Sjómannadagsblað Vestmannaeyja 1974/ Strandsaga úr Meðallandi - Breytingaskrá

Vpj1985 á 10. maí 2019 kl. 12:42

2019-05-10T12:42:52Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 10. maí 2019 kl. 12:42
Lína 1:		Lína 1:
	[[Mynd:Lensað fyrir sjó og vind.png\|500px\|thumb\|center\|Lensað fyrir sjó og vind. Teikning Tryggvi Magnússon.]]<big><big><center>Strandsaga úr Meðallandi</center><br>		[[Mynd:Lensað fyrir sjó og vind.png\|500px\|thumb\|center\|Lensað fyrir sjó og vind. Teikning Tryggvi Magnússon.]]<big><big><center>Strandsaga úr Meðallandi</center></big></big><br>

	FRAKKNESKA fiskiskútan Morgunroðinn (l'Aurore) strandaði á Skálarfjöru í Meðallandi nær því beint niður af bænum Slýjar 13. apríl 1818 kl. 11 að kvöldi. Suðaustanstormur var á, rigning og þoka, og hafði veður haldist svipað frá því skipið sigldi frá Sandhólakirkju (Dunkerque) í Flæmingjalandi á Frakklandi. Skömmu fyrir strandið hafði skipið laskast, er brotsjór féll á það, afturmastur brotnaði og féll fyrir borð og stýri skemmdist.<br>		FRAKKNESKA fiskiskútan Morgunroðinn (l'Aurore) strandaði á Skálarfjöru í Meðallandi nær því beint niður af bænum Slýjar 13. apríl 1818 kl. 11 að kvöldi. Suðaustanstormur var á, rigning og þoka, og hafði veður haldist svipað frá því skipið sigldi frá Sandhólakirkju (Dunkerque) í Flæmingjalandi á Frakklandi. Skömmu fyrir strandið hafði skipið laskast, er brotsjór féll á það, afturmastur brotnaði og féll fyrir borð og stýri skemmdist.<br>

Vpj1985 á 10. maí 2019 kl. 12:42

2019-05-10T12:42:35Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 10. maí 2019 kl. 12:42
Lína 1:		Lína 1:
	[[Mynd:Lensað fyrir sjó og vind.png\|500px\|thumb\|center\|Lensað fyrir sjó og vind. Teikning Tryggvi Magnússon.]]<big><big><center>Strandsaga úr Meðallandi</center~~></big></big~~><br>		[[Mynd:Lensað fyrir sjó og vind.png\|500px\|thumb\|center\|Lensað fyrir sjó og vind. Teikning Tryggvi Magnússon.]]<big><big><center>Strandsaga úr Meðallandi</center><br>

	FRAKKNESKA fiskiskútan Morgunroðinn (l'Aurore) strandaði á Skálarfjöru í Meðallandi nær því beint niður af bænum Slýjar 13. apríl 1818 kl. 11 að kvöldi. Suðaustanstormur var á, rigning og þoka, og hafði veður haldist svipað frá því skipið sigldi frá Sandhólakirkju (Dunkerque) í Flæmingjalandi á Frakklandi. Skömmu fyrir strandið hafði skipið laskast, er brotsjór féll á það, afturmastur brotnaði og féll fyrir borð og stýri skemmdist.<br>		FRAKKNESKA fiskiskútan Morgunroðinn (l'Aurore) strandaði á Skálarfjöru í Meðallandi nær því beint niður af bænum Slýjar 13. apríl 1818 kl. 11 að kvöldi. Suðaustanstormur var á, rigning og þoka, og hafði veður haldist svipað frá því skipið sigldi frá Sandhólakirkju (Dunkerque) í Flæmingjalandi á Frakklandi. Skömmu fyrir strandið hafði skipið laskast, er brotsjór féll á það, afturmastur brotnaði og féll fyrir borð og stýri skemmdist.<br>
Lína 51:		Lína 51:
	[[Oddný Benediktsdóttir (Gröf)\|Oddný]] og [[Friðrik Benónýsson (Gröf)\|Friðrik]] eignuðust 20 börn og var það allt mesta myndarfólk að hagleik og dugnaði, og karlmennirnir miklir sjómenn. Kunnastur þeirra er [[Benóný Friðriksson\|Benóný]] skipstjóri (Binni í [[Gröf]]), einhver mesti aflamaður í Eyjum og aflakóngur mörg ár í röð.		[[Oddný Benediktsdóttir (Gröf)\|Oddný]] og [[Friðrik Benónýsson (Gröf)\|Friðrik]] eignuðust 20 börn og var það allt mesta myndarfólk að hagleik og dugnaði, og karlmennirnir miklir sjómenn. Kunnastur þeirra er [[Benóný Friðriksson\|Benóný]] skipstjóri (Binni í [[Gröf]]), einhver mesti aflamaður í Eyjum og aflakóngur mörg ár í röð.
	Þorbjörg eldri giftist fyrst Sigurði Bjarnasyni söðlasmið í Reykjavík, en seinni maður hennar var Henry Weitzmann, þýskur járnsmiður. Hún bjó í Brooklyn í New York og andaðist þar árið 1943.		Þorbjörg eldri giftist fyrst Sigurði Bjarnasyni söðlasmið í Reykjavík, en seinni maður hennar var Henry Weitzmann, þýskur járnsmiður. Hún bjó í Brooklyn í New York og andaðist þar árið 1943.
	Hún flutti til Bandaríkjanna með Sigurði manni sínum, en hann undi þar ekki og hvarf til ~~IsLands~~ til þess að afla farareyris fyrir fjölskylduna heimleiðis, en dó skömmu eftir að hann kom til Reykjavíkur árið 1904. Hún eignaðist þrjá syni og eina dóttur með fyrra manni sínum, sem lifðu. Kunnastur þeirra er Karl Friðrik Sigurðsson (Charles F. Bjarnason) prófessor í þýsku við Harvard háskóla. Er margt afkomenda Þorbjargar í Bandaríkjum.		Hún flutti til Bandaríkjanna með Sigurði manni sínum, en hann undi þar ekki og hvarf til Íslands til þess að afla farareyris fyrir fjölskylduna heimleiðis, en dó skömmu eftir að hann kom til Reykjavíkur árið 1904. Hún eignaðist þrjá syni og eina dóttur með fyrra manni sínum, sem lifðu. Kunnastur þeirra er Karl Friðrik Sigurðsson (Charles F. Bjarnason) prófessor í þýsku við Harvard háskóla. Er margt afkomenda Þorbjargar í Bandaríkjum.
	Ingibjörg var um skeið vinnukona á Mið-Skála, en maður hennar var Ólafur. Hún var orðin ekkja 1924, og bjó þá og síðan í Reykjavík. Þau áttu nokkur börn, og er meðal þeirra Ólaur raflagningamaður.		Ingibjörg var um skeið vinnukona á Mið-Skála, en maður hennar var Ólafur. Hún var orðin ekkja 1924, og bjó þá og síðan í Reykjavík. Þau áttu nokkur börn, og er meðal þeirra Ólaur raflagningamaður.
	Þorbjörg yngri giftist Guðjóni Þorkelssyni útvegsbónda í Syðsta-Koti á Miðnesi. Eignuðust þau mörg börn, en fimm þeirra dóu í æsku.		Þorbjörg yngri giftist Guðjóni Þorkelssyni útvegsbónda í Syðsta-Koti á Miðnesi. Eignuðust þau mörg börn, en fimm þeirra dóu í æsku.

