum við öllum aflanum í salt. Ég minnist þess, að Sighvatur náði þessari torfu fyrir harðfylgi og ákveðni af norsku snurpuveiðiskipi, eins og skip með tvo nótabáta voru þá gjarnan kölluð til aðgreiningar frá hringnótabátum, sem höfðu einn nótabát á síðunni við köstun. Á hringnótabátum var því hægt að kasta með meiri ferð. þó að nótabátarnir væru þá komnir með vélar.		Sumarið 1953 var ég á síld á Erlingi III með [[Sighvatur Bjarnason\|Sighvati Bjarnasyni]] í Ási, þeim mikla sjómanni og aflamanni. Þetta var fyrsta sumar mitt á síld fyrir norðan og var veitt í hringnót með bát á síðu. Ég hafði áður verið tvö sumur á reknetum með ólafi heitnum frá Skuld og það var óguðlegt erfiði, ef veiddust 250-300 tunnur í reknet. Það gerðist reyndar sjaldan, það eð ónýt hampnet þoldu ekki svo mikla veiði. í fyrsta túrnum okkar á Erlingi III þetta sumar fengum við ágætis kast á Grímseyjarsundi, um 300 uppsaltaðar tunnur og komum við öllum aflanum í salt. Ég minnist þess, að Sighvatur náði þessari torfu fyrir harðfylgi og ákveðni af norsku snurpuveiðiskipi, eins og skip með tvo nótabáta voru þá gjarnan kölluð til aðgreiningar frá hringnótabátum, sem höfðu einn nótabát á síðunni við köstun. Á hringnótabátum var því hægt að kasta með meiri ferð. þó að nótabátarnir væru þá komnir með vélar.

	Þegar við vorum búnir að þurrka upp þetta fallega kast og byrjaðir að háfa feita og stóra norðurlandssíld eins og hún getur fallegust orðið, þá datt upp úr mér: „Nú skil ég hvers vegna menn vilja heldur fara á hringnót en reknet." Sennilega hefur fleirum verið þetta í huga, en Sighvatur, sem var alltaf sérlega hress í skapi og skemmtilegur hló mikið að þessu og minntist oft síðar á þessi orð og kastið góða, þó að mörg hafi hann víst séð stærri.		Þegar við vorum búnir að þurrka upp þetta fallega kast og byrjaðir að háfa feita og stóra norðurlandssíld eins og hún getur fallegust orðið, þá datt upp úr mér: „Nú skil ég hvers vegna menn vilja heldur fara á hringnót en reknet." Sennilega hefur fleirum verið þetta í huga, en Sighvatur, sem var alltaf sérlega hress í skapi og skemmtilegur hló mikið að þessu og minntist oft síðar á þessi orð og kastið góða, þó að mörg hafi hann víst séð stærri.
Lína 29:		Lína 29:
	Til viðbótar þessum lélega afla var svo, að fiskur ,,var hvorki mjög stór né feitur og horaðist er leið á vertíð". Uppistaða þorsk-aflans var 10 ára gamall fiskur.		Til viðbótar þessum lélega afla var svo, að fiskur ,,var hvorki mjög stór né feitur og horaðist er leið á vertíð". Uppistaða þorsk-aflans var 10 ára gamall fiskur.

	Á vetrarvertíðinni í Vestmannaeyjum 1940 réru 77 bátar yfir 12 smálestir og auk þess 5 bátar undir 12 smálestir með samtals 31 skipverja og einn opinn vélbátur. Samtals réru 83 skip frá Eyjum með 680 skipverjum innanborðs. Hásetahlutir voru almennt 500-800 krónur, en nokkrir náðu 1200-1400 kr. Hæsti hlutur á línu- og netabát var á Ísleifi kr. 2100 og var Ármann Friðriksson frá Látrum skipstjóri. Hluthæsti bátur vertíðarinnar var Vonin, sem Guðmundur Vigfússon í Holti stýrði með 3000 krónum í hlut og veiddi hann með botnvörpu. Þetta var fyrsta vertíð Guðmundar á trolli.		Á vetrarvertíðinni í Vestmannaeyjum 1940 réru 77 bátar yfir 12 smálestir og auk þess 5 bátar undir 12 smálestir með samtals 31 skipverja og einn opinn vélbátur. Samtals réru 83 skip frá Eyjum með 680 skipverjum innanborðs. Hásetahlutir voru almennt 500-800 krónur, en nokkrir náðu 1200-1400 kr. Hæsti hlutur á línu- og netabát var á Ísleifi kr. 2100 og var Ármann Friðriksson frá Látrum skipstjóri. Hluthæsti bátur vertíðarinnar var Vonin, sem [[Guðmundur Vigfússon]] í Holti stýrði með 3000 krónum í hlut og veiddi hann með botnvörpu. Þetta var fyrsta vertíð Guðmundar á trolli.

