Blik 1978/Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum - Breytingaskrá

Viglundur á 22. nóvember 2023 kl. 18:00

2023-11-22T18:00:35Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 22. nóvember 2023 kl. 18:00
Lína 60:		Lína 60:
	Það varð hlutskipti mitt að beita mér fyrir stofnun þess, safna undirskriftum væntanlegra þátttakenda og tala máli félagssamtakanna. Það verk vann ég samkvæmt einlægri ósk endurskoðenda S.Í.S., sem þá höfðu lokið við að gera upp reikninga Kaupfélags verkamanna og búa undir félagsslitin. Það voru þeir Kristleifur Jónsson og Björn Stefánsson. Heimsókn þessi átti sér stað 9. okt. 1950.		Það varð hlutskipti mitt að beita mér fyrir stofnun þess, safna undirskriftum væntanlegra þátttakenda og tala máli félagssamtakanna. Það verk vann ég samkvæmt einlægri ósk endurskoðenda S.Í.S., sem þá höfðu lokið við að gera upp reikninga Kaupfélags verkamanna og búa undir félagsslitin. Það voru þeir Kristleifur Jónsson og Björn Stefánsson. Heimsókn þessi átti sér stað 9. okt. 1950.

	Heimildir að þessum þætti í samvinnusögu Vestmannaeyja: Fyrirlestur, sem Guðmundur Gíslason, sem starfaði um 15 ára skeið hjá Kaupfélagi verkamanna, flutti eitt sinn í Reykjavík um kaupfélagið og starf þess; einkabréf frá nánustu aðstandendum; eigin kynni og vitund.		Heimildir að þessum þætti í samvinnusögu Vestmannaeyja: Fyrirlestur, sem [[Guðmundur Gíslason (verslunarmaður)\|Guðmundur Gíslason]], sem starfaði um 15 ára skeið hjá Kaupfélagi verkamanna, flutti eitt sinn í Reykjavík um kaupfélagið og starf þess; einkabréf frá nánustu aðstandendum; eigin kynni og vitund.

Viglundur á 22. nóvember 2023 kl. 17:50

2023-11-22T17:50:37Z

Viglundur á 13. október 2010 kl. 13:32

2010-10-13T13:32:03Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 13. október 2010 kl. 13:32
Lína 68:		Lína 68:


	<center>[[Mynd: 1978 b ~~60A~~.jpg\|ctr\|~~500px~~]]</center><br>		<center>[[Mynd: 1978 b 60 A.jpg\|ctr\|400px]]</center><br>

	''Þjóðhátíð Vestmannaeyja í Herjólfsdal. Líklega er þessi mynd tekin sumarið 1906. Eyjabúar höfðu þá ekki breytt tjörninni í dalnum. Hún sést á myndinni eins og hún var að öllum líkindum frá landnámstíð.''<br>		''Þjóðhátíð Vestmannaeyja í Herjólfsdal. Líklega er þessi mynd tekin sumarið 1906. Eyjabúar höfðu þá ekki breytt tjörninni í dalnum. Hún sést á myndinni eins og hún var að öllum líkindum frá landnámstíð.''<br>

Viglundur: Verndaði „Blik 1978/Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum“ [edit=sysop:move=sysop]

2010-10-13T13:30:08Z

Verndaði „Blik 1978/Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum“ [edit=sysop:move=sysop]

←Fyrri útgáfa	Útgáfa síðunnar 13. október 2010 kl. 13:30
(Enginn munur)

Viglundur á 13. október 2010 kl. 13:29

2010-10-13T13:29:45Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 13. október 2010 kl. 13:29
Lína 4:		Lína 4:


	==[[Þorsteinn Þ. Víglundsson\|ÞORSTEINN Þ. VÍGLUNDSSON]]==		<center>[[Þorsteinn Þ. Víglundsson\|ÞORSTEINN Þ. VÍGLUNDSSON]]:</center>

	~~== Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum ==~~
	~~:::''framhald''~~
	~~<br>~~
	~~Í [[Blik\|Bliki 1974]] og [[Blik 1976\|1976]] birtist saga fimm kaupfélaga í Vestmannaeyjum. Hér höldum við fram með sögu þessara verzlunarsamtaka.~~

	==6. Kaupfélag verkamanna==		<big><big><big><big><big><center>Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum</center></big></big></big></big></big>
	<br>		<center>(Framhald frá árinu 1976)</center>
			<center>(I. hluti)</center><br>

			<big>Í [[Blik\|Bliki 1974]] og [[Blik 1976\|1976]] birtist saga fimm kaupfélaga í Vestmannaeyjum. Hér höldum við fram með sögu þessara verzlunarsamtaka.<br>