Vpj1985 á 9. maí 2019 kl. 16:04

2019-05-09T16:04:52Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 9. maí 2019 kl. 16:04
Lína 1:		Lína 1:
	[[Mynd:Lensað fyrir sjó og vind.png\|500px\|thumb\|center\|Lensað fyrir sjó og vind. Teikning Tryggvi Magnússon.]]<big><big><center>Strandsaga úr Meðallandi</center><br>		[[Mynd:Lensað fyrir sjó og vind.png\|500px\|thumb\|center\|Lensað fyrir sjó og vind. Teikning Tryggvi Magnússon.]]<big><big><center>Strandsaga úr Meðallandi</center></big></big><br>

	FRAKKNESKA fiskiskútan Morgunroðinn (l'Aurore) strandaði á Skálarfjöru í Meðallandi nær því beint niður af bænum Slýjar 13. apríl 1818 kl. 11 að kvöldi. Suðaustanstormur var á, rigning og þoka, og hafði veður haldist svipað frá því skipið sigldi frá Sandhólakirkju (Dunkerque) í Flæmingjalandi á Frakklandi. Skömmu fyrir strandið hafði skipið laskast, er brotsjór féll á það, afturmastur brotnaði og féll fyrir borð og stýri skemmdist.<br>		FRAKKNESKA fiskiskútan Morgunroðinn (l'Aurore) strandaði á Skálarfjöru í Meðallandi nær því beint niður af bænum Slýjar 13. apríl 1818 kl. 11 að kvöldi. Suðaustanstormur var á, rigning og þoka, og hafði veður haldist svipað frá því skipið sigldi frá Sandhólakirkju (Dunkerque) í Flæmingjalandi á Frakklandi. Skömmu fyrir strandið hafði skipið laskast, er brotsjór féll á það, afturmastur brotnaði og féll fyrir borð og stýri skemmdist.<br>
Lína 58:		Lína 58:
	Það er þróttmikill stofn, sem kominn er af þeim Louis Henry Joseph Vanderoruys og Valgerði Jónsdóttur, og verður ekki sagr að hann hafi að ófyrirsynju á Lífsleið sinni dvalist um stund í Meðallandi, en ekki er kunnugt um feril hans eftir brottför frá Islandi, og ekki mun hann hafa rennt grun í, hversu mikið kjarnafólk þessi íslenski ættbálkur hans átti etfir að verða.		Það er þróttmikill stofn, sem kominn er af þeim Louis Henry Joseph Vanderoruys og Valgerði Jónsdóttur, og verður ekki sagr að hann hafi að ófyrirsynju á Lífsleið sinni dvalist um stund í Meðallandi, en ekki er kunnugt um feril hans eftir brottför frá Islandi, og ekki mun hann hafa rennt grun í, hversu mikið kjarnafólk þessi íslenski ættbálkur hans átti etfir að verða.

	~~<center></center>~~		{{Sjómannadagsblað Vestmannaeyja}}

	~~<center></center>~~

Vpj1985 á 9. maí 2019 kl. 16:02

2019-05-09T16:02:37Z

Sýna breytingar

Valli á 2. maí 2019 kl. 13:49

2019-05-02T13:49:12Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 2. maí 2019 kl. 13:49
Lína 1:		Lína 1:
	[[Mynd:Lensað fyrir sjó og vind.png\|500px\|thumb\|center\|Lensað fyrir sjó og vind. Teikning Tryggvi Magnússon.]]<big><big><center>Strandsaga úr Meðallandi</center><br>		[[Mynd:Lensað fyrir sjó og vind.png\|500px\|thumb\|center\|Lensað fyrir sjó og vind. Teikning Tryggvi Magnússon.]]<big><big><center>Strandsaga úr Meðallandi</center></big></big><br>

	FRAKKNESKA fiskiskútan Morgunroðinn (l'Aur-ore) strandaði á Skálarfjöru í Meðallandi nær því beint niður af bænum Slýjar 13. apríl 1818 kl. 11 að kvöldi. Suðaustanstormur var á, rign-ing og þoka, og hafði veður haldist svipað frá því skipið sigldi frá Sandhólakirkju (Dunkerque) í Flæmingjalandi á Frakklandi. Skömmu fyrir strandið hafði skipið laskast, er brotsjór féll á það, afturmastur brotnaði og féll fyrir borð og stýri skemmdist.<br>		FRAKKNESKA fiskiskútan Morgunroðinn (l'Aur-ore) strandaði á Skálarfjöru í Meðallandi nær því beint niður af bænum Slýjar 13. apríl 1818 kl. 11 að kvöldi. Suðaustanstormur var á, rign-ing og þoka, og hafði veður haldist svipað frá því skipið sigldi frá Sandhólakirkju (Dunkerque) í Flæmingjalandi á Frakklandi. Skömmu fyrir strandið hafði skipið laskast, er brotsjór féll á það, afturmastur brotnaði og féll fyrir borð og stýri skemmdist.<br>

