Blik 1963/Danski-Garður í Vestmannaeyjum 1842 - Breytingaskrá

Viglundur á 29. júní 2015 kl. 14:47

2015-06-29T14:47:08Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 29. júní 2015 kl. 14:47
Lína 37:		Lína 37:
	Meðal eyjaskeggja gekk verzlunarstaðurinn undir heitunum Garður, Garðsverzlun eða Austurbúð, eftir að fleiri verzlanir voru komnar á fót vestur með [[Skipasandur\|Skipasandinum]] og á [[Tanginn\|Tanganum]]. <br>		Meðal eyjaskeggja gekk verzlunarstaðurinn undir heitunum Garður, Garðsverzlun eða Austurbúð, eftir að fleiri verzlanir voru komnar á fót vestur með [[Skipasandur\|Skipasandinum]] og á [[Tanginn\|Tanganum]]. <br>
	Af húsakosti í Garðinum fer litlum sögum. Af uppdrætti séra Sæmundar Hólms frá 1770 mætti helzt ráða, að ekki hafi verið nema eitt hús inni í Skanzinum, en það fær vart staðizt. Uppdrátturinn sennilega ekki gerður með nákvæmni í smærri atriðum. <br>		Af húsakosti í Garðinum fer litlum sögum. Af uppdrætti séra Sæmundar Hólms frá 1770 mætti helzt ráða, að ekki hafi verið nema eitt hús inni í Skanzinum, en það fær vart staðizt. Uppdrátturinn sennilega ekki gerður með nákvæmni í smærri atriðum. <br>
	Hins vegar sést greinilega í uppdrætti [[Jón Eiríksson\|Jóns Eiríkssonar]] sýslumanns frá 1788, að tvö stór hús hafa verið inni í Skanzinum og eitt lítið. Á uppdrætti [[Magnús Austmann\|Magnúsar Austmanns]] frá 1843 er Skanzinn ekki. <br>		Hins vegar sést greinilega í uppdrætti [[Jón Eiríksson\|Jóns Eiríkssonar]] sýslumanns frá 1788, að tvö stór hús hafa verið inni í Skanzinum og eitt lítið. Á uppdrætti [[Magnús Jónsson Austmann\|Magnúsar Austmanns]] frá 1843 er Skanzinn ekki. <br>

	<center>'''II.</center>		<center>'''II.</center>

Viglundur á 27. nóvember 2011 kl. 14:10

2011-11-27T14:10:55Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 27. nóvember 2011 kl. 14:10
Lína 26:		Lína 26:


	Hafskipalegan í Vestmannaeyjum var að fornu fari innan við [[Hafnareyri]]. Skipin voru svínbundin við [[Holuklettur\|Holuklett]] og [[Hringsker]]. Við Steinbryggjuna gömlu, sem náttúran hafði sjálf gert í fjöruborðið, var farmi og farþegum skipað á land um aldaraðir. <br>		Hafskipalegan í Vestmannaeyjum var að fornu fari innan við [[Hafnareyri]]. Skipin voru svínbundin við [[Holuklettur\|Holuklett]] og [[Hringsker]]. Við [[Steinbryggjan\|Steinbryggjuna]] gömlu, sem náttúran hafði sjálf gert í fjöruborðið, var farmi og farþegum skipað á land um aldaraðir. <br>

	Upp at Steinbryggjunni voru reistar sölubúðir og vörugeymslur, eftir að tímar tjaldanna voru liðnir hjá. Síðan risu upp í þessu takmarki Dönskuhús, þar sem um aldir var bækistöð hinna dönsku einokunarkaupmanna og starfsliðs þeirra. Kaupmaður var jafnframt fógeti konungs og þurfti því á að halda rúmgóðum salarkynnum fyrir völd sín og virðing og varning. <br>		Upp að Steinbryggjunni voru reistar sölubúðir og vörugeymslur, eftir að tímar tjaldanna voru liðnir hjá. Síðan risu upp í þessu takmarki Dönskuhús, þar sem um aldir var bækistöð hinna dönsku einokunarkaupmanna og starfsliðs þeirra. Kaupmaður var jafnframt fógeti konungs og þurfti því á að halda rúmgóðum salarkynnum fyrir völd sín og virðing og varning. <br>
	Einokunarverzlun Dana hófst í Vestmannaeyjum um miðja 16. öld. Þá hafa verið reist hin fyrstu [[Dönskuhús]] eða Danskhús í Eyjum, reisuleg og viðamikil. Í Stórustofunni í Dönskuhúsum voru þinghöld og samkomur, sem Eyjarskeggjar voru boðaðir til. Gamalt skjal hefst með þessum orðum: „Anno domini 1600, þann 11. október var allur almúginn á Vestmannaeyjum, bæði bændur og húsmenn, samansafnaður í Stórustofunni í kóngs majestatis Dönskuhúsum...“ <br>		Einokunarverzlun Dana hófst í Vestmannaeyjum um miðja 16. öld. Þá hafa verið reist hin fyrstu [[Dönskuhús]] eða Danskhús í Eyjum, reisuleg og viðamikil. Í Stórustofunni í Dönskuhúsum voru þinghöld og samkomur, sem Eyjarskeggjar voru boðaðir til. Gamalt skjal hefst með þessum orðum: „Anno domini 1600, þann 11. október var allur almúginn á Vestmannaeyjum, bæði bændur og húsmenn, samansafnaður í Stórustofunni í kóngs majestatis Dönskuhúsum...“ <br>
	Húsin stóðu vel og lengi, því að Danir bikuðu þau og máluðu árlega. <br>		Húsin stóðu vel og lengi, því að Danir bikuðu þau og máluðu árlega. <br>
Lína 121:		Lína 121:


	Líkanið af Danska-Garði í [[Blik 1965\|Bliki 1965]], hér sett inn af Heimaslóð til að sýna líkanið, sem byggt var eftir teikningum þessum. Horft er til ~~norðus~~ að höfninni.		Líkanið af Danska-Garði í [[Blik 1965\|Bliki 1965]], hér sett inn af Heimaslóð til að sýna líkanið, sem byggt var eftir teikningum þessum. Horft er til norðurs að höfninni.

	{{Blik}}		{{Blik}}

Viglundur á 6. september 2010 kl. 21:28

2010-09-06T21:28:13Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 6. september 2010 kl. 21:28
Lína 121:		Lína 121:


	Líkanið af Danska-Garði í Bliki 1965, hér sett inn af Heimaslóð til að sýna líkanið, sem byggt var eftir teikningum þessum. Horft er til norðus að höfninni.		Líkanið af Danska-Garði í [[Blik 1965\|Bliki 1965]], hér sett inn af Heimaslóð til að sýna líkanið, sem byggt var eftir teikningum þessum. Horft er til norðus að höfninni.

	{{Blik}}		{{Blik}}

Viglundur á 6. september 2010 kl. 21:26

2010-09-06T21:26:38Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 6. september 2010 kl. 21:26
Lína 114:		Lína 114:
	14. BRUNNUR ''við vestanverða norðurhlið Gömlubúðar.		14. BRUNNUR ''við vestanverða norðurhlið Gömlubúðar.

	~~___~~
			-----


Lína 120:		Lína 121:


	Líkanið af Danska-Garði í Bliki 1965, hér sett inn af Heimaslóð til að sýna líkanið, sem byggt var eftir teikningum þessum.		Líkanið af Danska-Garði í Bliki 1965, hér sett inn af Heimaslóð til að sýna líkanið, sem byggt var eftir teikningum þessum. Horft er til norðus að höfninni.

	{{Blik}}		{{Blik}}

Viglundur á 6. september 2010 kl. 21:20

2010-09-06T21:20:46Z

Sýna breytingar

Viglundur á 12. maí 2010 kl. 19:55

2010-05-12T19:55:13Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 12. maí 2010 kl. 19:55
Lína 21:		Lína 21:
	<br>		<br>
	<br>		<br>
	::::::::::::<big>'''I.		:::::::::::::<big>'''I.
	Hafskipalegan í Vestmannaeyjum var að fornu fari innan við [[Hafnareyri]]. Skipin voru svínbundin við [[Holuklettur\|Holuklett]] og [[Hringsker]]. Við Steinbryggjuna gömlu, sem náttúran hafði sjálf gert í fjöruborðið, var farmi og farþegum skipað á land um aldaraðir. <br>		Hafskipalegan í Vestmannaeyjum var að fornu fari innan við [[Hafnareyri]]. Skipin voru svínbundin við [[Holuklettur\|Holuklett]] og [[Hringsker]]. Við Steinbryggjuna gömlu, sem náttúran hafði sjálf gert í fjöruborðið, var farmi og farþegum skipað á land um aldaraðir. <br>

Viglundur: Verndaði „Blik 1963/Danski-Garður í Vestmannaeyjum 1842“ [edit=sysop:move=sysop]

2010-04-07T22:25:28Z

Verndaði „Blik 1963/Danski-Garður í Vestmannaeyjum 1842“ [edit=sysop:move=sysop]

←Fyrri útgáfa

Útgáfa síðunnar 7. apríl 2010 kl. 22:25

Viglundur á 6. apríl 2010 kl. 15:30

2010-04-06T15:30:15Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 6. apríl 2010 kl. 15:30
Lína 77:		Lína 77:
	:''Í hvorum gafli var tvöföld „lúga“ með tveimur litlum gluggum og gluggi á hvorum stafni að norðanverðu. Á miðri norðurhlið voru dyr og stigi upp á loft. Þakrennur voru á húsinu.		:''Í hvorum gafli var tvöföld „lúga“ með tveimur litlum gluggum og gluggi á hvorum stafni að norðanverðu. Á miðri norðurhlið voru dyr og stigi upp á loft. Þakrennur voru á húsinu.

