Ríkisdalir - Breytingaskrá

Margret á 20. júlí 2006 kl. 11:02

2006-07-20T11:02:40Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 20. júlí 2006 kl. 11:02
Lína 13:		Lína 13:

	{{Heimildir\|		{{Heimildir\|
	* Sigfús M. ~~Johnssen~~, ''Saga Vestmannaeyja''. Reykjavík, 1946. bls. 205-210.		* [[Sigfús M. Johnsen]], ''Saga Vestmannaeyja''. Reykjavík, 1946. bls. 205-210.
	* Thestrup, Poul, ''The Standard of Living in Copenhagen 1730-1800''. Kaupmannahöfn 1971. bls 123. ISBN 87-505-0145-3.		* Thestrup, Poul, ''The Standard of Living in Copenhagen 1730-1800''. Kaupmannahöfn 1971. bls 123. ISBN 87-505-0145-3.
	}}		}}

	[[Flokkur:Saga]]		[[Flokkur:Saga]]

Daniel á 14. júní 2006 kl. 08:53

2006-06-14T08:53:04Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 14. júní 2006 kl. 08:53
Lína 13:		Lína 13:

	{{Heimildir\|		{{Heimildir\|
	;''Saga Vestmannaeyja''~~:Sigfús M~~. ~~Johnssen;~~ Reykjavík 1946; bls 205-210.		* Sigfús M. Johnssen, ''Saga Vestmannaeyja''. Reykjavík, 1946. bls. 205-210.
	;''The Standard of Living in Copenhagen 1730-1800''~~:Thestrup, Poul; Copenhagen~~ 1971; bls 123; ISBN 87-505-0145-3.		* Thestrup, Poul, ''The Standard of Living in Copenhagen 1730-1800''. Kaupmannahöfn 1971. bls 123. ISBN 87-505-0145-3.
	}}		}}

			[[Flokkur:Saga]]

Sigurgeir: Leiðrétt

2006-02-21T13:16:29Z

Leiðrétt

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 21. febrúar 2006 kl. 13:16
Lína 1:		Lína 1:
	[[Mynd:Rigsdaler.jpg\|thumb\|2 ríkisdalir úr specie kerfinu, mynt slegin árið 1854]]		[[Mynd:Rigsdaler.jpg\|thumb\|2 ríkisdalir úr specie kerfinu, mynt slegin árið 1854]]
	Ríkisdalir voru gjaldmiðill Danaveldis fram til upphafs 20. aldar. 1 ríkisdalur (''rigsdaler'') = 6 mörk (''mark'') = 96 ~~skildinga~~ (''skilling''). Sá gjaldmiðill var kjarninn í tveimur peningakerfum - ~~annarsvegar~~ specie-kerfinu og kurant-kerfinu. Specie-kerfið byggðist upp á því að 1 skilling jafngilti ~~263mg~~ (1/1000 úr ~~unsu~~) af fínhreinsuðu silfri, og hélst sú skilgreining skillings út allt tímabilið. Eingöngu lítil fjárupphæð var skilgreind í specie-kerfinu, en kurant-kerfið var notað dags-daglega í verðlagningu og vinnulaunum.		Ríkisdalir voru gjaldmiðill Danaveldis fram til upphafs 20. aldar. 1 ríkisdalur (''rigsdaler'') = 6 mörk (''mark'') = 96 skildingar (''skilling''). Sá gjaldmiðill var kjarninn í tveimur peningakerfum - annars vegar specie-kerfinu og kurant-kerfinu. Specie-kerfið byggðist upp á því að 1 skilling jafngilti 263 mg (1/1000 úr únsu) af fínhreinsuðu silfri, og hélst sú skilgreining skillings út allt tímabilið. Eingöngu lítil fjárupphæð var skilgreind í specie-kerfinu, en kurant-kerfið var notað dags daglega í verðlagningu og vinnulaunum.

	== Kurant-kerfið ==		== Kurant-kerfið ==
	Kerfið dregur nafn sitt af enska orðinu ''currency'', en hugtakið var tekið í notkun í Bretlandi til þess að lýsa því hvernig gjaldmiðill gat tekið verðbreytingum eftir stöðu viðskipta í landinu, í stað þess að vera föst skilgreind upphæð. Líkingin var við það hvernig í stórum ám eins og Thames ánni í London var mismunandi mikið ''flæði'' eftir því hvar í ánni menn voru staðsettir, eða að gjaldmiðlar hefðu mismunandi verðgildi eftir flæði hvers tíma.		Kerfið dregur nafn sitt af enska orðinu ''currency'', en hugtakið var tekið í notkun í Bretlandi til þess að lýsa því hvernig gjaldmiðill gat tekið verðbreytingum eftir stöðu viðskipta í landinu, í stað þess að vera föst skilgreind upphæð. Líkingin var við það hvernig í stórum ám eins og Thames ánni í London var mismunandi mikið ''flæði'' eftir því hvar í ánni menn voru staðsettir, eða að gjaldmiðlar hefðu mismunandi verðgildi eftir flæði hvers tíma.