Valli á 2. maí 2019 kl. 13:47

2019-05-02T13:47:55Z

Vpj1985 á 16. nóvember 2018 kl. 14:34

2018-11-16T14:34:53Z

Vpj1985 á 15. nóvember 2018 kl. 15:17

2018-11-15T15:17:24Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 15. nóvember 2018 kl. 15:17
Lína 24:		Lína 24:
	Fimmtudaginn 23. apríl var fyrst hægt að byrja á því að skrá strandgóssið, og var hafist handa við næsta árós um mílu austan við skans skipbrotsmanna, enda vissu menn ekki til að brak úr skipinu eða annar búnaður þess hefði borist á land austar með ströndinni. Og síðan var haldið vestur fjörurnar allt að skansinum. Skrifaði sýslumaður hvert boð á vinstri opnu uppboðsbókar, en hægri blaðsíðuna hafði hann auða fyrir nafn kaupenda og verð hins selda.<br>		Fimmtudaginn 23. apríl var fyrst hægt að byrja á því að skrá strandgóssið, og var hafist handa við næsta árós um mílu austan við skans skipbrotsmanna, enda vissu menn ekki til að brak úr skipinu eða annar búnaður þess hefði borist á land austar með ströndinni. Og síðan var haldið vestur fjörurnar allt að skansinum. Skrifaði sýslumaður hvert boð á vinstri opnu uppboðsbókar, en hægri blaðsíðuna hafði hann auða fyrir nafn kaupenda og verð hins selda.<br>
	Síðan var tekið til vestast á fjörunni og haldið austur á bóginn að skansi strandmanna. Að því loknu voru skrifaðir ihn allir kaðlar sjávar-megin við skansinn og allt, sem í kringum hann var og inni í honum, eldhúsáhöld, matarbirgðir, sem þeir þurftu ekki á að halda og loks allur efniviður skansins.		Síðan var tekið til vestast á fjörunni og haldið austur á bóginn að skansi strandmanna. Að því loknu voru skrifaðir ihn allir kaðlar sjávar-megin við skansinn og allt, sem í kringum hann var og inni í honum, eldhúsáhöld, matarbirgðir, sem þeir þurftu ekki á að halda og loks allur efniviður skansins.
	Skrásetningin fór fram á íslenzku í ~~uppboðs-bók~~, en skýrsla sýslumanns, sem er heimild ~~sög-unnar~~, var á dönsku, enda átti hún að fara til stiftamtmanns, sem var danskur, og mun lítið hafa skilið í íslensku. Alls urðu boðin 201, enda var skrásetningunni ekki lokið fyrri en laugardaginn 25. apríl.		Skrásetningin fór fram á íslenzku í uppboðsbók, en skýrsla sýslumanns, sem er heimild sögunnar, var á dönsku, enda átti hún að fara til stiftamtmanns, sem var danskur, og mun lítið hafa skilið í íslensku. Alls urðu boðin 201, enda var skrásetningunni ekki lokið fyrri en laugardaginn 25. apríl.<br>
	Uppboðið hófst síðan kl. 8 að morgni ~~mánu-daginn~~ 27. apríl og kvaddi sýslumaður þá ~~prest-ana~~, séra Jónana, til votta, en til aðstoðarmanna Jón Þorkelsson hreppstjóra og Eyjólf ~~Alexand-ersson~~ óðalsbónda á Sólheimum í Mýrdal. ~~Upp-boðinu~~ var haldið áfram daginn eftir og lauk þann dag, þó mikið stormveður og sandrok væri þá.		Uppboðið hófst síðan kl. 8 að morgni mánudaginn 27. apríl og kvaddi sýslumaður þá prestana, séra Jónana, til votta, en til aðstoðarmanna Jón Þorkelsson hreppstjóra og Eyjólf Alexandersson óðalsbónda á Sólheimum í Mýrdal. Uppboðinu var haldið áfram daginn eftir og lauk þann dag, þó mikið stormveður og sandrok væri þá.<br>
	Strandgóssið seldist alls fyrir 347 ~~ríkisbanka-dali~~ silfurverðs og fimmtíu og níu skildinga. Til þess að hægt sé að gera sér nokkra hugmynd um verðmætið, skal þess getið að um þessar mundir var kýrverð 22 ríkisbankadalir að nafnverði og 40 skildingar, en silfurverðið var talið vera 200 ríkisbankadalir og jafngilti 250 ~~ríkisbankadöl-um~~ að nafnverði.		Strandgóssið seldist alls fyrir 347 ríkisbankadali silfurverðs og fimmtíu og níu skildinga. Til þess að hægt sé að gera sér nokkra hugmynd um verðmætið, skal þess getið að um þessar mundir var kýrverð 22 ríkisbankadalir að nafnverði og 40 skildingar, en silfurverðið var talið vera 200 ríkisbankadalir og jafngilti 250 ríkisbankadölum að nafnverði.<br>
	Reikningsskil gátu ekki farið fram 29. apríl,		Reikningsskil gátu ekki farið fram 29. apríl, sakir allskonar umstangs og brottflutnings strandmanna af sandinum, sem sýslumaður stjórnaði og annaðist. Kom hann skipbrotsmönnum til dvalar á næstu bæi, en sjálfur fór hann að Slýjum. Þar greiddi hann allan kostnað við uppboðið.<br>
	sakir allskonar umstangs og brottflutnings strandmanna af sandinum, sem sýslumaður stjórnaði og annaðist. Kom hann ~~skipbrots-mönnum~~ til dvalar á næstu bæi, en sjálfur fór hann að Slýjum. Þar greiddi hann allan kostnað við uppboðið.		Skipbrotsmenn héldu síðan brott úr Meðallandi í samfloti við sýslumann. Ferðin til Víkur tók einn og hálfan dag og þurfti til flutninganna 21 hest fyrsta daginn, en síðan 20. Á þriðja degi þurfti að hýsa 19 hesta skipbrotsmanna í Vík. Á heimili sínu í Suður-Vík gerði sýslumaður upp við skipstjóra og greiddi honum 161 ríkisdal og 67 skildinga í peningum, en 63 ríkisdali og 64 skildinga í ávísun á L. Knudsen kaupmann í Reykjavík eða samtals 225 ríkisdali og 35 skildinga, og voru það eftirstöðvar uppboðsandvirðisins.<br>
	Skipbrotsmenn héldu síðan brott úr ~~Meðal-landi~~ í samfloti við sýslumann. Ferðin til Víkur tók einn og hálfan dag og þurfti til flutninganna 21 hest fyrsta daginn, en síðan 20. Á þriðja degi þurfti að hýsa 19 hesta skipbrotsmanna í Vík. Á heimili sínu í Suður-Vík gerði ~~sýslu-maður~~ upp við skipstjóra og greiddi honum 161 ríkisdal og 67 skildinga í peningum, en 63 ~~rík-isdali~~ og 64 skildinga í ávísun á L. Knudsen kaupmann í Reykjavík eða samtals 225 ríkisdali og 35 skildinga, og voru það eftirstöðvar ~~upp-boðsandvirðisins~~.		Skipbrotsmennirnir fóru frá Vík 2. maí í fylgd með tveimur mönnum, en til Reykjavíkur komu þeir ekki fyrri en 11. maí Engin óhöpp höfðu komið fyrir á leiðinni. Þeir fengu inni í Reykjavík hjá Lárusi Ottesen kaupmanni og Sire, konu hans, og þar voru þeir þar til ferðir féllu. En farkostirnir, sem þeir fengu, voru svo litlir að ekki var hægt að taka fleiri en tvo til þrjá þeirra hverju sinni. Þrír þeir síðustu fóru 12. ágúst með vöruflutningaskipinu Othin. Með því skipi fór Louis Henry Joseph Vanderoruys og er honum svo lýst í vegabréfi bæjarfógetans í Reykjavík: 31 árs að aldri, fæddur í Sandhólakirkju, talar frönsku, hollensku o. s. frv., meðalmaður að vexti, riðvaxinn, brúnhærður og bláeygður.<br>
	Skipbrotsmennirnir fóru frá Vík 2. maí í fylgd með tveimur mönnum, en til Reykjavíkur komu þeir ekki fyrri en 11. maí Engin óhöpp höfðu komið fyrir á leiðinni. Þeir fengu inni í Reykjavík hjá Lárusi Ottesen kaupmanni og Sire, konu hans, og þar voru þeir þar til ferðir féllu. En farkostirnir, sem þeir fengu, voru svo ~~litlit~~ að ekki var hægt að taka fleiri en tvo til þrjá þeirra hverju sinni. Þrír þeir síðustu fóru 12. ágúst með vöruflutningaskipinu Othin. Með því skipi fór Louis Henry Joseph Vanderoruys og er honum svo lýst í vegabréfi bæjarfógetans í Reykjavík: 31 árs að aldri, fæddur í ~~Sandhóla-kirkju~~, talar frönsku, hollensku o. s. frv., ~~meðal-maður~~ að vexti, riðvaxinn, brúnhærður og ~~blá-eygður~~.

	II.		<center><big>II.</center></big><br>

	Um níu mánuðum eða um það bil ~~meðgöngu-tíma réctum~~ eftir að skipbrotsmennirnir af ~~fiski-duggunni~~ Morgunroðinn frá Sandhólakirkju á Frakklandi fóru úr Meðallandi, skrifaði ~~sóknar-presturinn~~ í Langholtsprestakalli, séra Jón ~~Jóns-son~~ á Hnausum, í prestþjónustubók sína:		Um níu mánuðum eða um það bil meðgöngutíma réttum eftir að skipbrotsmennirnir af fiskiduggunni Morgunroðinn frá Sandhólakirkju á Frakklandi fóru úr Meðallandi, skrifaði sóknarpresturinn í Langholtsprestakalli, séra Jón Jónsson á Hnausum, í prestþjónustubók sína:<br>
	„Fæddur 26. janúar 1819 Benóní ~~Hendriks-son~~ frá Flandern, 27. ejusdem (a: sama, ~~mánað-ar~~) skírður heima á Slýjum af presti. Móðir Valgerður Jónsdóttir, ógift, lýsir föður Hendrik, sem meðal ellefu strönduðu. Guðfeðgin: Ljósan, kona Ragnhildur Þorsteinsdóttir, Guðmundur Ólafsson á Slýjum, bóndinn Hjörleifur Jónsson á Eystri-Lyngum og bóndinn Jón Þorkelsson frá Heiði á ~~Síðu"~~.		„Fæddur 26. janúar 1819 Benóní Hendriksson frá Flandern, 27. ejusdem (: sama, mánaðar) skírður heima á Slýjum af presti. Móðir Valgerður Jónsdóttir, ógift, lýsir föður Hendrik, sem meðal ellefu strönduðu. Guðfeðgin: Ljósan, kona Ragnhildur Þorsteinsdóttir, Guðmundur Ólafsson á Slýjum, bóndinn Hjörleifur Jónsson á Eystri-Lyngum og bóndinn Jón Þorkelsson frá Heiði á Síðu“.<br>
	Valgerður var fjörutíu ára að aldri og ralin í sálnaregistri til heimilis að Skurðbæ í ~~Meðal-Iandi~~ hjá Þorvarði Hallssyni bónda þar, og ~~þai~~ er hún enn árið 1820 og þá talin ~~niðursetning-ur~~. Valgerður hafði áður eignast dóttur, ~~Mar-gréti~~, fædda árið 1815, og var hún ófeðruð. Benóný og Margrét fylgdu móður sinni að mestu á uppvaxtarárunum, og áttu hrakningssama ævi		Valgerður var fjörutíu ára að aldri og ralin í sálnaregistri til heimilis að Skurðbæ í Meðallandi hjá Þorvarði Hallssyni bónda þar, og þar er hún enn árið 1820 og þá talin niðursetningur. Valgerður hafði áður eignast dóttur, Margréti, fædda árið 1815, og var hún ófeðruð. Benóný og Margrét fylgdu móður sinni að mestu á uppvaxtarárunum, og áttu hrakningssama ævi á framfæri sveitar, flutt bæ frá bæ eftir því, hver lægst bauð meðlagið, sem gekk upp í útsvarið til sveitarinnar.<br>