	En lífsbaráttan var hörð og reyndu menn að bæta sér upp lélega vertíð. Í maí fóru 39 bátar í Vestmannaeyjum á dragnót. Dragnótaveiðar voru stundaðar allt sumarið, og voru flestir 42 bátar í júní. „En þá fóru allmargir bátar til síldveiða", segir í Ægi.		En lífsbaráttan var hörð og reyndu menn að bæta sér upp lélega vertíð. Í maí fóru 39 bátar í Vestmannaeyjum á dragnót. Dragnótaveiðar voru stundaðar allt sumarið, og voru flestir 42 bátar í júní. „En þá fóru allmargir bátar til síldveiða", segir í Ægi.
Lína 47:		Lína 47:
	Aðalstofn veiðanna var 8,10 og 14 vetra gömul síld, áta var óvanalega mikil og sjávarhiti innan æskilegra marka.		Aðalstofn veiðanna var 8,10 og 14 vetra gömul síld, áta var óvanalega mikil og sjávarhiti innan æskilegra marka.

	Júlíus Ingibergsson frá Hjálmholti sem er einn heimildarmanna minna að þessu spjalli, var sumarið 1940 stýrimaður á m/b Óðni og lýsir þessu mikla síldarsumri svo, en Júlíus var á síld nær samfellt á hverju sumri frá 1938 til 1965. „Ég man ekki eftir að hafa nokkurn tíma séð aðra eins síld og var í seinni hluta ágústs á Þistilfirðinum, því að þetta var eins og moldarflag".		[[Júlíus Ingibergsson]] frá Hjálmholti sem er einn heimildarmanna minna að þessu spjalli, var sumarið 1940 stýrimaður á m/b Óðni og lýsir þessu mikla síldarsumri svo, en Júlíus var á síld nær samfellt á hverju sumri frá 1938 til 1965. „Ég man ekki eftir að hafa nokkurn tíma séð aðra eins síld og var í seinni hluta ágústs á Þistilfirðinum, því að þetta var eins og moldarflag".
	Heildarafli sumarsins var tæplega 2,5 millj. hektólítrar af síld í bræðslu eða ca. 225 þúsund tonn, en saltað var í 90 þúsund tunnur. Vegna óvissu um saltsíldarmarkaði var saltað mun minna en árið áður hafði verið, t.d. var saltað í nærri 350 þúsund tunnur árið 1938.		Heildarafli sumarsins var tæplega 2,5 millj. hektólítrar af síld í bræðslu eða ca. 225 þúsund tonn, en saltað var í 90 þúsund tunnur. Vegna óvissu um saltsíldarmarkaði var saltað mun minna en árið áður hafði verið, t.d. var saltað í nærri 350 þúsund tunnur árið 1938.
	Verð á síldarmáli (135 kg.) í bræðslu var kr. 12 eða tæpir 9 aurar kílóið, en síldin var þá alltaf mæld sem var sjómönnum mun óhagstæðara. verð á síldartunnu var kr. 63.		Verð á síldarmáli (135 kg.) í bræðslu var kr. 12 eða tæpir 9 aurar kílóið, en síldin var þá alltaf mæld sem var sjómönnum mun óhagstæðara. verð á síldartunnu var kr. 63.
Lína 67:		Lína 67:
	Hlutur Vestmannaeyinga í síldveiðinni hafði farið vaxandi með hverju ári milli Í 930 og 1940 og tel ég framlag þeirra til síldveiða landsmanna mun drýgri en almennt hefur verið talið. En það var aftur alkunna að Eyjamenn tóku síldveiðunum fremur létt og að aflokinni erfiðri vetrarvertíð litu margir sjómenn á síldveiðarnar sem mikla tilbreytingu og frí þrátt fyrir erfiðar skorpur.		Hlutur Vestmannaeyinga í síldveiðinni hafði farið vaxandi með hverju ári milli Í 930 og 1940 og tel ég framlag þeirra til síldveiða landsmanna mun drýgri en almennt hefur verið talið. En það var aftur alkunna að Eyjamenn tóku síldveiðunum fremur létt og að aflokinni erfiðri vetrarvertíð litu margir sjómenn á síldveiðarnar sem mikla tilbreytingu og frí þrátt fyrir erfiðar skorpur.