	[[Mynd: 1963 b 240.jpg\|ctr\|500px]]		[[Mynd: 1963 b 240 A.jpg\|ctr\|500px]]

	5. BAKARÍIÐ, ''síðar nefnt Brydestofa, vestan við nr. 3, bilið milli húsanna 2 1/2 alin, 15 1/2 álnir á lengd, 8 álna breitt og 3 1/2 alin undir loft. Húsið var bæði byggt úr höggnu grjóti og múrsteini og klætt utan með timbri. Húsið var byggt 1840. Um útlit sjá [[Gamalt og nýtt]] 1949, bls. 113, eystri hlutinn, mynd af Garðinum.<br>		5. BAKARÍIÐ, ''síðar nefnt Brydestofa, vestan við nr. 3, bilið milli húsanna 2 1/2 alin, 15 1/2 álnir á lengd, 8 álna breitt og 3 1/2 alin undir loft. Húsið var bæði byggt úr höggnu grjóti og múrsteini og klætt utan með timbri. Húsið var byggt 1840. Um útlit sjá [[Gamalt og nýtt]] 1949, bls. 113, eystri hlutinn, mynd af Garðinum.<br>
Lína 84:		Lína 84:
	:''Líklega vœri bezt að útvega sér mynd af hollenzkri myllu til fyrirmyndar, en myllan var af þeirri gerð. Nákvæmari lýsing er á gerð myllunnar og smíði í uppskriftinni, sem hérmeð fylgir.		:''Líklega vœri bezt að útvega sér mynd af hollenzkri myllu til fyrirmyndar, en myllan var af þeirri gerð. Nákvæmari lýsing er á gerð myllunnar og smíði í uppskriftinni, sem hérmeð fylgir.

	[[Mynd: 1963 b 242.jpg\|ctr\|500px]]		[[Mynd: 1963 b 242 A.jpg\|ctr\|500px]]

	10. SALTHÚSIÐ, ''byggt 1833 á lóðamörkum vestast niður undir sjó, 22 álna langt, 8 1/2 álna breitt, 3 1/2 alin á hæð að bjálkum, úr timbri, með einföldu timburþaki. Húsið var síðan innan í norðanverðum [[Kumbaldi\|Kumbaldanum]], og brann með honum.<br>		10. SALTHÚSIÐ, ''byggt 1833 á lóðamörkum vestast niður undir sjó, 22 álna langt, 8 1/2 álna breitt, 3 1/2 alin á hæð að bjálkum, úr timbri, með einföldu timburþaki. Húsið var síðan innan í norðanverðum [[Kumbaldi\|Kumbaldanum]], og brann með honum.<br>

Viglundur á 6. apríl 2010 kl. 14:55

2010-04-06T14:55:25Z

Sýna breytingar

Viglundur: Ný síða: Efnisyfirlit 1963 JÓHANN GUNNAR ÓLAFSSON: =DANSKI-GARÐUR= ==í Vestmannaeyjum 1842==

Haustið 1960 fékk Byggðarsafn Vestma...

2010-04-06T14:01:43Z

Ný síða: Efnisyfirlit 1963 JÓHANN GUNNAR ÓLAFSSON: =DANSKI-GARÐUR= ==í Vestmannaeyjum 1842== Haustið 1960 fékk Byggðarsafn Vestma...

Ný síða

[[Blik 1963|Efnisyfirlit 1963]]

[[Jóhann Gunnar Ólafsson|JÓHANN GUNNAR ÓLAFSSON]]:

=DANSKI-GARÐUR=
==í Vestmannaeyjum 1842==
 
 
Haustið 1960 fékk Byggðarsafn Vestmannaeyja merka sendingu frá bæjarfógetanum á Ísafirði, [[Jóhann Gunnar Ólafsson|Jóhanni Gunnari Ólafssyni]], sem er fæddur Vestmannaeyingur eins og kunnugt er, og áhugamaður og fróður vel um sögu Eyjanna. 
Í þetta sinn sendi hann Byggðarsafninu lýsingu á verzlunarhúsunum í [[Danski-Garður|Danska-Garði]] samkvæmt úttekt 1842. Í bréfi, sem bæjarfógetinn lét fylgja gjöf sinni, lét hann þá ósk sína í ljós, að Byggðarsafnsnefnd kaupstaðarins fengi [[Ólafur Á. Kristjánsson|Ólaf Á. Kristjánsson]] til þess að teikna húsin eftir lýsingunni og síðan léti nefndin hagleiksmann, sem það kynni, gera líkan af húsunum í heild, [[Skansinn|Skansinum]] og nágrenni, þar sem húsin stóðu. Þetta líkan yrði síðan geymt á Byggðarsafninu. Þetta er merkileg hugmynd og mikilvæg hugsjón, sem vænta mátti raunar frá þessum unnanda Vestmannaeyja, sögu þeirra og menningu. 
Byggðarsafnsnefndin hefur þegar hafið þetta starf. Ólafur Á. Kristjánsson hefur gert teikningar af húsunum, og birtir Blik hér myndir af teikningum hans og lýsingu samkv. úttekt. Seinna mun svo byggðarsafnsnefndin láta gera líkanið af húsunum og umhverfinu. Það verða framkvæmdir, sem kosta mikið fé, en huggun okkar er, að Vestmannaeyingar eru gjöfulir til slíkra framkvæmda, ósínkir á peninginn, þar eð saga Eyjamanna og sómi á í hlut. Það sannar frjálst framlag þeirra á sl. hausti til stofnunar fiskasafns hér í kaupstaðnum. Ég gef svo Jóhanni Gunnari bæjarfógeta sjálfum orðið um leið og við færum honum alúðarþakkir fyrir hina ágætu hugmynd, sendinguna og alla ræktarsemi við Eyjarnar frá fyrstu tíð, sögu þeirra, atvinnu- og menningarlíf og fólkið sjálft.
::::::::::::::::::::[[Þorsteinn Þ. Víglundsson|''Þ.Þ.V.'']]

::::::::::::————

=Garðsverzlun um miðja 19. öld=
 
 
Garðsverzlun

::::::::::::<big>'''I.
Hafskipalegan í Vestmannaeyjum var að fornu fari innan við [[Hafnareyri]]. Skipin voru svínbundin við [[Holuklettur|Holuklett]] og [[Hringsker]]. Við Steinbryggjuna gömlu, sem náttúran hafði sjálf gert í fjöruborðið, var farmi og farþegum skipað á land um aldaraðir. 

Upp at Steinbryggjunni voru reistar sölubúðir og vörugeymslur, eftir að tímar tjaldanna voru liðnir hjá. Síðan risu upp í þessu takmarki Dönskuhús, þar sem um aldir var bækistöð hinna dönsku einokunarkaupmanna og starfsliðs þeirra. Kaupmaður var jafnframt fógeti konungs og þurfti því á að halda rúmgóðum salarkynnum fyrir völd sín og virðing og varning. 
Einokunarverzlun Dana hófst í Vestmannaeyjum um miðja 16. öld. Þá hafa verið reist hin fyrstu [[Dönskuhús]] eða Danskhús í Eyjum, reisuleg og viðamikil. Í Stórustofunni í Dönskuhúsum voru þinghöld og samkomur, sem Eyjarskeggjar voru boðaðir til. Gamalt skjal hefst með þessum orðum: „Anno domini 1600, þann 11. október var allur almúginn á Vestmannaeyjum, bæði bændur og húsmenn, samansafnaður í Stórustofunni í kóngs majestatis Dönskuhúsum...“ 
Húsin stóðu vel og lengi, því að Danir bikuðu þau og máluðu árlega. 
Þegar Tyrkir rændu Vestmannaeyjar 1627, brenndu þeir Dönskuhús til grunna. Þau hús hafa staðið upp af Steinbryggjunni, rétt austan við [[Austurbúðin|Austurbúðina]], sem enn þá stendur. Um 1930 fór fram uppgröftur á þessum slóðum og komu þá í ljós ýmsar brunaleifar. 
Dönskuhús voru síðan endurbyggð á árunum 1630-1638. Voru þau þá flutt á háhólinn upp af Hafnareyri. Skanzinn var nú byggður utan um þau til varnar þjófum og ræningjum. Hann var gerður úr stóru grjóti sem næst ferhyrningur, með hliðum á austur- og vesturvegg. 
Verzlunarhúsin og Skanzinn voru nú endurbyggð í landi jarðarinnar [[Höfn]], og var bærinn rifinn þegar Skanzinn var hlaðinn. 
Um þessar mundir fær jörðin nafnið [[Kornhóll]] og mun það nafn sennilega dregið af því, að inni í Skanzinum voru kornhlöður hinna dönsku einokunarkaupmanna. Verzlunarstaðurinn inni í Skanzinum var nú nefndur [[Kornhólsskans|Kornhóls- eða Kornhólmsskanz]], en síðar [[Garðurinn|Garður]], þegar verzlunarstaðurinn hafði um skeið staðið inni í Skanzinum, sem var eins konar gerði. Á dönsku hét verzlunarstaðurinn Den danske Gaard eða Handelsetablissementet Garden. 
Meðal eyjaskeggja gekk verzlunarstaðurinn undir heitunum Garður, Garðsverzlun eða Austurbúð, eftir að fleiri verzlanir voru komnar á fót vestur með [[Skipasandur|Skipasandinum]] og á [[Tanginn|Tanganum]]. 
Af húsakosti í Garðinum fer litlum sögum. Af uppdrætti séra Sæmundar Hólms frá 1770 mætti helzt ráða, að ekki hafi verið nema eitt hús inni í Skanzinum, en það fær vart staðizt. Uppdrátturinn sennilega ekki gerður með nákvæmni í smærri atriðum. 
Hins vegar sést greinilega í uppdrætti [[Jón Eiríksson|Jóns Eiríkssonar]] sýslumanns frá 1788, að tvö stór hús hafa verið inni í Skanzinum og eitt lítið. Á uppdrætti [[Magnús Austmann|Magnúsar Austmanns]] frá 1843 er Skanzinn ekki. 