	á framfæri sveitar, flutt bæ frá bæ eftir því, hver lægst bauð meðlagið, sem gekk upp í ~~út-svarið~~ til sveitarinnar.
	Það er vafalaust að Louis Henry Joseph Vanderoruys hefur verið faðir Benónýs. Hin flæmska mynd nafnsins Henry er Hendrik eða Hinrik, og enginn annar af skipshófn Morgun-roðans bar það nafn, en ættarnafnið sýnir það að hann hefur verið af flæmskum stofni. Flæm-ingjar voru af svonefndri Alpakynkvísl, skyldir Germönum. Áttu þeir heima í láglöndunum í Frakklandi og Belgíu, belgíska og franska Flæmingjalandi (Flandern) og töluðu flæmskar mállýskur. Það vekur nokkurra furðu, að flestir af áhöfn Morgunroðans voru með brúnt hár og bláeygir, en flestir afkomendur Benónýs Hin-rikssonar voru með brún augu og hrafnsvart hár. En þess ber að gæta að hinn flæmski kynstofn mun hafa verið ærið blandaður Frökkum, sem lengi höfðu ráðið löndum í Flæmingjalandi. I fræðibókum segir, að um 30% af þessum stofni séu bláeygir og brúnhærðir, en hinii brúneygðir og svarthærðir.		Það er vafalaust að Louis Henry Joseph Vanderoruys hefur verið faðir Benónýs. Hin flæmska mynd nafnsins Henry er Hendrik eða Hinrik, og enginn annar af skipshófn Morgun-roðans bar það nafn, en ættarnafnið sýnir það að hann hefur verið af flæmskum stofni. Flæm-ingjar voru af svonefndri Alpakynkvísl, skyldir Germönum. Áttu þeir heima í láglöndunum í Frakklandi og Belgíu, belgíska og franska Flæmingjalandi (Flandern) og töluðu flæmskar mállýskur. Það vekur nokkurra furðu, að flestir af áhöfn Morgunroðans voru með brúnt hár og bláeygir, en flestir afkomendur Benónýs Hin-rikssonar voru með brún augu og hrafnsvart hár. En þess ber að gæta að hinn flæmski kynstofn mun hafa verið ærið blandaður Frökkum, sem lengi höfðu ráðið löndum í Flæmingjalandi. I fræðibókum segir, að um 30% af þessum stofni séu bláeygir og brúnhærðir, en hinii brúneygðir og svarthærðir.
	Um fjórtán ára aldur var Benóný farinn að vinna fyrir sér. Þá var hann orðinn léttadrengui í Jórvík í Álftaveri. Síðan færðist hann vestur á bóginn í vinnumennsku og árið 1844 fór hann að Drangshlíð undir Austur-EyjafjöIIum fyrir-vinna á búi ekkjunnar Þorbjargar Gissurardótt-ur, og þar var hann enn árið 1846.		Um fjórtán ára aldur var Benóný farinn að vinna fyrir sér. Þá var hann orðinn léttadrengui í Jórvík í Álftaveri. Síðan færðist hann vestur á bóginn í vinnumennsku og árið 1844 fór hann að Drangshlíð undir Austur-EyjafjöIIum fyrir-vinna á búi ekkjunnar Þorbjargar Gissurardótt-ur, og þar var hann enn árið 1846.

Vpj1985 á 15. nóvember 2018 kl. 15:03

2018-11-15T15:03:46Z

Sýna breytingar

Mardis94: Ný síða: Lensað fyrir sjó og vind. Teikning Tryggvi Magnússon. [[Mynd:Jóhann Gunnar Ólafsson. Fyrrv. bæja...

2016-07-15T10:14:41Z

Ný síða: <center>500px|thumb|center|Lensað fyrir sjó og vind. Teikning Tryggvi Magnússon.</center> [[Mynd:Jóhann Gunnar Ólafsson. Fyrrv. bæja...

Ný síða

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 2. maí 2019 kl. 13:47
Lína 1:		Lína 1:
	<big><big><center>Strandsaga úr Meðallandi</center~~></big></big~~><br>		[[Mynd:Lensað fyrir sjó og vind.png\|500px\|thumb\|center\|Lensað fyrir sjó og vind. Teikning Tryggvi Magnússon.]]<big><big><center>Strandsaga úr Meðallandi</center><br>