	Í upphafi hafði kurant-kerfið staðlaða mynt þar sem að hver skilling innihélt 215mg (3/4 úr specie-skillingi) af fínhreinsuðu silfri. Frá og með árinu 1737 voru gefnir út peningaseðlar í þessu gjaldkerfi sem að voru loforð um tiltekið magn silfurs gegn framvísun í banka, en frá og með árunum 1745-1747 var ekki lengur hægt að krefja ~~bankanna~~ um silfrið sem peningaseðlarnir vísuðu á, og árið 1757 var tengslum bréfseðlanna við silfur rofið. Frá og með árinu 1788 var nánast engin silfurmynt slegin í kurant-kerfinu, og upp frá því fór kerfið að flæða eins og aðrir óverðtryggðir gjaldmiðlar þess tíma.		Í upphafi hafði kurant-kerfið staðlaða mynt þar sem hver skilling innihélt 215mg (3/4 úr specie-skillingi) af fínhreinsuðu silfri. Frá og með árinu 1737 voru gefnir út peningaseðlar í þessu gjaldkerfi sem voru loforð um tiltekið magn silfurs gegn framvísun í banka, en frá og með árunum 1745-1747 var ekki lengur hægt að krefja bankana um silfrið sem peningaseðlarnir vísuðu á, og árið 1757 var tengslum bréfseðlanna við silfur rofið. Frá og með árinu 1788 var nánast engin silfurmynt slegin í kurant-kerfinu, og upp frá því fór kerfið að flæða eins og aðrir óverðtryggðir gjaldmiðlar þess tíma.

	== Ríkisdalir í Vestmannaeyjum ==		== Ríkisdalir í Vestmannaeyjum ==
	Ekki var alltaf nægilegur ''kurant'' á ríkisdölum (táknað "rd" í rituðu máli) í Vestmannaeyjum. Árið 1694 var arður af [[verslunarsaga\|verslun]] í Vestmannaeyjum ~~talin~~ vera ~~1494rd~~, en skuldir voru almennt fremur litlar á einokunarárunum. Árið 1755 voru útistandandi verslunarskuldir í Vestmannaeyjum um ~~1700rd~~, en eftir 1770 var mjög slæmt hallæri á fiskimiðunum sem að varð til þess að við lok einokunartímabilsins 1783 voru skuldir í Vestmannaeyjum samtals ~~5892rd~~, á móti eftirstöðvum ~~jarðarbókartekna 1138rd~~, og voru fyrstu árin eftir lok einokunarverslunarinnar mjög erfið.		Ekki var alltaf nægilegur ''kurant'' á ríkisdölum (táknað "rd" í rituðu máli) í Vestmannaeyjum. Árið 1694 var arður af [[verslunarsaga\|verslun]] í Vestmannaeyjum talinn vera 1494 rd, en skuldir voru almennt fremur litlar á einokunarárunum. Árið 1755 voru útistandandi verslunarskuldir í Vestmannaeyjum um 1700 rd, en eftir 1770 var mjög slæmt hallæri á fiskimiðunum sem varð til þess að við lok einokunartímabilsins 1783 voru skuldir í Vestmannaeyjum samtals 5892 rd, á móti eftirstöðvum jarðabókartekna 1138 rd, og voru fyrstu árin eftir lok einokunarverslunarinnar mjög erfið.

	Árlegur ágóði af fiskverslun Vestmannaeyinga í gegnum Hið Íslenska Verslunarfélag var nálægt 20.~~000rd~~ árlega, en félagið var stofnað með hlutafé upp á 100.~~000rd~~.		Árlegur ágóði af fiskverslun Vestmannaeyinga í gegnum Hið Íslenska Verslunarfélag var nálægt 20.000 rd árlega, en félagið var stofnað með hlutafé upp á 100.000 rd.