	Í skýrslu um síldveiðar Íslendinga má t.d. sjá, að Garðar (síðar Skógafoss) undir stjórn Óskar S. Gíslasonar er fyrstur íslenskra skipa á síldarmiðin árið 1937 og 1938 í fyrstu viku júnímánaðar og eitt sumarið fór Óskar af stað frá Eyjum 28. maí. Garðar undir stjórn óskars er reyndar oftast í röð aflahæstu síldarskipanna á þessum árum, t.d. 3. hæsti árið 1939 og 13. af 98 mótorskipum árið 1940, en í röðum báta, sem voru tveir um nót, tvílembinganna svokölluðu eru Erlingur I og II undir skipstjórn Sighvats Bjarnasonar í Ási oftast aflahæstir.		Í skýrslu um síldveiðar Íslendinga má t.d. sjá, að Garðar (síðar Skógafoss) undir stjórn [[Óskar S. Gíslason\|Óskar S. Gíslasonar]] er fyrstur íslenskra skipa á síldarmiðin árið 1937 og 1938 í fyrstu viku júnímánaðar og eitt sumarið fór Óskar af stað frá Eyjum 28. maí. Garðar undir stjórn óskars er reyndar oftast í röð aflahæstu síldarskipanna á þessum árum, t.d. 3. hæsti árið 1939 og 13. af 98 mótorskipum árið 1940, en í röðum báta, sem voru tveir um nót, tvílembinganna svokölluðu eru Erlingur I og II undir skipstjórn Sighvats Bjarnasonar í Ási oftast aflahæstir.

	Miðað við nútímann var meginhluti síldarflotans á þessum árum fleytur, 30-35 tonn brúttó, og voru þeir einir um nót, en bátar sem voru tveir um nót voru um og yfir 20 brúttótonn að stærð.		Miðað við nútímann var meginhluti síldarflotans á þessum árum fleytur, 30-35 tonn brúttó, og voru þeir einir um nót, en bátar sem voru tveir um nót voru um og yfir 20 brúttótonn að stærð.
Lína 119:		Lína 119:
	Tvílembingarnir voru með tvo nótabáta og var nótin 24 faðma djúp, 120 faðma löng og snurpulínan var úr sérstaklega gerðu tói, snúnu hamptói, og var segulnagli úr kopar á miðri línu.		Tvílembingarnir voru með tvo nótabáta og var nótin 24 faðma djúp, 120 faðma löng og snurpulínan var úr sérstaklega gerðu tói, snúnu hamptói, og var segulnagli úr kopar á miðri línu.
	Nótabátarnir voru 6-7 metra á lengd (20 til 22 fet) og 2 til 2 1/2 m. á breidd (7-8 fet).		Nótabátarnir voru 6-7 metra á lengd (20 til 22 fet) og 2 til 2 1/2 m. á breidd (7-8 fet).
	Ófeigur II var forystubátur og var skipstjóri og síldarbassi Guðfinnur Guðmundsson frá Kirkjubóli, harðduglegur sjómaður og vaxandi aflamaður, sem dó langt um aldur fram aðeins 33 ára gamall árið 1945. Vél-stjóri á Ófeigi II var Jóhann Bjarnason frá Hoffelli, nú hafnarvörður. Stýrimaður og skipstjóri á Óðni var Júlíus Ingibergsson frá Hjálmholti, en vélamaður var Elías Sveinsson frá Varmadal, matsveinn var Baldvin Skæringsson frá Steinholti. Allt þekktir Vestmannaeyingar, sem stunduðu hér sjóinn frá barnsaldri um tugi ára.		Ófeigur II var forystubátur og var skipstjóri og síldarbassi [[Guðfinnur Guðmundsson\|Guðfinnur Guðmundsson]] frá Kirkjubóli, harðduglegur sjómaður og vaxandi aflamaður, sem dó langt um aldur fram aðeins 33 ára gamall árið 1945. Vél-stjóri á Ófeigi II var Jóhann Bjarnason frá Hoffelli, nú hafnarvörður. Stýrimaður og skipstjóri á Óðni var Júlíus Ingibergsson frá Hjálmholti, en vélamaður var Elías Sveinsson frá Varmadal, matsveinn var [[Baldvin Skæringsson]] frá Steinholti. Allt þekktir Vestmannaeyingar, sem stunduðu hér sjóinn frá barnsaldri um tugi ára.