::::::::::::'''II.
Árið 1842 fór fram uppskrift á dánarbúi [[Jens Benediktssen|Jens Jakobs Benediktssens]] kaupmanns, eiganda Garðsverzlunar. Þá voru 12 hús í Garðinum og tvö þeirra inni í Skanzinum.

===''Skanzinn.''===

Samkvæmt mælingum [[Sigurður Sigurfinnsson|Sigurðar Sigurfinnssonar]] hreppstjóra árið 1912 var stærðin þessi: 

Innanmál 13x17 faðmar (24.49 x 32.02 m.). 
Austurveggur 23 faðmar (43.32 m.) á lengd, 8 álnir (5.02 m.) á þykkt, hæð rúmar 3 álnir (1.88 m.). 
Suðurhliðin var þá að vísu löngu horfin. Um 1756 voru eftir af henni aðeins litlar leifar. En vitað er, að hún var hlaðin úr stóru grjóti. 
Tvö hlið voru á Skanzinum, annað á austurhlið, en hitt á vesturhlið, þar sem byrjuðu traðirnar frá honum á vesturhluta Garðslóðar. 
Yfir vesturhliði Skanzins var höggvið nafn [[Hans Nansen]]s, kaupmanns í Vestmannaeyjum um 1627, síðar borgarstjóra í Kaupmannahöfn. Hann mun hafa látið gera Skanzinn, en [[Jens Hasselberg]] verzlunarstjóri í Eyjum annaðist verkið. Rétt væri að grafa nafn Hans Nansens í tréboga yfir vesturhliðinu. 
Skanzinn stendur enn með ummerkjum og má eftir honum fara, nema hvað bæta verður við suðurhliðinni. Hann mun að vísu oft hafa verið hlaðinn upp, en að sjálfsögðu alltaf í svipuðu horfi. Um 1860 var hlaðinn breiður gangpallur að innanverðu við austur- og norðurhlið. Sjálfsagt er að taka hann með. 
Markasteinar Garðslóðar (austurlóðarinnar) voru í norðaustur- og suðausturhornum Skanzins og höggvið í þá G. Norðursteinninn mun enn þá vera til. 
Á uppdrætti séra Sæmundar Hólms frá 1776 er Skanzinn sýndur sem ferhyrningur og engin hlið (sjá [[Örnefni í Vestmannaeyjum]], bls. 95). Uppdrátturinn mun ekki vera réttur. 
Á uppdrætti Jóns Eiríkssonar sýslumanns frá 1788 er Skanzinn dreginn og mun það riss láta nærri. Uppdrátturinn fylgir hér með. Er rétt að láta grunn Skanzins haldast í því horfi, nema hvað sjálfsagt er að bæta um teikninguna. Árið 1788 hafa verið 3 hús í Skanzinum, tvö stór verzlunarhús, sem enn voru þar 1842, og eitt lítið hús, kannske verbúð. 
Austan við Skanzinn voru 4 haustmannahús, en þeim er rétt að sleppa. En vestan við Skanzinn voru þá 5 hús. 
Lýsing á lóðinni, eins og hún var 1856 er í [[Gamalt og nýtt]] 1949, bls. 86, og væri rétt að hafa Austurlóðina í huga, þegar flötur eftirmyndarinnar af verzlunarstaðnum er dreginn upp. 
Nú skal vikið að húsum þeim, sem ég ætlast til að verði tekin á líkanið. (Sjá myndirnar.)