			<big><big><big><center>6. Kaupfélag verkamanna</center> </big></big></big><br>

	Kaupfélagið [[Drífandi]] í Vestmannaeyjum var leyst upp eða gert upp árið 1931, eins og greint er frá í Bliki árið 1976, 32. árgangi ritsins.<br>		Kaupfélagið [[Drífandi]] í Vestmannaeyjum var leyst upp eða gert upp árið 1931, eins og greint er frá í Bliki árið 1976, 32. árgangi ritsins.<br>
	Ástæðurnar fyrir því að svona fór um kaupfélag þetta voru fyrst og fremst af tveim rótum. Fjárhagskreppan mikla, sem þá fór í hönd, var tekin að gera vart við sig með lækkandi afurðaverði ár frá ári. Þetta fyrirbrigði hafði þrengt mjög efnahag kaupfélagsins, en þar var félagsbundinn töluverður hópur hinna smærri útvegsbænda í kaupstaðnum, en þeir stóðu nú orðið höllum fæti fjárhagslega sökum verðfallsins.<br>		Ástæðurnar fyrir því að svona fór um kaupfélag þetta voru fyrst og fremst af tveim rótum. Fjárhagskreppan mikla, sem þá fór í hönd, var tekin að gera vart við sig með lækkandi afurðaverði ár frá ári. Þetta fyrirbrigði hafði þrengt mjög efnahag kaupfélagsins, en þar var félagsbundinn töluverður hópur hinna smærri útvegsbænda í kaupstaðnum, en þeir stóðu nú orðið höllum fæti fjárhagslega sökum verðfallsins.<br>
Lína 35:		Lína 37:
	nettóarði undanfarins árs. Sjóði þessum skal varið til eflingar og styrktar verkalýðssamtökunum samkvæmt ráðstöfunum stjórnarinnar, enda gefi hún árlega skýrslu um það, hvernig fé sjóðsins hefur verið varið og leiti til þess samþykkis fundarins. Sá fundur tekur ákvörðun um það, á hvern hátt fé sjóðsins skuli varið næsta ár.“ (21. gr. kaupfélagslaganna).<br>		nettóarði undanfarins árs. Sjóði þessum skal varið til eflingar og styrktar verkalýðssamtökunum samkvæmt ráðstöfunum stjórnarinnar, enda gefi hún árlega skýrslu um það, hvernig fé sjóðsins hefur verið varið og leiti til þess samþykkis fundarins. Sá fundur tekur ákvörðun um það, á hvern hátt fé sjóðsins skuli varið næsta ár.“ (21. gr. kaupfélagslaganna).<br>
	Úr sjóði þessum var t.d. sjómönnum og verkamönnum veittur styrkur í kaupdeilu, sem þeir áttu í árið 1932.<br>		Úr sjóði þessum var t.d. sjómönnum og verkamönnum veittur styrkur í kaupdeilu, sem þeir áttu í árið 1932.<br>
	Stofnendur Kaupfélags verkamanna voru um 80 talsins. Það opnaði búð um það bil mánuði eftir stofnfundinn eða 1. marz 1931. Þá hafði það fengið inni á [[Þorvaldseyri]] (nr. 35) við [[Vestmannabraut]] fyrir búð og skrifstofu. Eigandi húss þessa var þá [[Einar Lárusson\|Einar]] málarameistari Lárusson. — Sölubúðin var í kjallara hússins og skrifstofan á aðalhæð.V		Stofnendur Kaupfélags verkamanna voru um 80 talsins. Það opnaði búð um það bil mánuði eftir stofnfundinn eða 1. marz 1931. Þá hafði það fengið inni á [[Þorvaldseyri]] (nr. 35) við [[Vestmannabraut]] fyrir búð og skrifstofu. Eigandi húss þessa var þá [[Einar Lárusson\|Einar]] málarameistari Lárusson. — Sölubúðin var í kjallara hússins og skrifstofan á aðalhæð.<br>
	Í fyrstu stjórn Kaupfélags verkamanna voru kosnir þessir menn: Ísleifur Högnason, kaupfélagsstjóri, [[Haraldur Jónasson]] verkamaður í [[Garðshorn\|Garðshorni]] (nr. 40) við [[Heimagata\|Heimagötu]], [[Ingibergur Hannesson]], verkamaður í [[Hjálmholt\|Hjálmholti]] (nr. 34) við [[Urðavegur\|Urðaveg]], [[Gunnar Marel Jónsson]], skipasmíðameistari í [[Brúarhús\|Brúarhúsi]] (nr. 1) við [[Vestmannabraut]], og [[Guðmundur Gíslason verzlunarmaður\|Guðmundur Gíslason]], sem gerðist starfsmaður kaupfélagsins, — búðarmaður, og vann því að trúnaði og dyggð meðan hann dvaldist í Eyjum. Að baki verzlunarsamtökum þessum stóð hópur verkamanna og verkakvenna, „sem hertur var í eldi stéttabaráttunnar,“ eins og komizt er að orði í frumheimild. Jafnframt segir þar: „Var þetta fólk ákveðið í því að standa vörð um verzlunarsamtök sín ... Vert er að minnast þess með þakklæti og aðdáun, hve skilningur fólksins á þessum samtökum var mikill.“<br>		Í fyrstu stjórn Kaupfélags verkamanna voru kosnir þessir menn: Ísleifur Högnason, kaupfélagsstjóri, [[Haraldur Jónasson]] verkamaður í [[Garðshorn\|Garðshorni]] (nr. 40) við [[Heimagata\|Heimagötu]], [[Ingibergur Hannesson]], verkamaður í [[Hjálmholt\|Hjálmholti]] (nr. 34) við [[Urðavegur\|Urðaveg]], [[Gunnar Marel Jónsson]], skipasmíðameistari í [[Brúarhús\|Brúarhúsi]] (nr. 1) við [[Vestmannabraut]], og [[Guðmundur Gíslason verzlunarmaður\|Guðmundur Gíslason]], sem gerðist starfsmaður kaupfélagsins, — búðarmaður, og vann því að trúnaði og dyggð meðan hann dvaldist í Eyjum. Að baki verzlunarsamtökum þessum stóð hópur verkamanna og verkakvenna, „sem hertur var í eldi stéttabaráttunnar,“ eins og komizt er að orði í frumheimild. Jafnframt segir þar: „Var þetta fólk ákveðið í því að standa vörð um verzlunarsamtök sín ... Vert er að minnast þess með þakklæti og aðdáun, hve skilningur fólksins á þessum samtökum var mikill.“<br>
	Þess er að gæta, þegar hugleidd er tala félagsmanna, að nú hafði megn klofningur átt sér stað í hópi verkalýðsins í Vestmannaeyjum bæði til sjós og lands, þegar Kommúnistaflokkur Íslands var stofnaður. Þess vegna var allur helmingur verkalýðsins í kaupstaðnum andstæður því að efla þessi nýju verzlunarsamtök til þess að skapa ekki hinum nýstofnaða pólitíska flokki öflugt vígi og brautargengi. Það var sá armur verkalýðssamtakanna, sem enn hélt tryggð við Alþýðuflokkinn.<br>		Þess er að gæta, þegar hugleidd er tala félagsmanna, að nú hafði megn klofningur átt sér stað í hópi verkalýðsins í Vestmannaeyjum bæði til sjós og lands, þegar Kommúnistaflokkur Íslands var stofnaður. Þess vegna var allur helmingur verkalýðsins í kaupstaðnum andstæður því að efla þessi nýju verzlunarsamtök til þess að skapa ekki hinum nýstofnaða pólitíska flokki öflugt vígi og brautargengi. Það var sá armur verkalýðssamtakanna, sem enn hélt tryggð við Alþýðuflokkinn.<br>
Lína 41:		Lína 43:
	Eftir nokkurn tíma stofnaði Kaupfélag verkamanna til útibús að Vestmannabraut 1, [[Brúarhús\|Brúarhúsi]], til hagræðis þeim, sem bjuggu í austanverðum kaupstaðnum, því að erfitt var að senda hverjum einum vörur heim á þessum fjárkreppuárum. Þarna rak það útibúið í 12 ár, þó að verzlunarhúsnæðið væri þröngt og borulegt.<br>		Eftir nokkurn tíma stofnaði Kaupfélag verkamanna til útibús að Vestmannabraut 1, [[Brúarhús\|Brúarhúsi]], til hagræðis þeim, sem bjuggu í austanverðum kaupstaðnum, því að erfitt var að senda hverjum einum vörur heim á þessum fjárkreppuárum. Þarna rak það útibúið í 12 ár, þó að verzlunarhúsnæðið væri þröngt og borulegt.<br>
	Fyrstu 7 árin verzlaði Kaupfélag verkamanna svo að segja einvörðungu með matvörur, hreinlætisvörur og búsáhöld. En árið 1937 opnaði kaupfélagið vefnaðarvörubúð í húseigninni [[Björk]] við Vestmannabraut (nr. 47). Þarna seldi það fyrst og fremst verkamannaföt, skófatnað og margskyns smávörur. Innflutningshöft voru þá mjög í tízku og innflutningsleyfi takmörkuð. Vörubirgðir þessarar verzlunar fullnægðu enganveginn þörfum félagsmanna á vörum þessum sökum haftanna. Þess vegna dundu tíðar áskoranir á innflutningsnefnd um aukin innflutningsleyfi til handa kaupfélaginu, en lítið dugði það á þeim erfiðu tímum.<br>		Fyrstu 7 árin verzlaði Kaupfélag verkamanna svo að segja einvörðungu með matvörur, hreinlætisvörur og búsáhöld. En árið 1937 opnaði kaupfélagið vefnaðarvörubúð í húseigninni [[Björk]] við Vestmannabraut (nr. 47). Þarna seldi það fyrst og fremst verkamannaföt, skófatnað og margskyns smávörur. Innflutningshöft voru þá mjög í tízku og innflutningsleyfi takmörkuð. Vörubirgðir þessarar verzlunar fullnægðu enganveginn þörfum félagsmanna á vörum þessum sökum haftanna. Þess vegna dundu tíðar áskoranir á innflutningsnefnd um aukin innflutningsleyfi til handa kaupfélaginu, en lítið dugði það á þeim erfiðu tímum.<br>
	Til þess að létta vesturbyggjurum kaupstaðarins viðskiptin við kaupfélagið, þar sem ekki fengust nauðsynleg leyfi, svo að tök væru á að senda vörur heim, þá stofnaði Kaupfélag verkamanna útibú að [[Hásteinsvegur\|Hásteinsvegi]] 4. Sú verzlun var síðan flutt að [[Skólavegur\|Skólavegi 13]], í hús hjónanna [[Ólafur Björnsson\|Ólafs Björnssonar]] og frú [[Eygló Stefánsdóttir\|Eyglóar Stefánsdóttur]].<br>		Til þess að létta vesturbyggjurum kaupstaðarins viðskiptin við kaupfélagið, þar sem ekki fengust nauðsynleg leyfi, svo að tök væru á að senda vörur heim, þá stofnaði Kaupfélag verkamanna útibú að [[Hásteinsvegur\|Hásteinsvegi]] 4. Sú verzlun var síðan flutt að [[Skólavegur\|Skólavegi 13]], í hús hjónanna [[Ólafur Björnsson húsgagnasmiður\|Ólafs Björnssonar]] og frú [[Eygló Stefánsdóttir\|Eyglóar Stefánsdóttur]].<br>
	Snemma á árinu 1939 eða í marzmánuði keypti Kaupfélag verkamanna vísi að verzlunarhúsi, sem [[Kaupfélag Eyjabúa]] hafði hafið byggingu á en orðið að leggja upp laupana, áður en það gat lokið byggingarframkvæmdum þessum og gert húsið nothæft.<br>		Snemma á árinu 1939 eða í marzmánuði keypti Kaupfélag verkamanna vísi að verzlunarhúsi, sem [[Kaupfélag Eyjabúa]] hafði hafið byggingu á en orðið að leggja upp laupana, áður en það gat lokið byggingarframkvæmdum þessum og gert húsið nothæft.<br>
	Um árabil hafði hústóftin staðið þarna við [[Bárustígur 6\|Bárugötuna (nr. 6)]] án allra framkvæmda við hana. Útvegsbankinn í kaupstaðnum hafði lánað fé til þessara framkvæmda, enda var ekki vonlaust um, að efling þessa kaupfélags í bænum gæti eflt Flokkinn með tímanum. Þá var þó nokkuð unnið. En nú urðu þær vonir að engu. Og bankastjórinn reyndi eftir megni að gera sér sem gleggsta grein fyrir því, hvernig þessari hústóft yrði bezt ráðstafað, svo að bankinn hlyti sem minnstan skaða af hjálpsemi sinni við „Kaupfélag Flokksins.“<br>		Um árabil hafði hústóftin staðið þarna við [[Bárustígur 6\|Bárugötuna (nr. 6)]] án allra framkvæmda við hana. Útvegsbankinn í kaupstaðnum hafði lánað fé til þessara framkvæmda, enda var ekki vonlaust um, að efling þessa kaupfélags í bænum gæti eflt Flokkinn með tímanum. Þá var þó nokkuð unnið. En nú urðu þær vonir að engu. Og bankastjórinn reyndi eftir megni að gera sér sem gleggsta grein fyrir því, hvernig þessari hústóft yrði bezt ráðstafað, svo að bankinn hlyti sem minnstan skaða af hjálpsemi sinni við „Kaupfélag Flokksins.“<br>
Lína 64:		Lína 66:

	-----		-----
	~~<br>~~
	<br>
	[[Mynd: ~~Þjóðhátíð 1906~~.jpg\|~~left\|thumb~~\|500px\|		<center>[[Mynd: 1978 b 60A.jpg\|ctr\|500px]]</center><br>

	''Þjóðhátíð Vestmannaeyja í Herjólfsdal. Líklega er þessi mynd tekin sumarið 1906. Eyjabúar höfðu þá ekki breytt tjörninni í dalnum. Hún sést á myndinni eins og hún var að öllum líkindum frá landnámstíð.''<br>		''Þjóðhátíð Vestmannaeyja í Herjólfsdal. Líklega er þessi mynd tekin sumarið 1906. Eyjabúar höfðu þá ekki breytt tjörninni í dalnum. Hún sést á myndinni eins og hún var að öllum líkindum frá landnámstíð.''<br>
	''Mynd þessa sendi Byggðarsafni Vestmannaeyja frú [[Kristbjörg Ólafsdóttir Vilhjálmsson\|Kristbjörg Vilhjálmsson]], yfirkennari í Kaupmannahöfn. Hún er dóttir [[Ólafur Sigurðsson skipstjóri í Vanangri\|Ólafs heitins Sigurðssonar]], skipstjóra, frá [[Vanangur\|Vanangri]] í Eyjum. Tómthús það stóð, þar sem [[Sæberg]] stóð síðar, þ.e. að [[Urðavegur\|Urðavegi]] 9. — Fr. [[Þórey Sigurjónsdóttir\|Þórey J. Sigurjónsdóttir]] [[Sigurjón Þorvaldur Árnason\|prests Árnasonar]] að [[Ofanleiti]] fœrði okkur myndina frá gefanda. Hún er kunnur barnalæknir í Reykjavík.'']]		''Mynd þessa sendi Byggðarsafni Vestmannaeyja frú [[Kristbjörg Ólafsdóttir Vilhjálmsson\|Kristbjörg Vilhjálmsson]], yfirkennari í Kaupmannahöfn. Hún er dóttir [[Ólafur Sigurðsson skipstjóri í Vanangri\|Ólafs heitins Sigurðssonar]], skipstjóra, frá [[Vanangur\|Vanangri]] í Eyjum. Tómthús það stóð, þar sem [[Sæberg]] stóð síðar, þ.e. að [[Urðavegur\|Urðavegi]] 9. — Fr. [[Þórey Sigurjónsdóttir\|Þórey J. Sigurjónsdóttir]] [[Sigurjón Þorvaldur Árnason\|prests Árnasonar]] að [[Ofanleiti]] fœrði okkur myndina frá gefanda. Hún er kunnur barnalæknir í Reykjavík.''