	Þegar verið var á veiðum og leitað síldar, dró forystubáturinn nótabátana, en hinn elti og var oft nefndur lausi báturinn. Matsveinninn og allt sem honum tilheyrði var um borð í forystubátnum, sem síldar- og nótabassinn eins og hann var kallaður stjórnaði		Þegar verið var á veiðum og leitað síldar, dró forystubáturinn nótabátana, en hinn elti og var oft nefndur lausi báturinn. Matsveinninn og allt sem honum tilheyrði var um borð í forystubátnum, sem síldar- og nótabassinn eins og hann var kallaður stjórnaði
Lína 163:		Lína 163:
	Það var erfitt verk að snúa spilinu, þó að það væri gírað niður með einu eða tveimur tannhjólum og hafði tvo ganghraða, hægan og hraðan.		Það var erfitt verk að snúa spilinu, þó að það væri gírað niður með einu eða tveimur tannhjólum og hafði tvo ganghraða, hægan og hraðan.

	„Það þótti okkur mikill lúxus, þegar fyrst var farið á hringnót að þurfa hvorki að róa né snurpa, aðeins að draga inn nótina", segir Júlíus Ingibergsson.		„Það þótti okkur mikill lúxus, þegar fyrst var farið á hringnót að þurfa hvorki að róa né snurpa, aðeins að draga inn nótina", segir [[Júlíus Ingibergsson]].

	Handknúin spil munu hafa komið í nótabáta milli 1930 og '40, en áður en þau komu var allt snurpað á höndum. Þanig var þá að staðið, að menn röðuðu sér í einni röð frá stafni og aftur í skut nótabátsins, en þar dró stýrimaður eða bassi af slakann og stoppaði af á öftustu þóftu, meðan menn færðu sig til á snurpulínunni til næsta átaks.		Handknúin spil munu hafa komið í nótabáta milli 1930 og '40, en áður en þau komu var allt snurpað á höndum. Þanig var þá að staðið, að menn röðuðu sér í einni röð frá stafni og aftur í skut nótabátsins, en þar dró stýrimaður eða bassi af slakann og stoppaði af á öftustu þóftu, meðan menn færðu sig til á snurpulínunni til næsta átaks.
Lína 180:		Lína 180:
	Eins og sjá má af mörgum myndum var oft teflt á tæpasta vað með hleðslu báta á síldveiðum. Þetta var ekki til fyrirmyndar, en aðstaðan var nokkuð önnur þá en nú. Menn urðu að ná í hafsbjörgina, þegar hún gafst og veiðarnar yfirleitt á grunnslóð og í landsýn.		Eins og sjá má af mörgum myndum var oft teflt á tæpasta vað með hleðslu báta á síldveiðum. Þetta var ekki til fyrirmyndar, en aðstaðan var nokkuð önnur þá en nú. Menn urðu að ná í hafsbjörgina, þegar hún gafst og veiðarnar yfirleitt á grunnslóð og í landsýn.