	{{Heimildir\|		{{Heimildir\|

Smari á 4. júlí 2005 kl. 10:00

2005-07-04T10:00:52Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 4. júlí 2005 kl. 10:00
Lína 12:		Lína 12:
	Árlegur ágóði af fiskverslun Vestmannaeyinga í gegnum Hið Íslenska Verslunarfélag var nálægt 20.000rd árlega, en félagið var stofnað með hlutafé upp á 100.000rd.		Árlegur ágóði af fiskverslun Vestmannaeyinga í gegnum Hið Íslenska Verslunarfélag var nálægt 20.000rd árlega, en félagið var stofnað með hlutafé upp á 100.000rd.

	== Heimildir ==		{{Heimildir\|
	;''Saga Vestmannaeyja'':Sigfús M. Johnssen; Reykjavík 1946; bls 205-210.		;''Saga Vestmannaeyja'':Sigfús M. Johnssen; Reykjavík 1946; bls 205-210.
	;''The Standard of Living in Copenhagen 1730-1800'':Thestrup, Poul; Copenhagen 1971; bls 123; ISBN 87-505-0145-3.		;''The Standard of Living in Copenhagen 1730-1800'':Thestrup, Poul; Copenhagen 1971; bls 123; ISBN 87-505-0145-3.
			}}

Smari á 31. maí 2005 kl. 10:31

2005-05-31T10:31:38Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 31. maí 2005 kl. 10:31
Lína 1:		Lína 1:
	[[Mynd:Rigsdaler.jpg\|thumb\|2 ríkisdalir, mynt slegin árið 1854]]		[[Mynd:Rigsdaler.jpg\|thumb\|2 ríkisdalir úr specie kerfinu, mynt slegin árið 1854]]
	Ríkisdalir voru gjaldmiðill Danaveldis fram til upphafs 20. aldar. 1 ríkisdalur (''rigsdaler'') = 6 mörk (''mark'') = 96 skildinga (''skilling''). Sá gjaldmiðill var kjarninn í tveimur peningakerfum - annarsvegar specie-kerfinu og kurant-kerfinu. Specie-kerfið byggðist upp á því að 1 skilling jafngilti 263mg (1/1000 úr unsu) af fínhreinsuðu silfri, og hélst sú skilgreining skillings út allt tímabilið. Eingöngu lítil fjárupphæð var skilgreind í specie-kerfinu, en kurant-kerfið var notað dags-daglega í verðlagningu og vinnulaunum.		Ríkisdalir voru gjaldmiðill Danaveldis fram til upphafs 20. aldar. 1 ríkisdalur (''rigsdaler'') = 6 mörk (''mark'') = 96 skildinga (''skilling''). Sá gjaldmiðill var kjarninn í tveimur peningakerfum - annarsvegar specie-kerfinu og kurant-kerfinu. Specie-kerfið byggðist upp á því að 1 skilling jafngilti 263mg (1/1000 úr unsu) af fínhreinsuðu silfri, og hélst sú skilgreining skillings út allt tímabilið. Eingöngu lítil fjárupphæð var skilgreind í specie-kerfinu, en kurant-kerfið var notað dags-daglega í verðlagningu og vinnulaunum.

Smari: Bætti við mynd

2005-05-31T10:29:32Z

Bætti við mynd

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 31. maí 2005 kl. 10:29
Lína 1:		Lína 1:
			[[Mynd:Rigsdaler.jpg\|thumb\|2 ríkisdalir, mynt slegin árið 1854]]
	Ríkisdalir voru gjaldmiðill Danaveldis fram til upphafs 20. aldar. 1 ríkisdalur (''rigsdaler'') = 6 mörk (''mark'') = 96 skildinga (''skilling''). Sá gjaldmiðill var kjarninn í tveimur peningakerfum - annarsvegar specie-kerfinu og kurant-kerfinu. Specie-kerfið byggðist upp á því að 1 skilling jafngilti 263mg (1/1000 úr unsu) af fínhreinsuðu silfri, og hélst sú skilgreining skillings út allt tímabilið. Eingöngu lítil fjárupphæð var skilgreind í specie-kerfinu, en kurant-kerfið var notað dags-daglega í verðlagningu og vinnulaunum.		Ríkisdalir voru gjaldmiðill Danaveldis fram til upphafs 20. aldar. 1 ríkisdalur (''rigsdaler'') = 6 mörk (''mark'') = 96 skildinga (''skilling''). Sá gjaldmiðill var kjarninn í tveimur peningakerfum - annarsvegar specie-kerfinu og kurant-kerfinu. Specie-kerfið byggðist upp á því að 1 skilling jafngilti 263mg (1/1000 úr unsu) af fínhreinsuðu silfri, og hélst sú skilgreining skillings út allt tímabilið. Eingöngu lítil fjárupphæð var skilgreind í specie-kerfinu, en kurant-kerfið var notað dags-daglega í verðlagningu og vinnulaunum.