Viglundur á 16. desember 2009 kl. 19:43

2009-12-16T19:43:54Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 16. desember 2009 kl. 19:43
Lína 1:		Lína 1:
	~~==ÞORSTEINN Þ. VÍGLUNDSSON==~~		[[Blik 1978\|Efnisyfirlit 1978]]


	~~== Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum ==~~
	~~framhald~~

	~~Í [[Blik\|Bliki]] [[Blik 1974\|1974]] og [[Blik 1976\|1976]] birtist saga fimm kaupfélaga í Vestmannaeyjum. Hér höldum við fram með sögu þessara verzlunarsamtaka.~~

	~~'''I'''~~		==[[Þorsteinn Þ. Víglundsson\|ÞORSTEINN Þ. VÍGLUNDSSON]]==

	~~Kaupfélag verkamanna~~		== Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum ==
			:::''framhald''
			<br>
			Í [[Blik\|Bliki 1974]] og [[Blik 1976\|1976]] birtist saga fimm kaupfélaga í Vestmannaeyjum. Hér höldum við fram með sögu þessara verzlunarsamtaka.

			==6. Kaupfélag verkamanna==
			<br>
	Kaupfélagið [[Drífandi]] í Vestmannaeyjum var leyst upp eða gert upp árið 1931, eins og greint er frá í Bliki árið 1976, 32. árgangi ritsins.<br>		Kaupfélagið [[Drífandi]] í Vestmannaeyjum var leyst upp eða gert upp árið 1931, eins og greint er frá í Bliki árið 1976, 32. árgangi ritsins.<br>
	Ástæðurnar fyrir því að svona fór um kaupfélag þetta voru fyrst og fremst af tveim rótum. Fjárhagskreppan mikla, sem þá fór í hönd, var tekin að gera vart við sig með lækkandi afurðaverði ár frá ári. Þetta fyrirbrigði hafði þrengt mjög efnahag kaupfélagsins, en þar var félagsbundinn töluverður hópur hinna smærri útvegsbænda í kaupstaðnum, en þeir stóðu nú orðið höllum fæti fjárhagslega sökum verðfallsins.<br>		Ástæðurnar fyrir því að svona fór um kaupfélag þetta voru fyrst og fremst af tveim rótum. Fjárhagskreppan mikla, sem þá fór í hönd, var tekin að gera vart við sig með lækkandi afurðaverði ár frá ári. Þetta fyrirbrigði hafði þrengt mjög efnahag kaupfélagsins, en þar var félagsbundinn töluverður hópur hinna smærri útvegsbænda í kaupstaðnum, en þeir stóðu nú orðið höllum fæti fjárhagslega sökum verðfallsins.<br>
Lína 50:		Lína 53:
	Við kaupfélagsstjórastarfinu í Vestmannaeyjum tók nú [[Eyjólfur Eyjólfsson]], fyrrv. bankastarfsmaður í Reykjavík. Hann var þarna kaupfélagsstjóri í 6 ár. Þá réðst að kaupfélaginu [[Friðjón Stefánsson]], sem verið hafði kaupfélagsstjóri áður bæði austur á Seyðisfirði og suður á Akranesi. Hann hafði þess vegna hlotið nokkra þjálfun í rekstri slíkra verzlunarfyrirtækja. En ekkert stoðaði.<br>		Við kaupfélagsstjórastarfinu í Vestmannaeyjum tók nú [[Eyjólfur Eyjólfsson]], fyrrv. bankastarfsmaður í Reykjavík. Hann var þarna kaupfélagsstjóri í 6 ár. Þá réðst að kaupfélaginu [[Friðjón Stefánsson]], sem verið hafði kaupfélagsstjóri áður bæði austur á Seyðisfirði og suður á Akranesi. Hann hafði þess vegna hlotið nokkra þjálfun í rekstri slíkra verzlunarfyrirtækja. En ekkert stoðaði.<br>
	Kaupfélag verkamanna var orðið gjaldþrota sjö árum eftir að Ísleifur Högnason hvarf frá því, og átti það þó verzlunarhús sitt að mestu leyti skuldlaust, þegar kaupfélagsstjóraskiptin áttu sér stað árið 1943 og hafði tórað öll kreppuárin. Og það segir út af fyrir sig sína sögu um stjórn og rekstur fyrirtækisins á þeim árum.<br>		Kaupfélag verkamanna var orðið gjaldþrota sjö árum eftir að Ísleifur Högnason hvarf frá því, og átti það þó verzlunarhús sitt að mestu leyti skuldlaust, þegar kaupfélagsstjóraskiptin áttu sér stað árið 1943 og hafði tórað öll kreppuárin. Og það segir út af fyrir sig sína sögu um stjórn og rekstur fyrirtækisins á þeim árum.<br>
	Kaupfélag verkamanna var eitt af Sambandsfélögunum frá fyrstu tilveru sinni, og vann kaupfélagsstjórinn, ~~[[Ísleifur Högnason\|~~Í.H.}}, mikið þar að ýmsum félagsmálum.<br>		Kaupfélag verkamanna var eitt af Sambandsfélögunum frá fyrstu tilveru sinni, og vann kaupfélagsstjórinn, Í.H., mikið þar að ýmsum félagsmálum.<br>
	Árið 1950 lét S.Í.S. loka búð eða verzlun kaupfélagsins. Þá var það tekið til uppgjörs. Sá atburður leiddi til stofnunar [[Kaupfélag Vestmannaeyja\|Kaupfélags Vestmannaeyja]], sem enn er við lýði. Það gerðist haustið 1950.<br>		Árið 1950 lét S.Í.S. loka búð eða verzlun kaupfélagsins. Þá var það tekið til uppgjörs. Sá atburður leiddi til stofnunar [[Kaupfélag Vestmannaeyja\|Kaupfélags Vestmannaeyja]], sem enn er við lýði. Það gerðist haustið 1950.<br>
	Saga Kaupfélags Vestmannaeyja verður ekki birt hér að þessu sinni.<br>		Saga Kaupfélags Vestmannaeyja verður ekki birt hér að þessu sinni.<br>