::::INNI Í SKANZINUM.
[[Mynd: 1963 b 234.jpg|ctr|500px]]

1. TIMBURBINDINGSHÚS, ''38 álna langt og 11 álna breitt, 3 3/4 álnir undir bjálka, sperrurnar 8 álna langar. Við vestur-gafl viðbygging einnig úr timbri 4 álna löng, 11 álna breið, 3 álnir undir loft og sperrurnar 6 álnir. Timburþak á húsinu. 
:''Í austur-gafli var lúka með rúðu, á vesturhluta þaks kvistgluggi með 4 rúðum og á norðurhlið þaks „patentglas“. 
:''Í miðju húsinu niðri var sölubúð og á henni miðri „krambúðardyrnar“ og timburskúr fyrir framan þær með einföldu þaki. 
:''Á vesturenda upp úr mæni var reykháfur upp af eldhúsi. 
:''Á austurgafli hússins var flaggstöng með línu. 
:''Húsið var byggt fyrir 1786.
[[Mynd: 1963 b 236.jpg|ctr|500px]]

2. TIMBURBINDINGSHÚS ''(að sunnanverðu í Skanzinum), 34 álna langt, 12 álna breitt, 3 3/4 álnir undir bjálka og sperrurnar 8 álna langar. Tvöfalt timburþak. Reykháfur upp úr mœni á vesturhluta upp af eldhúsi. 
:''Um glugga og dyr gildir sama og hús nr. 1. 
:''Húsin voru svartbikuð með tjöru, en gluggar sennilega hvítmálaðir.

VESTAN VIÐ SKANZINN.
3. KORNLOFTIÐ, timburbindsverksliús, 33i/2 álnir á lengd, 13 álna breitt, 3i/2 álnir undir bjálka. Byggt 1830, ogstendur hús-ið ennþá. í austurenda var ibúð og þar uþþ af reykháfur. Húsið var vórugeymsla að öðru leyli og beykisvinnustofa i vesturenda. á vörugeymslunni voru tvennar, tvöfaldar hurðir. Loftheeð 3 álnir i hanabjálka. Loftið var korngeymsla með kornbyrðum undir báðuth súðum og af því er nafnið komið.
I hvorum gafli var tvöföld „lúga" með tveimur litlum glugum og gluggi d hvorurn stafni að norðanverðu. Á miðri norður-hlið voru dyr og stigi uþþ á loft. Þakrennur voru á húsinu.

5. BAKARÍIÐ, siðar nefnt Brydestofa, vestan við nr. 3, bilið milli húsanna 2i/2 alin, 15\/2 álnir á lengd, 8 álna breitt og 3\/2 alin undir loft. Húsið var bieði byggt úr höggnu grjóti og múrsteini og kltelt utan með timbri. Húsið var byggl 1840. Um útlit \já Gamalt og nýll 1949, bls. 113, eystri hlutinn, mynd af Garðinum.
(i. BAKARAIBÚÐIN, siðar ibúðarhús verzlunarstjóra i Garðinum, byggt 1842. Hi'isið var 15 álna langt og 11 álna breitt. Á veslurgafli var giuggi mcð 3 rúðum á hteðina, hverri 11 til 12 tommur. Úliil hússins sést á mynd i Gamalt og nýtt 1949, bls. 113. 1. VINDMYLLA. álthiintuð, gerð úr furuborðum ofan á hús nr. 6, vesturenda, með palli með handriði og tvennum dyrum móti austri og vestri, 4 einstókum gluggum með 9 rúðum 7\/2 til 6\/2 tommur á steerð. Hettan var klœdd með eikarspónum, en að öðru leyti úr fiiruborðurn. Allar hliðar voru þaktar með segldúk, allir gluggar og hurðir málað með oliumálningu, rn hús-ið tjargað aÖ utan, cins og 611 önnur hús i Garðinum.
Liklega vœri bezt að útvega sér mynd af hollenzkri myllu lil fyrirmyndar, en myllan var af peirri gerð. S'tikvtemari lýsing er ii gerð myllunnar og smiði í uppskriftinni, sem hérmeð fylgir.

11. KAÐALHÚSIÐ, fast sunnan við Salthúsið, 9 dlna langt, 6 álna breitt og 3i/2 álna hátt, úr timbri. Var inni i Kumbaldan-
um. Sést á mynd Engilberts, Aldahvörf, bls. 92 og Vestmannaeyjasagan I, bls. 56. A myndinni í Eyjasögunni litur út fyrir að
Kaðalhi'isið sé miklu slærra heldur en Salthíisið, og Itefði pað þá verið stakkað eftir 1842.

KOLAHUSIÐ, áður Itallað gamla saltltúsið, norður af vesturenda Kornloftsins, sést d tnynd i Gamalt og nýtt 1949, bls. 113. Starð: 10i/4 álna langt, 8 tilna breitt og 3y4 álna hátt. Titnburhús að óðru leyti en þvi að 3 álna viðbygging var gerð úr ótil-höggnu grjóti. Þakið úr viði 13y4 dlna langt. Austurendi með titnburgafli að bjálkum, en vesturgaflinn allur úr timbri. Hurð jdrtikladd og hengilás, Þetta liús mun hafa snúið norður og suður, þó talað sé um austur- og veslurgafl.
LYSISBRÆÐSLA, byggð 1842 úr torfi og grjóti með timburþaki kladdu torfi, norðan við Kolaltúsið. Starð: 8 álnir ti lehgd, 6l/2 alin á breidd og 3\/4 álnir á hað. A vesturgafli voru dyr. Hann var úr timbri, en austitrgafl lír grjóti og timbri frti bjtilkum. Útlit og stefna sést d ieikningu Engilberts i Aldahvörf, bls. 92. Þar eru baði braðslan og Kolahúsið rneð stefnu suður oí* norð-ur, og er það eflaust upphafleg stefna.