	FRAKKNESKA fiskiskútan Morgunroðinn (l'Aur-ore) strandaði á Skálarfjöru í Meðallandi nær því beint niður af bænum Slýjar 13. apríl 1818 kl. 11 að kvöldi. Suðaustanstormur var á, rign-ing og þoka, og hafði veður haldist svipað frá því skipið sigldi frá Sandhólakirkju (Dunkerque) í Flæmingjalandi á Frakklandi. Skömmu fyrir strandið hafði skipið laskast, er brotsjór féll á það, afturmastur brotnaði og féll fyrir borð og stýri skemmdist.<br>		FRAKKNESKA fiskiskútan Morgunroðinn (l'Aur-ore) strandaði á Skálarfjöru í Meðallandi nær því beint niður af bænum Slýjar 13. apríl 1818 kl. 11 að kvöldi. Suðaustanstormur var á, rign-ing og þoka, og hafði veður haldist svipað frá því skipið sigldi frá Sandhólakirkju (Dunkerque) í Flæmingjalandi á Frakklandi. Skömmu fyrir strandið hafði skipið laskast, er brotsjór féll á það, afturmastur brotnaði og féll fyrir borð og stýri skemmdist.<br>
Lína 9:		Lína 9:
	Fyrsta verk hans var að taka skýrslu af skipstjóra, Daeÿe að nafni, en einn hásetanna, Jansen, þýddi frönskuna á dönsku, sem hann var slarkfær í.<br>		Fyrsta verk hans var að taka skýrslu af skipstjóra, Daeÿe að nafni, en einn hásetanna, Jansen, þýddi frönskuna á dönsku, sem hann var slarkfær í.<br>
	Skipstjóri skýrði sýslumanni frá nafni skipsins og sínu, heimahöfn, sagði til nafna áhafnar og að öðru leyti frá öllum atvikum. Stýrimaðurinn hét Bateman, túlkurinn Jansen, eins og áður segir, en aðrir Rosebecke, Rouver, Aget, Daeÿe, 14 ára gamall sonur skipstjóra, Timmerman, Vanderoruys, Vanhoorenbajue og Daeÿ, en ekki gat sýslumaður skírnarnafna þeirra í skýrslu sinni.<br>		Skipstjóri skýrði sýslumanni frá nafni skipsins og sínu, heimahöfn, sagði til nafna áhafnar og að öðru leyti frá öllum atvikum. Stýrimaðurinn hét Bateman, túlkurinn Jansen, eins og áður segir, en aðrir Rosebecke, Rouver, Aget, Daeÿe, 14 ára gamall sonur skipstjóra, Timmerman, Vanderoruys, Vanhoorenbajue og Daeÿ, en ekki gat sýslumaður skírnarnafna þeirra í skýrslu sinni.<br>
	Skipstjóri sagði alla skipshöfnina franska þegna og væru þeir allir hressir og heilbrigðir, og sá sýslumaður að það var rétt. Skipstjóri bað sýslumann að selja á opinberu uppboði þann hluta af hinu bjargaða góssi, sem þeir þyrftu ekki á að halda, eða gætu flutt með sér, eins fljótt og verða mætti, og annast síðan flutning á skipshöfninni til Reykjavíkur.~~<br>~~		Skipstjóri sagði alla skipshöfnina franska þegna og væru þeir allir hressir og heilbrigðir, og sá sýslumaður að það var rétt. Skipstjóri bað sýslumann að selja á opinberu uppboði þann hluta af hinu bjargaða góssi, sem þeir þyrftu ekki á að halda, eða gætu flutt með sér, eins fljótt og verða mætti, og annast síðan flutning á skipshöfninni til Reykjavíkur.[[Mynd:Jóhann Gunnar Ólafsson. Fyrrv. bæjarfógeti.png\|258x258px\|thumb\|Jóhann Gunnar Ólafsson. Fyrrv. bæjarfógeti.]]Sýslumaður ákvað að uppboðið skyldi hefjast 27. apríl og sendi hann uppboðsauglýsingar með hraðboðum í alla hreppa sýslunnar og til sýslumannsins á Hlíðarenda og bað hann að annast birtingu auglýsingarinnar þar í sýslu.<br>
	Sýslumaður ákvað að uppboðið skyldi hefjast 27. apríl og sendi hann uppboðsauglýsingar með hraðboðum í alla hreppa sýslunnar og til sýslumannsins á Hlíðarenda og bað hann að annast birtingu auglýsingarinnar þar í sýslu.<br>
	Sýslumaður ákvað nú að raða strandgóssinu í boð og skrásetja það til undirbúnings uppboðinu. En það var einkum tómar tunnur, segl, kaðlar, akkeri, lítilsháttar af matvælum, og eldsgögnum, en þó einkum brak úr skipinu. Allar salttunnur höfðu glatast við strandið og haldfæri og að sjálfsögðu sitthvað fleira. Eftir að skipið kenndi grunns brotnaði það smám saman í spón.<br>		Sýslumaður ákvað nú að raða strandgóssinu í boð og skrásetja það til undirbúnings uppboðinu. En það var einkum tómar tunnur, segl, kaðlar, akkeri, lítilsháttar af matvælum, og eldsgögnum, en þó einkum brak úr skipinu. Allar salttunnur höfðu glatast við strandið og haldfæri og að sjálfsögðu sitthvað fleira. Eftir að skipið kenndi grunns brotnaði það smám saman í spón.<br>
	Sýslumaður skipaði nú báða hreppstjórana til gæslu á strandmunum, en allir aðrir voru reknir heim af fjörunni og sýslumaður og séra Jón Austmann fóru einnig til gistingar að Slýjum.<br>		Sýslumaður skipaði nú báða hreppstjórana til gæslu á strandmunum, en allir aðrir voru reknir heim af fjörunni og sýslumaður og séra Jón Austmann fóru einnig til gistingar að Slýjum.<br>
Lína 23:		Lína 22:
	Skipstjóri, sem var frómur og ágætur maður, lét afskiptalausan allan saklausan unggæðishátt. Hann var sorgmæddur, en alltaf góðlátlegur. Enginn þessara manna virtist vera jafnblendinn og óræður og túlkurinn, sem þó var fullvaxta maður. Hann kvaðst vera fæddur í Noregi, en var raunar samkvæmt vegabréfi fæddur í Sandhólakirkju, eins og öll áhöfnin. Allir höfðu þeir frönsk þjóðareinkenni, voru alúðlegir, þó þeir væru örir í skapi og hefðu ekki til brunns að bera hina norrænu festu og staðfestu í skapi, og þol til að standast látlaust strit. Svona komu þeir sýslumanni fyrir sjónir. Sýslumaður sagði Bateman stýrimann vera mjög félagslyndan, kátan og fyndinn galgopa, góðlyndan og nærgætinn. Hann talaði ensku, frönsku, flæmsku, hollensku, spönsku og eitthvert hrafl í ítölsku.<br>		Skipstjóri, sem var frómur og ágætur maður, lét afskiptalausan allan saklausan unggæðishátt. Hann var sorgmæddur, en alltaf góðlátlegur. Enginn þessara manna virtist vera jafnblendinn og óræður og túlkurinn, sem þó var fullvaxta maður. Hann kvaðst vera fæddur í Noregi, en var raunar samkvæmt vegabréfi fæddur í Sandhólakirkju, eins og öll áhöfnin. Allir höfðu þeir frönsk þjóðareinkenni, voru alúðlegir, þó þeir væru örir í skapi og hefðu ekki til brunns að bera hina norrænu festu og staðfestu í skapi, og þol til að standast látlaust strit. Svona komu þeir sýslumanni fyrir sjónir. Sýslumaður sagði Bateman stýrimann vera mjög félagslyndan, kátan og fyndinn galgopa, góðlyndan og nærgætinn. Hann talaði ensku, frönsku, flæmsku, hollensku, spönsku og eitthvert hrafl í ítölsku.<br>
	Fimmtudaginn 23. apríl var fyrst hægt að byrja á því að skrá strandgóssið, og var hafist handa við næsta árós um mílu austan við skans skipbrotsmanna, enda vissu menn ekki til að brak úr skipinu eða annar búnaður þess hefði borist á land austar með ströndinni. Og síðan var haldið vestur fjörurnar allt að skansinum. Skrifaði sýslumaður hvert boð á vinstri opnu uppboðsbókar, en hægri blaðsíðuna hafði hann auða fyrir nafn kaupenda og verð hins selda.<br>		Fimmtudaginn 23. apríl var fyrst hægt að byrja á því að skrá strandgóssið, og var hafist handa við næsta árós um mílu austan við skans skipbrotsmanna, enda vissu menn ekki til að brak úr skipinu eða annar búnaður þess hefði borist á land austar með ströndinni. Og síðan var haldið vestur fjörurnar allt að skansinum. Skrifaði sýslumaður hvert boð á vinstri opnu uppboðsbókar, en hægri blaðsíðuna hafði hann auða fyrir nafn kaupenda og verð hins selda.<br>
	Síðan var tekið til vestast á fjörunni og haldið austur á bóginn að skansi strandmanna. Að því loknu voru skrifaðir inn allir kaðlar sjávarmegin við skansinn og allt, sem í kringum hann var og inni í honum, eldhúsáhöld, matarbirgðir, sem þeir þurftu ekki á að halda og loks allur efniviður skansins.<br>		Síðan var tekið til vestast á fjörunni og haldið austur á bóginn að skansi strandmanna. Að því loknu voru skrifaðir inn allir kaðlar sjávarmegin við skansinn og allt, sem í kringum hann var og inni í honum, eldhúsáhöld, matarbirgðir, sem þeir þurftu ekki á að halda og loks allur efniviður skansins.[[Mynd:Jakt (sloop) með einu mastri. Morgunroðinn (l´Aurore) var skip af svipaðri gerð.png\|242x242px\|thumb\|Jakt (sloop) með einu mastri. Morgunroðinn (l´Aurore) var skip af svipaðri gerð.]]<br>
	Skrásetningin fór fram á íslenzku í uppboðsbók, en skýrsla sýslumanns, sem er heimild sögunnar, var á dönsku, enda átti hún að fara til stiftamtmanns, sem var danskur, og mun lítið hafa skilið í íslensku. Alls urðu boðin 201, enda var skrásetningunni ekki lokið fyrri en laugardaginn 25. apríl.<br>		Skrásetningin fór fram á íslenzku í uppboðsbók, en skýrsla sýslumanns, sem er heimild sögunnar, var á dönsku, enda átti hún að fara til stiftamtmanns, sem var danskur, og mun lítið hafa skilið í íslensku. Alls urðu boðin 201, enda var skrásetningunni ekki lokið fyrri en laugardaginn 25. apríl.<br>
	Uppboðið hófst síðan kl. 8 að morgni mánudaginn 27. apríl og kvaddi sýslumaður þá prestana, séra Jónana, til votta, en til aðstoðarmanna Jón Þorkelsson hreppstjóra og Eyjólf Alexandersson óðalsbónda á Sólheimum í Mýrdal. Uppboðinu var haldið áfram daginn eftir og lauk þann dag, þó mikið stormveður og sandrok væri þá.<br>		Uppboðið hófst síðan kl. 8 að morgni mánudaginn 27. apríl og kvaddi sýslumaður þá prestana, séra Jónana, til votta, en til aðstoðarmanna Jón Þorkelsson hreppstjóra og Eyjólf Alexandersson óðalsbónda á Sólheimum í Mýrdal. Uppboðinu var haldið áfram daginn eftir og lauk þann dag, þó mikið stormveður og sandrok væri þá.<br>
	Strandgóssið seldist alls fyrir 347 ríkisbankadali silfurverðs og fimmtíu og níu skildinga. Til þess að hægt sé að gera sér nokkra hugmynd um verðmætið, skal þess getið að um þessar mundir var kýrverð 22 ríkisbankadalir að nafnverði og 40 skildingar, en silfurverðið var talið vera 200 ríkisbankadalir og jafngilti 250 ríkisbankadölum að nafnverði.<br>		Strandgóssið seldist alls fyrir 347 ríkisbankadali silfurverðs og fimmtíu og níu skildinga. Til þess að hægt sé að gera sér nokkra hugmynd um verðmætið, skal þess getið að um þessar mundir var kýrverð 22 ríkisbankadalir að nafnverði og 40 skildingar, en silfurverðið var talið vera 200 ríkisbankadalir og jafngilti 250 ríkisbankadölum að nafnverði.