Viglundur á 16. desember 2009 kl. 18:33

2009-12-16T18:33:34Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 16. desember 2009 kl. 18:33
Lína 63:		Lína 63:
	<br>		<br>
	<br>		<br>
	[[Mynd: Þjóðhátíð 1906.jpg\|~~ctr~~\|500px]]		[[Mynd: Þjóðhátíð 1906.jpg\|left\|thumb\|500px\|
			''Þjóðhátíð Vestmannaeyja í Herjólfsdal. Líklega er þessi mynd tekin sumarið 1906. Eyjabúar höfðu þá ekki breytt tjörninni í dalnum. Hún sést á myndinni eins og hún var að öllum líkindum frá landnámstíð.''<br>
			''Mynd þessa sendi Byggðarsafni Vestmannaeyja frú [[Kristbjörg Ólafsdóttir Vilhjálmsson\|Kristbjörg Vilhjálmsson]], yfirkennari í Kaupmannahöfn. Hún er dóttir [[Ólafur Sigurðsson skipstjóri í Vanangri\|Ólafs heitins Sigurðssonar]], skipstjóra, frá [[Vanangur\|Vanangri]] í Eyjum. Tómthús það stóð, þar sem [[Sæberg]] stóð síðar, þ.e. að [[Urðavegur\|Urðavegi]] 9. — Fr. [[Þórey Sigurjónsdóttir\|Þórey J. Sigurjónsdóttir]] [[Sigurjón Þorvaldur Árnason\|prests Árnasonar]] að [[Ofanleiti]] fœrði okkur myndina frá gefanda. Hún er kunnur barnalæknir í Reykjavík.'']]

Viglundur á 16. desember 2009 kl. 18:22

2009-12-16T18:22:46Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 16. desember 2009 kl. 18:22
Lína 59:		Lína 59:

	[[Blik 1978/Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum II. hluti\|II. hluti (framhald)]]		[[Blik 1978/Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum II. hluti\|II. hluti (framhald)]]

			-----
			<br>
			<br>
			[[Mynd: Þjóðhátíð 1906.jpg\|ctr\|500px]]

Viglundur á 12. september 2009 kl. 15:03

2009-09-12T15:03:27Z

Sýna breytingar

ZindriF: /* Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum */

2009-09-11T15:05:37Z

Samvinnusamtökin í Vestmannaeyjum

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 11. september 2009 kl. 15:05
Lína 10:		Lína 10:
	Kaupfélag verkamanna		Kaupfélag verkamanna

	Kaupfélagið [[Drífandi]] í Vestmannaeyjum var leyst upp eða gert upp árið 1931, eins og greint er frá í Bliki árið 1976, 32. árgangi ritsins.		Kaupfélagið [[Drífandi]] í Vestmannaeyjum var leyst upp eða gert upp árið 1931, eins og greint er frá í Bliki árið 1976, 32. árgangi ritsins.<br>
			Ástæðurnar fyrir því að svona fór um kaupfélag þetta voru fyrst og fremst af tveim rótum. Fjárhagskreppan mikla, sem þá fór í hönd, var tekin að gera vart við sig með lækkandi afurðaverði ár frá ári. Þetta fyrirbrigði hafði þrengt mjög efnahag kaupfélagsins, en þar var félagsbundinn töluverður hópur hinna smærri útvegsbænda í kaupstaðnum, en þeir stóðu nú orðið höllum fæti fjárhagslega sökum verðfallsins.<br>
	Ástæðurnar fyrir því að svona fór um kaupfélag þetta voru fyrst og fremst af tveim rótum. Fjárhagskreppan mikla, sem þá fór í hönd, var tekin að gera vart við sig með lækkandi afurðaverði ár frá ári. Þetta fyrirbrigði hafði þrengt mjög efnahag kaupfélagsins, en þar var félagsbundinn töluverður hópur hinna smærri útvegsbænda í kaupstaðnum, en þeir stóðu nú orðið höllum fæti fjárhagslega sökum verðfallsins.		Á hinu leitinu réði svo úrslitum hin pólitíska sundrung. Þar var ekki orðin samstaða um eitt eða neitt.<br>
			Alþýðuflokksmennirnir í kaupstaðnum, hinir áhrifaríkustu þeirra, höfðu til þessa mótað hina breiðu fylkingu og þeir voru hinar styrkustu stoðir kaupfélagsins, enda stofnendur þess. Nú lágu þeir undir áföllum, árásir „Félaga Stalins“ dundu á þeim daglega og þeir sættu svívirðingum opinberlega frá sumum starfsmönnum kaupfélagsins. — Allir vissu þó einlægni og áhuga kaupfélagsstjórans, [[Ísleifur Högnason\|Ísleifs Högnasonar]], gagnvart verkalýð og hagsmunamálum hans í verkalýðs- og verzlunarsamtökunum. En nú virtist hann ekki orðið við neitt ráðið. Starfsmenn kaupfélagsins óðu uppi í ofstæki og árásarhug og skirrðust ekki við að auglýsa svívirðingar sínar og andúð á Alþýðuflokksmönnunum í stjórn kaupfélagsins með hlemmistórum auglýsingum í búðargluggum kaupfélagsverzlunarinnar. Mótmæli kaupfélagsstjórans gegn slíkum athöfnum hefðu verið dæmd svik og undanlátssemi við stefnu og hugsjónir hinna nýbökuðu kommúnistaforingja í kaupstaðnum, sem kölluðu sig „Félaga Stalins“ og skálmuðu í kósakkastökkum um götur bæjarins. Þessi nýju öfl virtust kaupfélagsstjóranum algjört ofurefli. — Þarna var mágur hans fremstur í flokki. Þeir sem þekktu bezt mannkosti kaupfélagsstjórans vildu ógjarnan saka hann um óhamingju þessa, svo að ekki sé fastar að orði kveðið.<br>
	Á hinu leitinu réði svo úrslitum hin pólitíska sundrung. Þar var ekki orðin samstaða um eitt eða neitt.		Nú var svo komið fyrir verkalýðsstéttinni í Vestmannaeyjum, að hún átti ekkert verzlunarfélag til þess að halda niðri vöruverði í kaupstaðnum og vinna að batnandi hag verkafólks þar til sjós og lands.<br>
			Hagsmunamál verkalýðsins voru Ísleifi Högnasyni, kaupfélagsstjóra, hjartans mál. Enginn dró það í efa. Og enn naut hann trausts forustumanna S.Í.S., þótt svona færi um Kaupfélagið Drífanda.<br>
	Alþýðuflokksmennirnir í kaupstaðnum, hinir áhrifaríkustu þeirra, höfðu til þessa mótað hina breiðu fylkingu og þeir voru hinar styrkustu stoðir kaupfélagsins, enda stofnendur þess. Nú lágu þeir undir áföllum, árásir „Félaga Stalins“ dundu á þeim daglega og þeir sættu svívirðingum opinberlega frá sumum starfsmönnum kaupfélagsins. — Allir vissu þó einlægni og áhuga kaupfélagsstjórans, [[Ísleifur Högnason\|Ísleifs Högnasonar]], gagnvart verkalýð og hagsmunamálum hans í verkalýðs- og verzlunarsamtökunum. En nú virtist hann ekki orðið við neitt ráðið. Starfsmenn kaupfélagsins óðu uppi í ofstæki og árásarhug og skirrðust ekki við að auglýsa svívirðingar sínar og andúð á Alþýðuflokksmönnunum í stjórn kaupfélagsins með hlemmistórum auglýsingum í búðargluggum kaupfélagsverzlunarinnar. Mótmæli kaupfélagsstjórans gegn slíkum athöfnum hefðu verið dæmd svik og undanlátssemi við stefnu og hugsjónir hinna nýbökuðu kommúnistaforingja í kaupstaðnum, sem kölluðu sig „Félaga Stalins“ og skálmuðu í kósakkastökkum um götur bæjarins. Þessi nýju öfl virtust kaupfélagsstjóranum algjört ofurefli. — Þarna var mágur hans fremstur í flokki. Þeir sem þekktu bezt mannkosti kaupfélagsstjórans vildu ógjarnan saka hann um óhamingju þessa, svo að ekki sé fastar að orði kveðið.		Ísleifur Högnason afréð að stofna nýtt kaupfélag. Það skyldi heita [[Kaupfélag verkamanna]].<br>
			Að sjálfsögðu voru fjárráð hans til þess að reka þetta nýstofnaða kaupfélag ekki mikil. En ráðandi menn í samvinnusamtökunum í landinu báru traust til hans. Og sjálfur gat hann treyst á hyggjuvit sitt og fjármálaskyn. Hvort tveggja var honum meðfætt.<br>
	Nú var svo komið fyrir verkalýðsstéttinni í Vestmannaeyjum, að hún átti ekkert verzlunarfélag til þess að halda niðri vöruverði í kaupstaðnum og vinna að batnandi hag verkafólks þar til sjós og lands.		Sjálfur var hann ekki fjáður maður. En hann átti viðskiptatraust ýmissa mætra manna bæði innan bæjarfélagsins og utan. Hópur verkamanna og verkakvenna trúði á hann, mat einlægni hans, dugnað og hyggjuvit. Hann hafði oft sýnt það og sannað, að honum varð oft mikið úr litlu.<br
			Og svo var hafizt handa um að stofna kaupfélagið, — undinn að því bráður bugur. Stofnfundur þess var haldinn 30. janúar 1931. Þá hafði samvinnufélagi þessu verið samin lög. Þau voru í 26 greinum. Kaupfélagið skyldi heita Kaupfélag verkamanna, — skammstafað [[Kaupfélag verkamanna\|K.V.M.]]<br>
	Hagsmunamál verkalýðsins voru Ísleifi Högnasyni, kaupfélagsstjóra, hjartans mál. Enginn dró það í efa. Og enn naut hann trausts forustumanna S.Í.S., þótt svona færi um Kaupfélagið Drífanda.