12. HÚS SUNNAN VIÐ KAÐALHÚSIÐ, úr timbri, 13 álna langt, 514 álnir á breidd og 3y4 álnir á ha'ð. Byggt 1837. 4. TORFKOFI, eldhús og búr, siðar heyhlaða, grafinn inn i bakkann austan við 11 r. >. Leifar munu enn sjdst. 14. BRUNNUR við vestanverða norðurhlið Gómlubúðar.

::::::::::::’’’II.
Hafskipalegan í Vestmannaeyjum var að fornu fari innan við [[Hafnareyri]]. Skipin voru svínbundin við [[Holuklettur|Holuklett]] og [[Hringsker]]. Við Steinbryggjuna gömlu, sem náttúran hafði sjálf gert í fjöruborðið, var farmi og farþegum skipað á land um aldaraðir. 
Upp at Steinbryggjunni voru reistar sölubúðir og vörugeymslur, eftir að tímar tjaldanna voru liðnir hjá. Síðan risu upp í þessu takmarki Dönskuhús, þar sem um aldir var bækistöð hinna dönsku einokunarkaupmanna og starfsliðs þeirra. Kaupmaður var jafnframt fógeti konungs og þurfti því á að halda rúmgóðum salarkynnum fyrir völd sín og virðing og varning. 
Einokunarverzlun Dana hófst í Vestmannaeyjum um miðja 16. öld. Þá hafa verið reist hin fyrstu [[Dönskuhús]] eða Danskhús í Eyjum, reisuleg og viðamikil. Í Stórustofunni í Dönskuhúsum voru þinghöld og samkomur, sem Eyjarskeggjar voru boðaðir til. Gamalt skjal hefst með þessum orðum: „Anno domini 1600, þann 11. október var allur almúginn á Vestmannaeyjum, bæði bændur og húsmenn, samansafnaður í Stórustofunni í kóngs majestatis Dönskuhúsum...“ 
Húsin stóðu vel og lengi, því að Danir bikuðu þau og máluðu árlega. 
Þegar Tyrkir rændu Vestmannaeyjar 1627, brenndu þeir Dönskuhús til grunna. Þau hús hafa staðið upp af Steinbryggjunni, rétt austan við [[Austurbúðin|Austurbúðina]], sem enn þá stendur. Um 1930 fór fram uppgröftur á þessum slóðum og komu þá í ljós ýmsar brunaleifar. 
Dönskuhús voru síðan endurbyggð á árunum 1630-1638. Voru þau þá flutt á háhólinn upp af Hafnareyri. Skanzinn var nú byggður utan um þau til varnar þjófum og ræningjum. Hann var gerður úr stóru grjóti sem næst ferhyrningur, með hliðum á austur- og vesturvegg. 
Verzlunarhúsin og Skanzinn voru nú endurbyggð í landi jarðarinnar [[Höfn]], og var bærinn rifinn þegar Skanzinn var hlaðinn. 
Um þessar mundir fær jörðin nafnið [[Kornhóll]] og mun það nafn sennilega dregið af því, að inni í Skanzinum voru kornhlöður hinna dönsku einokunarkaupmanna. Verzlunarstaðurinn inni í Skanzinum var nú nefndur [[Kornhólsskans|Kornhóls- eða Kornhólmsskanz]], en síðar [[Garðurinn|Garður]], þegar verzlunarstaðurinn hafði um skeið staðið inni í Skanzinum, sem var eins konar gerði. Á dönsku hét verzlunarstaðurinn Den danske Gaard eða Handels-etablissementet Garden. 
Meðal eyjaskeggja gekk verzlunarstaðurinn undir heitunum Garður, Garðsverzlun eða Austurbúð, eftir að fleiri verzlanir voru komnar á fót vestur með [[Skipasandur|Skipasandinum]] og á [[Tanginn|Tanganum]]. 
Af húsakosti í Garðinum fer litlum sögum. Af uppdrætti séra Sæmundar Hólms frá 1770 mætti helzt ráða, að ekki hafi verið nema eitt hús inni í Skanzinum, en það fær vart staðizt. Uppdrátturinn sennilega ekki gerður með nákvæmni í smærri atriðum. 
Hins vegar sést greinilega í uppdrætti [[Jón Eiríksson|Jóns Eiríkssonar]] sýslumanns frá 1788, að tvö stór hús hafa verið inni í Skanzinum og eitt lítið. Á uppdrætti [[Magnús Austmann|Magnúsar Austmanns]] frá 1843 er Skanzinn ekki. 