			<br>
	Reikningsskil gátu ekki farið fram 29. apríl, sakir allskonar umstangs og brottflutnings strandmanna af sandinum, sem sýslumaður stjórnaði og annaðist. Kom hann skipbrotsmönnum til dvalar á næstu bæi, en sjálfur fór hann að Slýjum. Þar greiddi hann allan kostnað við uppboðið.<br>		Reikningsskil gátu ekki farið fram 29. apríl, sakir allskonar umstangs og brottflutnings strandmanna af sandinum, sem sýslumaður stjórnaði og annaðist. Kom hann skipbrotsmönnum til dvalar á næstu bæi, en sjálfur fór hann að Slýjum. Þar greiddi hann allan kostnað við uppboðið.<br>
	Skipbrotsmenn héldu síðan brott úr Meðallandi í samfloti við sýslumann. Ferðin til Víkur tók einn og hálfan dag og þurfti til flutninganna 21 hest fyrsta daginn, en síðan 20. Á þriðja degi þurfti að hýsa 19 hesta skipbrotsmanna í Vík. Á heimili sínu í Suður-Vík gerði sýslumaður upp við skipstjóra og greiddi honum 161 ríkisdal og 67 skildinga í peningum, en 63 ríkisdali og 64 skildinga í ávísun á L. Knudsen kaupmann í Reykjavík eða samtals 225 ríkisdali og 35 skildinga, og voru það eftirstöðvar uppboðsandvirðisins.<br>		Skipbrotsmenn héldu síðan brott úr Meðallandi í samfloti við sýslumann. Ferðin til Víkur tók einn og hálfan dag og þurfti til flutninganna 21 hest fyrsta daginn, en síðan 20. Á þriðja degi þurfti að hýsa 19 hesta skipbrotsmanna í Vík. Á heimili sínu í Suður-Vík gerði sýslumaður upp við skipstjóra og greiddi honum 161 ríkisdal og 67 skildinga í peningum, en 63 ríkisdali og 64 skildinga í ávísun á L. Knudsen kaupmann í Reykjavík eða samtals 225 ríkisdali og 35 skildinga, og voru það eftirstöðvar uppboðsandvirðisins.<br>
	Skipbrotsmennirnir fóru frá Vík 2. maí í fylgd með tveimur mönnum, en til Reykjavíkur komu þeir ekki fyrri en 11. maí Engin óhöpp höfðu komið fyrir á leiðinni. Þeir fengu inni í Reykjavík hjá Lárusi Ottesen kaupmanni og Sire, konu hans, og þar voru þeir þar til ferðir féllu. En farkostirnir, sem þeir fengu, voru svo litlir að ekki var hægt að taka fleiri en tvo til þrjá þeirra hverju sinni. Þrír þeir síðustu fóru 12. ágúst með vöruflutningaskipinu Othin. Með því skipi fór Louis Henry Joseph Vanderoruys og er honum svo lýst í vegabréfi bæjarfógetans í Reykjavík: 31 árs að aldri, fæddur í Sandhólakirkju, talar frönsku, hollensku o. s. frv., meðalmaður að vexti, riðvaxinn, brúnhærður og bláeygður.<br>		Skipbrotsmennirnir fóru frá Vík 2. maí í fylgd með tveimur mönnum, en til Reykjavíkur komu þeir ekki fyrri en 11. maí Engin óhöpp höfðu komið fyrir á leiðinni. Þeir fengu inni í Reykjavík hjá Lárusi Ottesen kaupmanni og Sire, konu hans, og þar voru þeir þar til ferðir féllu. En farkostirnir, sem þeir fengu, voru svo litlir að ekki var hægt að taka fleiri en tvo til þrjá þeirra hverju sinni. Þrír þeir síðustu fóru 12. ágúst með vöruflutningaskipinu Othin. Með því skipi fór Louis Henry Joseph Vanderoruys og er honum svo lýst í vegabréfi bæjarfógetans í Reykjavík: 31 árs að aldri, fæddur í Sandhólakirkju, talar frönsku, hollensku o. s. frv., meðalmaður að vexti, riðvaxinn, brúnhærður og bláeygður.<br>[[Mynd:Frönsk skúta undir færum í Íslandsmiðum.png\|700px\|thumb\|center\|Frönsk skúta undir færum í Íslandsmiðum.]]<big><center>II.</center></big><br>

	<big><center>II.</center></big><br>

	Um níu mánuðum eða um það bil meðgöngutíma réttum eftir að skipbrotsmennirnir af fiskiduggunni Morgunroðinn frá Sandhólakirkju á Frakklandi fóru úr Meðallandi, skrifaði sóknarpresturinn í Langholtsprestakalli, séra Jón Jónsson á Hnausum, í prestþjónustubók sína:<br>		Um níu mánuðum eða um það bil meðgöngutíma réttum eftir að skipbrotsmennirnir af fiskiduggunni Morgunroðinn frá Sandhólakirkju á Frakklandi fóru úr Meðallandi, skrifaði sóknarpresturinn í Langholtsprestakalli, séra Jón Jónsson á Hnausum, í prestþjónustubók sína:<br>
Lína 61:		Lína 60:


	<center>~~[[Mynd:Lensað fyrir sjó og vind.png\|500px\|thumb\|center\|Lensað fyrir sjó og vind. Teikning Tryggvi Magnússon.]]~~</center>		<center></center>


	~~[[Mynd:Jóhann Gunnar Ólafsson. Fyrrv. bæjarfógeti.png\|300px\|thumb\|Jóhann Gunnar Ólafsson. Fyrrv. bæjarfógeti.]]~~


	~~<center>[[Mynd:Frönsk skúta undir færum í Íslandsmiðum.png\|700px\|thumb\|center\|Frönsk skúta undir færum í Íslandsmiðum.]]</center>~~


	~~[[Mynd:Jakt (sloop) með einu mastri. Morgunroðinn (l´Aurore) var skip af svipaðri gerð.png\|300px\|thumb\|Jakt (sloop) með einu mastri. Morgunroðinn (l´Aurore) var skip af svipaðri gerð.]]~~		<center></center>