	Ísleifur Högnason afréð að stofna nýtt kaupfélag. Það skyldi heita [[Kaupfélag verkamanna]].

	Að sjálfsögðu voru fjárráð hans til þess að reka þetta nýstofnaða kaupfélag ekki mikil. En ráðandi menn í samvinnusamtökunum í landinu báru traust til hans. Og sjálfur gat hann treyst á hyggjuvit sitt og fjármálaskyn. Hvort tveggja var honum meðfætt.

	Sjálfur var hann ekki fjáður maður. En hann átti viðskiptatraust ýmissa mætra manna bæði innan bæjarfélagsins og utan. Hópur verkamanna og verkakvenna trúði á hann, mat einlægni hans, dugnað og hyggjuvit. Hann hafði oft sýnt það og sannað, að honum varð oft mikið úr litlu.

	Og svo var hafizt handa um að stofna kaupfélagið, — undinn að því bráður bugur. Stofnfundur þess var haldinn 30. janúar 1931. Þá hafði samvinnufélagi þessu verið samin lög. Þau voru í 26 greinum. Kaupfélagið skyldi heita Kaupfélag verkamanna, — skammstafað [[Kaupfélag verkamanna\|K.V.M.]]

	Í lögum þess segir: „Tilgangur félagsins er: 1) að selja félagsmönnum vörur til heimilisþarfa. 2) að sporna við skuldaverzlun og vinna að því, að félagsmenn geti keypt vörur sínar gegn staðgreiðslu. 3) að veita forstöðu og styðja aðra starfsemi, sem ætla mætti að væri félagsmönnum til hagsældar efnalega og menningarlega ...“		Í lögum þess segir: „Tilgangur félagsins er: 1) að selja félagsmönnum vörur til heimilisþarfa. 2) að sporna við skuldaverzlun og vinna að því, að félagsmenn geti keypt vörur sínar gegn staðgreiðslu. 3) að veita forstöðu og styðja aðra starfsemi, sem ætla mætti að væri félagsmönnum til hagsældar efnalega og menningarlega ...“