	Til dæmis um hleðsluna og hættuna, sem fylgdi veiðum á þessum litlu bátum segir Júlíus: „Þegar búið var að fylla bátinn eins og mögulegt var- þ.e.a.s. þilfarshleðslu með öllum merum og „ágirndarborðum" uppstilltum ofan á lunningu var nótin sem bundin var upp á stjórnborðssíðu við háfun leyst niður: „Varð þá maður að fara bakborðsmegin til að vega á móti þeim, sem leysti nótina niður stjórnborðsmegin. Þetta segir sína sögu um hættuna".		Til dæmis um hleðsluna og hættuna, sem fylgdi veiðum á þessum litlu bátum segir Júlíus: „Þegar búið var að fylla bátinn eins og mögulegt var - þ.e.a.s. þilfarshleðslu með öllum merum og „ágirndarborðum" uppstilltum ofan á lunningu var nótin sem bundin var upp á stjórnborðssíðu við háfun leyst niður: „Varð þá maður að fara bakborðsmegin til að vega á móti þeim, sem leysti nótina niður stjórnborðsmegin. Þetta segir sína sögu um hættuna".

	Í Sjómannablaði Vestmannaeyja árið 1976 segir Páll Scheving um síldarhleðslu á Sævari VE sumarið 1940: „Hleðslan á þessum árum var ægileg. Þannig máttu ekki allir hásetar fara fram í lúkar í einu og alltaf lágu hnífar til taks til að skera bátana frá, ef hlaupa þyrfti í þá fyrirvaralaust.		Í Sjómannablaði Vestmannaeyja árið 1976 segir Páll Scheving um síldarhleðslu á Sævari VE sumarið 1940: „Hleðslan á þessum árum var ægileg. Þannig máttu ekki allir hásetar fara fram í lúkar í einu og alltaf lágu hnífar til taks til að skera bátana frá, ef hlaupa þyrfti í þá fyrirvaralaust.<br>
	Tvílembingarnir Ófeigur II og Óðinn voru góðir undir farmi og höfðu sæmilegan ganghraða.		Tvílembingarnir Ófeigur II og Óðinn voru góðir undir farmi og höfðu sæmilegan ganghraða.

	'''Aflanum landað.'''		'''Aflanum landað.'''

	Þegar komið var í land var reynt að koma sem mestu af aflanum í salt. Öllu var Iandað af handafli í tágakörfum. Körfunum var raðað á „stillansa" eða löng borð (gönguborðin), sem lágu þvert yfir bátinn og var mokað í þær hverja eftir annarri. Úr körfunum var sturtað í vagna. Þeim var síðan ekið um planið og bryggjuna upp í síldarþró og var síldin mæld á leiðinni. Ef síld fór í salt var ekið að síldarkössunum, þar sem ungar sem aldnar blómarósir Norðurlands og reyndar víðar af landinu stóðu og söltuðu af kappi hvernig sem viðraði.<br>		Þegar komið var í land var reynt að koma sem mestu af aflanum í salt. Öllu var Iandað af handafli í tágakörfum. Körfunum var raðað á „stillansa" eða löng borð (gönguborðin), sem lágu þvert yfir bátinn og var mokað í þær hverja eftir annarri. Úr körfunum var sturtað í vagna. Þeim var síðan ekið um planið og bryggjuna upp í síldarþró og var síldin mæld á leiðinni. Ef síld fór í salt var ekið að síldarkössunum, þar sem ungar sem aldnar blómarósir Norðurlands og reyndar víðar af landinu stóðu og söltuðu af kappi hvernig sem viðraði.<br>
	í rigningu og slabbi var oft mikið erfiði að keyra vögnunum upp sleipa bryggjuna.		í rigningu og slabbi var oft mikið erfiði að keyra vögnunum upp sleipa bryggjuna.