::::::::::::’’’II.
Árið 1842 fór fram uppskrift á dánarbúi [[Jens Benediktssen|Jens Jakobs Benediktssens]] kaupmanns, eiganda Garðsverzlunar. Þá voru 12 hús í Garðinum og tvö þeirra inni í Skanzinum

Skanzinn.

Samkvæmt mælingum [[Sigurður Sigurfinnsson|Sigurðar Sigurfinnssonar]] hreppstjóra árið 1912 var stærðin þessi: 
Innanmál 13x17 faðmar (24.49 x 32.02 m.). 
Austurveggur 23 faðmar (43.32 m.) á lengd, 8 álnir (5.02 m.) á þykkt, hæð rúmar 3 álnir (1.88 m.). 
Suðurhliðin var þá að vísu löngu horfin. Um 1756 voru eftir af henni aðeins litlar leifar. En vitað er, að hún var hlaðin úr stóru grjóti. 
Tvö hlið voru á Skanzinum, annað á austurhlið, en hitt á vesturhlið, þar sem byrjuðu traðirnar frá honum á vesturhluta Garðslóðar. 
Yfir vesturhliði Skanzins var höggvið nafn [[Hans Nansen]]s, kaupmanns í Vestmannaeyjum um 1627, síðar borgarstjóra í Kaupmannahöfn. Hann mun hafa látið gera Skanzinn, en [[Jens Hasselberg]] verzlunarstjóri í Eyjum annaðist verkið. Rétt væri að grafa nafn Hans Nansens í tréboga yfir vesturhliðinu. 
Skanzinn stendur enn með ummerkjum og má eftir honum fara, nema hvað bæta verður við suðurhliðinni. Hann mun að vísu oft hafa verið hlaðinn upp, en að sjálfsögðu alltaf í svipuðu horfi. Um 1860 var hlaðinn breiður gangpallur að innanverðu við austur- og norðurhlið. Sjálfsagt er að taka hann með. 
Markasteinar Garðslóðar (austurlóðarinnar) voru í norðaustur- og suðausturhornum Skanzins og höggvið í þá G. Norðursteinninn mun enn þá vera til. 
Á uppdrætti séra Sæmundar Hólms frá 1776 er Skanzinn sýndur sem ferhyrningur og engin hlið (sjá Örnefni í Vestmannaeyjum, bls. 95). Uppdrátturinn mun ekki vera réttur. 
Á uppdrætti Jóns Eiríkssonar sýslumanns frá 1788 er Skanzinn dreginn og mun það riss láta nærri. Uppdrátturinn fylgir hér með. Er rétt að láta grunn Skanzins haldast í því horfi, nema hvað sjálfsagt er að bæta um teikninguna. Árið 1788 hafa verið 3 hús í Skanzinum, tvö stór verzlunarhús, sem enn voru þar 1842, og eitt lítið hús, kannske verbúð. 
Austan við Skanzinn voru 4 haustmannahús, en þeim er rétt að sleppa. En vestan við Skanzinn voru þá 5 hús. 
Lýsing á lóðinni, eins og hún var 1856 er í [[Gamalt og nýtt]] 1949, bls. 86, og væri rétt að hafa Austurlóðina í huga, þegar flötur eftirmyndarinnar af verzlunarstaðnum er dreginn upp. 
Nú skal vikið að húsum þeim, sem ég ætlast til að verði tekin á líkanið. (Sjá myndirnar.)

{{Blik}}

Blik 1963/Danski-Garður í Vestmannaeyjum 1842 - Breytingaskrá

Viglundur á 29. júní 2015 kl. 14:47

Viglundur á 27. nóvember 2011 kl. 14:10

Viglundur á 6. september 2010 kl. 21:28

Viglundur á 6. september 2010 kl. 21:26

Viglundur á 6. september 2010 kl. 21:20

Viglundur á 12. maí 2010 kl. 19:55

Viglundur: Verndaði „Blik 1963/Danski-Garður í Vestmannaeyjum 1842“ [edit=sysop:move=sysop]

Viglundur á 6. apríl 2010 kl. 15:30

Viglundur á 6. apríl 2010 kl. 14:55

Viglundur: Ný síða: Efnisyfirlit 1963 JÓHANN GUNNAR ÓLAFSSON: =DANSKI-GARÐUR= ==í Vestmannaeyjum 1842== Haustið 1960 fékk Byggðarsafn Vestma...

Viglundur: Ný síða: Efnisyfirlit 1963 JÓHANN GUNNAR ÓLAFSSON: =DANSKI-GARÐUR= ==í Vestmannaeyjum 1842==

Haustið 1960 fékk Byggðarsafn Vestma...