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 22. nóvember 2023 kl. 17:50
Lína 37:		Lína 37:
	nettóarði undanfarins árs. Sjóði þessum skal varið til eflingar og styrktar verkalýðssamtökunum samkvæmt ráðstöfunum stjórnarinnar, enda gefi hún árlega skýrslu um það, hvernig fé sjóðsins hefur verið varið og leiti til þess samþykkis fundarins. Sá fundur tekur ákvörðun um það, á hvern hátt fé sjóðsins skuli varið næsta ár.“ (21. gr. kaupfélagslaganna).<br>		nettóarði undanfarins árs. Sjóði þessum skal varið til eflingar og styrktar verkalýðssamtökunum samkvæmt ráðstöfunum stjórnarinnar, enda gefi hún árlega skýrslu um það, hvernig fé sjóðsins hefur verið varið og leiti til þess samþykkis fundarins. Sá fundur tekur ákvörðun um það, á hvern hátt fé sjóðsins skuli varið næsta ár.“ (21. gr. kaupfélagslaganna).<br>
	Úr sjóði þessum var t.d. sjómönnum og verkamönnum veittur styrkur í kaupdeilu, sem þeir áttu í árið 1932.<br>		Úr sjóði þessum var t.d. sjómönnum og verkamönnum veittur styrkur í kaupdeilu, sem þeir áttu í árið 1932.<br>
	Stofnendur Kaupfélags verkamanna voru um 80 talsins. Það opnaði búð um það bil mánuði eftir stofnfundinn eða 1. marz 1931. Þá hafði það fengið inni á [[Þorvaldseyri]] (nr. 35) við [[Vestmannabraut]] fyrir búð og skrifstofu. Eigandi húss þessa var þá [[Einar Lárusson\|Einar]] málarameistari Lárusson. — Sölubúðin var í kjallara hússins og skrifstofan á aðalhæð.<br>		Stofnendur Kaupfélags verkamanna voru um 80 talsins. Það opnaði búð um það bil mánuði eftir stofnfundinn eða 1. marz 1931. Þá hafði það fengið inni á [[Þorvaldseyri]] (nr. 35) við [[Vestmannabraut]] fyrir búð og skrifstofu. Eigandi húss þessa var þá [[Einar Lárusson (málarameistari)\|Einar]] málarameistari Lárusson. — Sölubúðin var í kjallara hússins og skrifstofan á aðalhæð.<br>
	Í fyrstu stjórn Kaupfélags verkamanna voru kosnir þessir menn: Ísleifur Högnason, kaupfélagsstjóri, [[Haraldur Jónasson]] verkamaður í [[Garðshorn\|Garðshorni]] (nr. 40) við [[Heimagata\|Heimagötu]], [[Ingibergur Hannesson]], verkamaður í [[Hjálmholt\|Hjálmholti]] (nr. 34) við [[Urðavegur\|Urðaveg]], [[Gunnar Marel Jónsson]], skipasmíðameistari í [[Brúarhús\|Brúarhúsi]] (nr. 1) við [[Vestmannabraut]], og [[Guðmundur Gíslason ~~verzlunarmaður~~\|Guðmundur Gíslason]], sem gerðist starfsmaður kaupfélagsins, — búðarmaður, og vann því að trúnaði og dyggð meðan hann dvaldist í Eyjum. Að baki verzlunarsamtökum þessum stóð hópur verkamanna og verkakvenna, „sem hertur var í eldi stéttabaráttunnar,“ eins og komizt er að orði í frumheimild. Jafnframt segir þar: „Var þetta fólk ákveðið í því að standa vörð um verzlunarsamtök sín ... Vert er að minnast þess með þakklæti og aðdáun, hve skilningur fólksins á þessum samtökum var mikill.“<br>		Í fyrstu stjórn Kaupfélags verkamanna voru kosnir þessir menn: Ísleifur Högnason, kaupfélagsstjóri, [[Haraldur Jónasson]] verkamaður í [[Garðshorn\|Garðshorni]] (nr. 40) við [[Heimagata\|Heimagötu]], [[Ingibergur Hannesson]], verkamaður í [[Hjálmholt\|Hjálmholti]] (nr. 34) við [[Urðavegur\|Urðaveg]], [[Gunnar Marel Jónsson]], skipasmíðameistari í [[Brúarhús\|Brúarhúsi]] (nr. 1) við [[Vestmannabraut]], og [[Guðmundur Gíslason (verslunarmaður)\|Guðmundur Gíslason]], sem gerðist starfsmaður kaupfélagsins, — búðarmaður, og vann því að trúnaði og dyggð meðan hann dvaldist í Eyjum. Að baki verzlunarsamtökum þessum stóð hópur verkamanna og verkakvenna, „sem hertur var í eldi stéttabaráttunnar,“ eins og komizt er að orði í frumheimild. Jafnframt segir þar: „Var þetta fólk ákveðið í því að standa vörð um verzlunarsamtök sín ... Vert er að minnast þess með þakklæti og aðdáun, hve skilningur fólksins á þessum samtökum var mikill.“<br>
	Þess er að gæta, þegar hugleidd er tala félagsmanna, að nú hafði megn klofningur átt sér stað í hópi verkalýðsins í Vestmannaeyjum bæði til sjós og lands, þegar Kommúnistaflokkur Íslands var stofnaður. Þess vegna var allur helmingur verkalýðsins í kaupstaðnum andstæður því að efla þessi nýju verzlunarsamtök til þess að skapa ekki hinum nýstofnaða pólitíska flokki öflugt vígi og brautargengi. Það var sá armur verkalýðssamtakanna, sem enn hélt tryggð við Alþýðuflokkinn.<br>		Þess er að gæta, þegar hugleidd er tala félagsmanna, að nú hafði megn klofningur átt sér stað í hópi verkalýðsins í Vestmannaeyjum bæði til sjós og lands, þegar Kommúnistaflokkur Íslands var stofnaður. Þess vegna var allur helmingur verkalýðsins í kaupstaðnum andstæður því að efla þessi nýju verzlunarsamtök til þess að skapa ekki hinum nýstofnaða pólitíska flokki öflugt vígi og brautargengi. Það var sá armur verkalýðssamtakanna, sem enn hélt tryggð við Alþýðuflokkinn.<br>
	Ekki var starfslið hins nýstofnaða kaupfélags fjölmennt í fyrstu. Stúlka og karlmaður önnuðust afgreiðsluna í búðinni, og svo kaupfélagsstjórinn sjálfur, þegar mikið var þar að gera. Að öðru leyti annaðist hann skrifstofustörfin, vöruinnkaupin og dagleg viðskipti önnur út á við. Kaupfélagsstjórinn taldi ekki daglegu vinnustundirnar sínar. Kaupfélagið var hugsjón hans.<br>		Ekki var starfslið hins nýstofnaða kaupfélags fjölmennt í fyrstu. Stúlka og karlmaður önnuðust afgreiðsluna í búðinni, og svo kaupfélagsstjórinn sjálfur, þegar mikið var þar að gera. Að öðru leyti annaðist hann skrifstofustörfin, vöruinnkaupin og dagleg viðskipti önnur út á við. Kaupfélagsstjórinn taldi ekki daglegu vinnustundirnar sínar. Kaupfélagið var hugsjón hans.<br>
	Eftir nokkurn tíma stofnaði Kaupfélag verkamanna til útibús að Vestmannabraut 1, [[Brúarhús\|Brúarhúsi]], til hagræðis þeim, sem bjuggu í austanverðum kaupstaðnum, því að erfitt var að senda hverjum einum vörur heim á þessum fjárkreppuárum. Þarna rak það útibúið í 12 ár, þó að verzlunarhúsnæðið væri þröngt og borulegt.<br>		Eftir nokkurn tíma stofnaði Kaupfélag verkamanna til útibús að Vestmannabraut 1, [[Brúarhús\|Brúarhúsi]], til hagræðis þeim, sem bjuggu í austanverðum kaupstaðnum, því að erfitt var að senda hverjum einum vörur heim á þessum fjárkreppuárum. Þarna rak það útibúið í 12 ár, þó að verzlunarhúsnæðið væri þröngt og borulegt.<br>
	Fyrstu 7 árin verzlaði Kaupfélag verkamanna svo að segja einvörðungu með matvörur, hreinlætisvörur og búsáhöld. En árið 1937 opnaði kaupfélagið vefnaðarvörubúð í húseigninni [[Björk]] við Vestmannabraut (nr. 47). Þarna seldi það fyrst og fremst verkamannaföt, skófatnað og margskyns smávörur. Innflutningshöft voru þá mjög í tízku og innflutningsleyfi takmörkuð. Vörubirgðir þessarar verzlunar fullnægðu enganveginn þörfum félagsmanna á vörum þessum sökum haftanna. Þess vegna dundu tíðar áskoranir á innflutningsnefnd um aukin innflutningsleyfi til handa kaupfélaginu, en lítið dugði það á þeim erfiðu tímum.<br>		Fyrstu 7 árin verzlaði Kaupfélag verkamanna svo að segja einvörðungu með matvörur, hreinlætisvörur og búsáhöld. En árið 1937 opnaði kaupfélagið vefnaðarvörubúð í húseigninni [[Björk]] við Vestmannabraut (nr. 47). Þarna seldi það fyrst og fremst verkamannaföt, skófatnað og margskyns smávörur. Innflutningshöft voru þá mjög í tízku og innflutningsleyfi takmörkuð. Vörubirgðir þessarar verzlunar fullnægðu enganveginn þörfum félagsmanna á vörum þessum sökum haftanna. Þess vegna dundu tíðar áskoranir á innflutningsnefnd um aukin innflutningsleyfi til handa kaupfélaginu, en lítið dugði það á þeim erfiðu tímum.<br>
	Til þess að létta vesturbyggjurum kaupstaðarins viðskiptin við kaupfélagið, þar sem ekki fengust nauðsynleg leyfi, svo að tök væru á að senda vörur heim, þá stofnaði Kaupfélag verkamanna útibú að [[Hásteinsvegur\|Hásteinsvegi]] 4. Sú verzlun var síðan flutt að [[Skólavegur\|Skólavegi 13]], í hús hjónanna [[Ólafur Björnsson ~~húsgagnasmiður~~\|Ólafs Björnssonar]] og frú [[Eygló Stefánsdóttir\|Eyglóar Stefánsdóttur]].<br>		Til þess að létta vesturbyggjurum kaupstaðarins viðskiptin við kaupfélagið, þar sem ekki fengust nauðsynleg leyfi, svo að tök væru á að senda vörur heim, þá stofnaði Kaupfélag verkamanna útibú að [[Hásteinsvegur\|Hásteinsvegi]] 4. Sú verzlun var síðan flutt að [[Skólavegur\|Skólavegi 13]], í hús hjónanna [[Ólafur R. Björnsson (Kirkjulandi)\|Ólafs Björnssonar]] og frú [[Eygló Stefánsdóttir (Skuld)\|Eyglóar Stefánsdóttur]].<br>
	Snemma á árinu 1939 eða í marzmánuði keypti Kaupfélag verkamanna vísi að verzlunarhúsi, sem [[Kaupfélag Eyjabúa]] hafði hafið byggingu á en orðið að leggja upp laupana, áður en það gat lokið byggingarframkvæmdum þessum og gert húsið nothæft.<br>		Snemma á árinu 1939 eða í marzmánuði keypti Kaupfélag verkamanna vísi að verzlunarhúsi, sem [[Kaupfélag Eyjabúa]] hafði hafið byggingu á en orðið að leggja upp laupana, áður en það gat lokið byggingarframkvæmdum þessum og gert húsið nothæft.<br>
	Um árabil hafði hústóftin staðið þarna við [[Bárustígur 6\|Bárugötuna (nr. 6)]] án allra framkvæmda við hana. Útvegsbankinn í kaupstaðnum hafði lánað fé til þessara framkvæmda, enda var ekki vonlaust um, að efling þessa kaupfélags í bænum gæti eflt Flokkinn með tímanum. Þá var þó nokkuð unnið. En nú urðu þær vonir að engu. Og bankastjórinn reyndi eftir megni að gera sér sem gleggsta grein fyrir því, hvernig þessari hústóft yrði bezt ráðstafað, svo að bankinn hlyti sem minnstan skaða af hjálpsemi sinni við „Kaupfélag Flokksins.“<br>		Um árabil hafði hústóftin staðið þarna við [[Bárustígur 6\|Bárugötuna (nr. 6)]] án allra framkvæmda við hana. Útvegsbankinn í kaupstaðnum hafði lánað fé til þessara framkvæmda, enda var ekki vonlaust um, að efling þessa kaupfélags í bænum gæti eflt Flokkinn með tímanum. Þá var þó nokkuð unnið. En nú urðu þær vonir að engu. Og bankastjórinn reyndi eftir megni að gera sér sem gleggsta grein fyrir því, hvernig þessari hústóft yrði bezt ráðstafað, svo að bankinn hlyti sem minnstan skaða af hjálpsemi sinni við „Kaupfélag Flokksins.“<br>
Lína 71:		Lína 71:

	''Þjóðhátíð Vestmannaeyja í Herjólfsdal. Líklega er þessi mynd tekin sumarið 1906. Eyjabúar höfðu þá ekki breytt tjörninni í dalnum. Hún sést á myndinni eins og hún var að öllum líkindum frá landnámstíð.''<br>		''Þjóðhátíð Vestmannaeyja í Herjólfsdal. Líklega er þessi mynd tekin sumarið 1906. Eyjabúar höfðu þá ekki breytt tjörninni í dalnum. Hún sést á myndinni eins og hún var að öllum líkindum frá landnámstíð.''<br>
	''Mynd þessa sendi Byggðarsafni Vestmannaeyja frú [[Kristbjörg Ólafsdóttir Vilhjálmsson\|Kristbjörg Vilhjálmsson]], yfirkennari í Kaupmannahöfn. Hún er dóttir [[Ólafur Sigurðsson ~~skipstjóri í~~ Vanangri\|Ólafs heitins Sigurðssonar]], skipstjóra, frá [[Vanangur\|Vanangri]] í Eyjum. Tómthús það stóð, þar sem [[Sæberg]] stóð síðar, þ.e. að [[Urðavegur\|Urðavegi]] 9. — Fr. [[Þórey Sigurjónsdóttir\|Þórey J. Sigurjónsdóttir]] [[Sigurjón Þorvaldur Árnason\|prests Árnasonar]] að [[Ofanleiti]] fœrði okkur myndina frá gefanda. Hún er kunnur barnalæknir í Reykjavík.''		''Mynd þessa sendi Byggðarsafni Vestmannaeyja frú [[Kristbjörg Ólafsdóttir Vilhjálmsson\|Kristbjörg Vilhjálmsson]], yfirkennari í Kaupmannahöfn. Hún er dóttir [[Ólafur Sigurðsson (Vanangri)\|Ólafs heitins Sigurðssonar]], skipstjóra, frá [[Vanangur\|Vanangri]] í Eyjum. Tómthús það stóð, þar sem [[Sæberg]] stóð síðar, þ.e. að [[Urðavegur\|Urðavegi]] 9. — Fr. [[Þórey Sigurjónsdóttir (læknir)\|Þórey J. Sigurjónsdóttir]] [[Sigurjón Þorvaldur Árnason\|prests Árnasonar]] að [[Ofanleiti]] fœrði okkur myndina frá gefanda. Hún er kunnur barnalæknir í Reykjavík.''