Smari á 30. maí 2005 kl. 16:57

2005-05-30T16:57:33Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 30. maí 2005 kl. 16:57
Lína 13:		Lína 13:
	== Heimildir ==		== Heimildir ==
	;''Saga Vestmannaeyja'':Sigfús M. Johnssen; Reykjavík 1946; bls 205-210.		;''Saga Vestmannaeyja'':Sigfús M. Johnssen; Reykjavík 1946; bls 205-210.
	;''The Standard of Living in Copenhagen 1730-1800'':Thestrup, Poul; Copenhagen 1971; bls 123; ISBN 87 505 0145 3.		;''The Standard of Living in Copenhagen 1730-1800'':Thestrup, Poul; Copenhagen 1971; bls 123; ISBN 87-505-0145-3.

Smari: Yay, hellingur!

2005-05-30T16:57:03Z

Yay, hellingur!

Ný síða

Ríkisdalir voru gjaldmiðill Danaveldis fram til upphafs 20. aldar. 1 ríkisdalur (''rigsdaler'') = 6 mörk (''mark'') = 96 skildinga (''skilling''). Sá gjaldmiðill var kjarninn í tveimur peningakerfum - annarsvegar specie-kerfinu og kurant-kerfinu. Specie-kerfið byggðist upp á því að 1 skilling jafngilti 263mg (1/1000 úr unsu) af fínhreinsuðu silfri, og hélst sú skilgreining skillings út allt tímabilið. Eingöngu lítil fjárupphæð var skilgreind í specie-kerfinu, en kurant-kerfið var notað dags-daglega í verðlagningu og vinnulaunum.

== Kurant-kerfið ==
Kerfið dregur nafn sitt af enska orðinu ''currency'', en hugtakið var tekið í notkun í Bretlandi til þess að lýsa því hvernig gjaldmiðill gat tekið verðbreytingum eftir stöðu viðskipta í landinu, í stað þess að vera föst skilgreind upphæð. Líkingin var við það hvernig í stórum ám eins og Thames ánni í London var mismunandi mikið ''flæði'' eftir því hvar í ánni menn voru staðsettir, eða að gjaldmiðlar hefðu mismunandi verðgildi eftir flæði hvers tíma.

Í upphafi hafði kurant-kerfið staðlaða mynt þar sem að hver skilling innihélt 215mg (3/4 úr specie-skillingi) af fínhreinsuðu silfri. Frá og með árinu 1737 voru gefnir út peningaseðlar í þessu gjaldkerfi sem að voru loforð um tiltekið magn silfurs gegn framvísun í banka, en frá og með árunum 1745-1747 var ekki lengur hægt að krefja bankanna um silfrið sem peningaseðlarnir vísuðu á, og árið 1757 var tengslum bréfseðlanna við silfur rofið. Frá og með árinu 1788 var nánast engin silfurmynt slegin í kurant-kerfinu, og upp frá því fór kerfið að flæða eins og aðrir óverðtryggðir gjaldmiðlar þess tíma.

== Ríkisdalir í Vestmannaeyjum ==
Ekki var alltaf nægilegur ''kurant'' á ríkisdölum (táknað "rd" í rituðu máli) í Vestmannaeyjum. Árið 1694 var arður af [[verslunarsaga|verslun]] í Vestmannaeyjum talin vera 1494rd, en skuldir voru almennt fremur litlar á einokunarárunum. Árið 1755 voru útistandandi verslunarskuldir í Vestmannaeyjum um 1700rd, en eftir 1770 var mjög slæmt hallæri á fiskimiðunum sem að varð til þess að við lok einokunartímabilsins 1783 voru skuldir í Vestmannaeyjum samtals 5892rd, á móti eftirstöðvum jarðarbókartekna 1138rd, og voru fyrstu árin eftir lok einokunarverslunarinnar mjög erfið.

Árlegur ágóði af fiskverslun Vestmannaeyinga í gegnum Hið Íslenska Verslunarfélag var nálægt 20.000rd árlega, en félagið var stofnað með hlutafé upp á 100.000rd.

== Heimildir ==
;''Saga Vestmannaeyja'':Sigfús M. Johnssen; Reykjavík 1946; bls 205-210.
;''The Standard of Living in Copenhagen 1730-1800'':Thestrup, Poul; Copenhagen 1971; bls 123; ISBN 87 505 0145 3.