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 16. nóvember 2018 kl. 14:34
Lína 23:		Lína 23:
	Skipstjóri, sem var frómur og ágætur maður, lét afskiptalausan allan saklausan unggæðishátt. Hann var sorgmæddur, en alltaf góðlátlegur. Enginn þessara manna virtist vera jafnblendinn og óræður og túlkurinn, sem þó var fullvaxta maður. Hann kvaðst vera fæddur í Noregi, en var raunar samkvæmt vegabréfi fæddur í Sandhólakirkju, eins og öll áhöfnin. Allir höfðu þeir frönsk þjóðareinkenni, voru alúðlegir, þó þeir væru örir í skapi og hefðu ekki til brunns að bera hina norrænu festu og staðfestu í skapi, og þol til að standast látlaust strit. Svona komu þeir sýslumanni fyrir sjónir. Sýslumaður sagði Bateman stýrimann vera mjög félagslyndan, kátan og fyndinn galgopa, góðlyndan og nærgætinn. Hann talaði ensku, frönsku, flæmsku, hollensku, spönsku og eitthvert hrafl í ítölsku.<br>		Skipstjóri, sem var frómur og ágætur maður, lét afskiptalausan allan saklausan unggæðishátt. Hann var sorgmæddur, en alltaf góðlátlegur. Enginn þessara manna virtist vera jafnblendinn og óræður og túlkurinn, sem þó var fullvaxta maður. Hann kvaðst vera fæddur í Noregi, en var raunar samkvæmt vegabréfi fæddur í Sandhólakirkju, eins og öll áhöfnin. Allir höfðu þeir frönsk þjóðareinkenni, voru alúðlegir, þó þeir væru örir í skapi og hefðu ekki til brunns að bera hina norrænu festu og staðfestu í skapi, og þol til að standast látlaust strit. Svona komu þeir sýslumanni fyrir sjónir. Sýslumaður sagði Bateman stýrimann vera mjög félagslyndan, kátan og fyndinn galgopa, góðlyndan og nærgætinn. Hann talaði ensku, frönsku, flæmsku, hollensku, spönsku og eitthvert hrafl í ítölsku.<br>
	Fimmtudaginn 23. apríl var fyrst hægt að byrja á því að skrá strandgóssið, og var hafist handa við næsta árós um mílu austan við skans skipbrotsmanna, enda vissu menn ekki til að brak úr skipinu eða annar búnaður þess hefði borist á land austar með ströndinni. Og síðan var haldið vestur fjörurnar allt að skansinum. Skrifaði sýslumaður hvert boð á vinstri opnu uppboðsbókar, en hægri blaðsíðuna hafði hann auða fyrir nafn kaupenda og verð hins selda.<br>		Fimmtudaginn 23. apríl var fyrst hægt að byrja á því að skrá strandgóssið, og var hafist handa við næsta árós um mílu austan við skans skipbrotsmanna, enda vissu menn ekki til að brak úr skipinu eða annar búnaður þess hefði borist á land austar með ströndinni. Og síðan var haldið vestur fjörurnar allt að skansinum. Skrifaði sýslumaður hvert boð á vinstri opnu uppboðsbókar, en hægri blaðsíðuna hafði hann auða fyrir nafn kaupenda og verð hins selda.<br>
	Síðan var tekið til vestast á fjörunni og haldið austur á bóginn að skansi strandmanna. Að því loknu voru skrifaðir ~~ihn~~ allir kaðlar ~~sjávar-megin~~ við skansinn og allt, sem í kringum hann var og inni í honum, eldhúsáhöld, matarbirgðir, sem þeir þurftu ekki á að halda og loks allur efniviður skansins.		Síðan var tekið til vestast á fjörunni og haldið austur á bóginn að skansi strandmanna. Að því loknu voru skrifaðir inn allir kaðlar sjávarmegin við skansinn og allt, sem í kringum hann var og inni í honum, eldhúsáhöld, matarbirgðir, sem þeir þurftu ekki á að halda og loks allur efniviður skansins.<br>
	Skrásetningin fór fram á íslenzku í uppboðsbók, en skýrsla sýslumanns, sem er heimild sögunnar, var á dönsku, enda átti hún að fara til stiftamtmanns, sem var danskur, og mun lítið hafa skilið í íslensku. Alls urðu boðin 201, enda var skrásetningunni ekki lokið fyrri en laugardaginn 25. apríl.<br>		Skrásetningin fór fram á íslenzku í uppboðsbók, en skýrsla sýslumanns, sem er heimild sögunnar, var á dönsku, enda átti hún að fara til stiftamtmanns, sem var danskur, og mun lítið hafa skilið í íslensku. Alls urðu boðin 201, enda var skrásetningunni ekki lokið fyrri en laugardaginn 25. apríl.<br>
	Uppboðið hófst síðan kl. 8 að morgni mánudaginn 27. apríl og kvaddi sýslumaður þá prestana, séra Jónana, til votta, en til aðstoðarmanna Jón Þorkelsson hreppstjóra og Eyjólf Alexandersson óðalsbónda á Sólheimum í Mýrdal. Uppboðinu var haldið áfram daginn eftir og lauk þann dag, þó mikið stormveður og sandrok væri þá.<br>		Uppboðið hófst síðan kl. 8 að morgni mánudaginn 27. apríl og kvaddi sýslumaður þá prestana, séra Jónana, til votta, en til aðstoðarmanna Jón Þorkelsson hreppstjóra og Eyjólf Alexandersson óðalsbónda á Sólheimum í Mýrdal. Uppboðinu var haldið áfram daginn eftir og lauk þann dag, þó mikið stormveður og sandrok væri þá.<br>
Lína 31:		Lína 31:
	Skipbrotsmennirnir fóru frá Vík 2. maí í fylgd með tveimur mönnum, en til Reykjavíkur komu þeir ekki fyrri en 11. maí Engin óhöpp höfðu komið fyrir á leiðinni. Þeir fengu inni í Reykjavík hjá Lárusi Ottesen kaupmanni og Sire, konu hans, og þar voru þeir þar til ferðir féllu. En farkostirnir, sem þeir fengu, voru svo litlir að ekki var hægt að taka fleiri en tvo til þrjá þeirra hverju sinni. Þrír þeir síðustu fóru 12. ágúst með vöruflutningaskipinu Othin. Með því skipi fór Louis Henry Joseph Vanderoruys og er honum svo lýst í vegabréfi bæjarfógetans í Reykjavík: 31 árs að aldri, fæddur í Sandhólakirkju, talar frönsku, hollensku o. s. frv., meðalmaður að vexti, riðvaxinn, brúnhærður og bláeygður.<br>		Skipbrotsmennirnir fóru frá Vík 2. maí í fylgd með tveimur mönnum, en til Reykjavíkur komu þeir ekki fyrri en 11. maí Engin óhöpp höfðu komið fyrir á leiðinni. Þeir fengu inni í Reykjavík hjá Lárusi Ottesen kaupmanni og Sire, konu hans, og þar voru þeir þar til ferðir féllu. En farkostirnir, sem þeir fengu, voru svo litlir að ekki var hægt að taka fleiri en tvo til þrjá þeirra hverju sinni. Þrír þeir síðustu fóru 12. ágúst með vöruflutningaskipinu Othin. Með því skipi fór Louis Henry Joseph Vanderoruys og er honum svo lýst í vegabréfi bæjarfógetans í Reykjavík: 31 árs að aldri, fæddur í Sandhólakirkju, talar frönsku, hollensku o. s. frv., meðalmaður að vexti, riðvaxinn, brúnhærður og bláeygður.<br>

	<~~center~~><~~big~~>II.</center></big><br>		<big><center>II.</center></big><br>

	Um níu mánuðum eða um það bil meðgöngutíma réttum eftir að skipbrotsmennirnir af fiskiduggunni Morgunroðinn frá Sandhólakirkju á Frakklandi fóru úr Meðallandi, skrifaði sóknarpresturinn í Langholtsprestakalli, séra Jón Jónsson á Hnausum, í prestþjónustubók sína:<br>		Um níu mánuðum eða um það bil meðgöngutíma réttum eftir að skipbrotsmennirnir af fiskiduggunni Morgunroðinn frá Sandhólakirkju á Frakklandi fóru úr Meðallandi, skrifaði sóknarpresturinn í Langholtsprestakalli, séra Jón Jónsson á Hnausum, í prestþjónustubók sína:<br>
	„Fæddur 26. janúar 1819 Benóní Hendriksson frá Flandern, 27. ejusdem (: sama, mánaðar) skírður heima á Slýjum af presti. Móðir Valgerður Jónsdóttir, ógift, lýsir föður Hendrik, sem meðal ellefu strönduðu. Guðfeðgin: Ljósan, kona Ragnhildur Þorsteinsdóttir, Guðmundur Ólafsson á Slýjum, bóndinn Hjörleifur Jónsson á Eystri-Lyngum og bóndinn Jón Þorkelsson frá Heiði á Síðu“.<br>		„Fæddur 26. janúar 1819 Benóní Hendriksson frá Flandern, 27. ejusdem (: sama, mánaðar) skírður heima á Slýjum af presti. Móðir Valgerður Jónsdóttir, ógift, lýsir föður Hendrik, sem meðal ellefu strönduðu. Guðfeðgin: Ljósan, kona Ragnhildur Þorsteinsdóttir, Guðmundur Ólafsson á Slýjum, bóndinn Hjörleifur Jónsson á Eystri-Lyngum og bóndinn Jón Þorkelsson frá Heiði á Síðu“.<br>
	Valgerður var fjörutíu ára að aldri og ralin í sálnaregistri til heimilis að Skurðbæ í Meðallandi hjá Þorvarði Hallssyni bónda þar, og þar er hún enn árið 1820 og þá talin niðursetningur. Valgerður hafði áður eignast dóttur, Margréti, fædda árið 1815, og var hún ófeðruð. Benóný og Margrét fylgdu móður sinni að mestu á uppvaxtarárunum, og áttu hrakningssama ævi á framfæri sveitar, flutt bæ frá bæ eftir því, hver lægst bauð meðlagið, sem gekk upp í útsvarið til sveitarinnar.<br>		Valgerður var fjörutíu ára að aldri og ralin í sálnaregistri til heimilis að Skurðbæ í Meðallandi hjá Þorvarði Hallssyni bónda þar, og þar er hún enn árið 1820 og þá talin niðursetningur. Valgerður hafði áður eignast dóttur, Margréti, fædda árið 1815, og var hún ófeðruð. Benóný og Margrét fylgdu móður sinni að mestu á uppvaxtarárunum, og áttu hrakningssama ævi á framfæri sveitar, flutt bæ frá bæ eftir því, hver lægst bauð meðlagið, sem gekk upp í útsvarið til sveitarinnar.<br>
	Það er vafalaust að Louis Henry Joseph Vanderoruys hefur verið faðir Benónýs. Hin flæmska mynd nafnsins Henry er Hendrik eða Hinrik, og enginn annar af skipshófn Morgun-roðans bar það nafn, en ættarnafnið sýnir það að hann hefur verið af flæmskum stofni. ~~Flæm-ingjar~~ voru af svonefndri Alpakynkvísl, skyldir Germönum. Áttu þeir heima í láglöndunum í Frakklandi og Belgíu, belgíska og franska Flæmingjalandi (Flandern) og töluðu flæmskar mállýskur. Það vekur nokkurra furðu, að flestir af áhöfn Morgunroðans voru með brúnt hár og bláeygir, en flestir afkomendur Benónýs ~~Hin-rikssonar~~ voru með brún augu og hrafnsvart hár. En þess ber að gæta að hinn flæmski kynstofn mun hafa verið ærið blandaður Frökkum, sem lengi höfðu ráðið löndum í Flæmingjalandi. I fræðibókum segir, að um 30% af þessum stofni séu bláeygir og brúnhærðir, en ~~hinii~~ brúneygðir og svarthærðir.		Það er vafalaust að Louis Henry Joseph Vanderoruys hefur verið faðir Benónýs. Hin flæmska mynd nafnsins Henry er Hendrik eða Hinrik, og enginn annar af skipshófn Morgun-roðans bar það nafn, en ættarnafnið sýnir það að hann hefur verið af flæmskum stofni. Flæmingjar voru af svonefndri Alpakynkvísl, skyldir Germönum. Áttu þeir heima í láglöndunum í Frakklandi og Belgíu, belgíska og franska Flæmingjalandi (Flandern) og töluðu flæmskar mállýskur. Það vekur nokkurra furðu, að flestir af áhöfn Morgunroðans voru með brúnt hár og bláeygir, en flestir afkomendur Benónýs Hinrikssonar voru með brún augu og hrafnsvart hár. En þess ber að gæta að hinn flæmski kynstofn mun hafa verið ærið blandaður Frökkum, sem lengi höfðu ráðið löndum í Flæmingjalandi. Í fræðibókum segir, að um 30% af þessum stofni séu bláeygir og brúnhærðir, en hinir brúneygðir og svarthærðir.<br>
	Um fjórtán ára aldur var Benóný farinn að vinna fyrir sér. Þá var hann orðinn ~~léttadrengui~~ í Jórvík í Álftaveri. Síðan færðist hann vestur á bóginn í vinnumennsku og árið 1844 fór hann að Drangshlíð undir Austur-~~EyjafjöIIum fyrir-vinna~~ á búi ekkjunnar Þorbjargar ~~Gissurardótt-ur~~, og þar var hann enn árið 1846.		Um fjórtán ára aldur var Benóný farinn að vinna fyrir sér. Þá var hann orðinn léttadrengur í Jórvík í Álftaveri. Síðan færðist hann vestur á bóginn í vinnumennsku og árið 1844 fór hann að Drangshlíð undir Austur-Eyjafjöllum fyrirvinna á búi ekkjunnar Þorbjargar Gissurardóttur, og þar var hann enn árið 1846.<br>
	Þorbjörg var ekkja Jóns Sverrissonar bónda á Lækjarbakka í Kirkjubæjarklausturssókn og fluttust þau að Drangshlíð árið 1839.		Þorbjörg var ekkja Jóns Sverrissonar bónda á Lækjarbakka í Kirkjubæjarklausturssókn og fluttust þau að Drangshlíð árið 1839.<br>
	Árið 1846 setti Benóný bú á hluta af ~~Drangs-hlíð~~ á móti tengdamóður sinni, en hann kvæntist Sigríði Jónsdóttur, ~~dótair~~ hennar árið 1847, en áður hafði hún verið bústýra hjá honum. ~~Svara-menn~~ þeirra voru mektarbræðurnir, Björn ~~Jóns-son~~ bóndi í Drangshlíð og Hjörleifur Jónsson bóndi í Eystri-Skógum. Sigríður var fædd að Hólmi í Landbroti 20. maí 1828.		Árið 1846 setti Benóný bú á hluta af Drangshlíð á móti tengdamóður sinni, en hann kvæntist Sigríði Jónsdóttur, dóttir hennar árið 1847, en áður hafði hún verið bústýra hjá honum. Svaramenn þeirra voru mektarbræðurnir, Björn Jónsson bóndi í Drangshlíð og Hjörleifur Jónsson bóndi í Eystri-Skógum. Sigríður var fædd að Hólmi í Landbroti 20. maí 1828.<br>
	Þau Benóný og Sigríður bjuggu síðan víða undir Eyjafjöllum, en hafa verið fátæk, sakit þess að ómegðin gerðist brátt miki.I Þau eign-uðust saman 14 börn, og fæddist hið yngsta þeirra eftir lát Benónýs. Síðast var Benóný á Hjarni, koti við Holt, og var þá á sveit, enda mun hann þá hafa verið búinn að missa heils-una. Hann andaðist 20. október 1869, aðeins fimmtugur að aldri.		Þau Benóný og Sigríður bjuggu síðan víða undir Eyjafjöllum, en hafa verið fátæk, sakit þess að ómegðin gerðist brátt miki. I Þau eign-uðust saman 14 börn, og fæddist hið yngsta þeirra eftir lát Benónýs. Síðast var Benóný á Hjarni, koti við Holt, og var þá á sveit, enda mun hann þá hafa verið búinn að missa heils-una. Hann andaðist 20. október 1869, aðeins fimmtugur að aldri.
	Áður en Benóný kvæntist eignaðist hann tví-bura með Ingveldi Sigurðardóttur á Klömbrum árið 1846, en þeir önduðust úr barnaveiki á sama ári.		Áður en Benóný kvæntist eignaðist hann tví-bura með Ingveldi Sigurðardóttur á Klömbrum árið 1846, en þeir önduðust úr barnaveiki á sama ári.
	Við andlát Benónýs var heimilinu tvístrað af sveitarstjórninni, og börnih alin upp á víð og dreif, nema það yngsta, Benóný, sem oftast fylgdi móður sinni.		Við andlát Benónýs var heimilinu tvístrað af sveitarstjórninni, og börnih alin upp á víð og dreif, nema það yngsta, Benóný, sem oftast fylgdi móður sinni.