Blik 1936, 2. tbl./Örnefni - Breytingaskrá

Viglundur: Blik 1936/Örnefni færð á Blik 1936, 2. tbl./Örnefni

2010-10-12T20:37:10Z

Blik 1936/Örnefni færð á Blik 1936, 2. tbl./Örnefni

←Fyrri útgáfa

Útgáfa síðunnar 12. október 2010 kl. 20:37

Viglundur á 12. október 2010 kl. 20:36

2010-10-12T20:36:47Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 12. október 2010 kl. 20:36
Lína 2:		Lína 2:


	~~==Blik 1936, 2. tbl.==~~

			<big><big><center>'''Örnefni'''</center></big><br>

	<~~big~~>~~<big>'''Örnefni'''</big>~~		<center>Eftir [[Jóhann Gunnar Ólafsson\|JÓH. GUNNAR ÓLAFSSON]] bæjarstjóra</center><br>


	Eftir [[Jóhann Gunnar Ólafsson\|JÓH. GUNNAR ÓLAFSSON]] bæjarstjóra

	HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>		HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>
Lína 19:		Lína 16:
	Örnefnin eru fyrir margra hluta sakir merkileg. Veita þau oft fræðslu um störf og lifnaðarháttu fyrri alda manna, sem ekki er hægt að fá annars staðar.<br>		Örnefnin eru fyrir margra hluta sakir merkileg. Veita þau oft fræðslu um störf og lifnaðarháttu fyrri alda manna, sem ekki er hægt að fá annars staðar.<br>
	Á örnefnum í Vestmannaeyjum hefir farið fram rækileg söfnun. Næsta haust koma þau sennilega út í bókarformi með skýringum og athugunum. Dr. Þorkell Jóhannesson, sem tekið hefir sér fyrir hendur söfnunina, mun standa fyrir þeirri útgáfu.		Á örnefnum í Vestmannaeyjum hefir farið fram rækileg söfnun. Næsta haust koma þau sennilega út í bókarformi með skýringum og athugunum. Dr. Þorkell Jóhannesson, sem tekið hefir sér fyrir hendur söfnunina, mun standa fyrir þeirri útgáfu.
	:::::::::::::::[[Jóhann Gunnar Ólafsson\|''Jóh. Gunnar Ólafsson]]''.		:::::::::::::::::::[[Jóhann Gunnar Ólafsson\|''Jóh. Gunnar Ólafsson]]''.


	{{Blik}}		{{Blik}}

Viglundur á 2. maí 2010 kl. 20:13

2010-05-02T20:13:45Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 2. maí 2010 kl. 20:13
Lína 1:		Lína 1:
			[[Blik 1936\|Efnisyfirlit 1936]]


	==Blik 1936, 2. tbl.==		==Blik 1936, 2. tbl.==
	'''~~ÖRNEFNI~~'''

			<big><big>'''Örnefni'''</big>


	Eftir [[Jóhann Gunnar Ólafsson\|JÓH. GUNNAR ÓLAFSSON]] bæjarstjóra		Eftir [[Jóhann Gunnar Ólafsson\|JÓH. GUNNAR ÓLAFSSON]] bæjarstjóra
Lína 6:		Lína 12:
	HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>		HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>
	Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.<br>		Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.<br>
	[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[Básasker\|Innra]]-og [[Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[Leið\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>		[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[Básasker\|Innra]]-og [[Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[Leið\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka Leiðarróðurinn, ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>
	Um alla [[Heimaey\|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.<br>		Um alla [[Heimaey\|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.<br>
	Í [[Fiskihellar\|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar\|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar\|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll\|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. [[Kvíalágar]], [[Ömpustekkir]], [[Staðarstekkir]], [[Helgustöðull]], [[Lambhilla]], og [[Sauðatorfa]] eru meðal þeirra nafna. [[Kaplapyttir]] og [[Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. [[Gyltustígur]] í [[Ystiklettur\|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og [[Hafursdalur]] eða [[Hafursdæl]], geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar. Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi:<br> [[Brattató]], [[Grafningsskora]], [[Sléttimoldi]], [[Hurðarnef]], [[Háubæli]], [[Blöðkutó]], [[Baldurbráarhillur]], [[Blábringur]], [[Bjarnabæli]], [[Halldórsskora]], [[Álkustallur]], [[Fýlagýpur]], [[Geirfuglasker]], [[Súluhellir]] og [[Kepptó]].<br>		Í [[Fiskihellar\|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar\|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar\|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll\|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. [[Kvíalágar]], [[Ömpustekkir]], [[Staðarstekkir]], [[Helgustöðull]], [[Lambhilla]], og [[Sauðatorfa]] eru meðal þeirra nafna. [[Kaplapyttir]] og [[Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. [[Gyltustígur]] í [[Ystiklettur\|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og [[Hafursdalur]] eða [[Hafursdæl]], geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar. Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi:<br> [[Brattató]], [[Grafningsskora]], [[Sléttimoldi]], [[Hurðarnef]], [[Háubæli]], [[Blöðkutó]], [[Baldurbráarhillur]], [[Blábringur]], [[Bjarnabæli]], [[Halldórsskora]], [[Álkustallur]], [[Fýlagýpur]], [[Geirfuglasker]], [[Súluhellir]] og [[Kepptó]].<br>
	Hér er ekki rúm til að rekja þetta efni til hlítar. Ég vil aðeins nefna nokkur dæmi um örnefni, sem sprottin eru af öðrum atvikum en þegar hafa verið nefnd. Skammt ofan við [[Hvíld]], vestan við [[Leynir\|Leyni]], eru klettar, sem nefndir eru [[Rýnisklettar]]. Er það sögn manna, að þaðan hafi landmenn „rýnt“ á [[Nafar\|Nafarinn]], til þess að aðgæta, hvort fær mundi sjór við Sandinn. Allmargir staðir hafa verið notaðir sem eyktamörk frá bæjunum. Þaðan eru komin örnefnin [[Hádegisklettar\|Hádegisklettar]], [[Nónhóll\|Nónhóll]], [[Nóngil\|Nóngil]] og [[Náttmálaskarð\|Náttmálaskarð]]. [[Lauphöfðar]] draga nafn sitt af hrafnshreiðri, [[Mormónalón]] eða [[Skírnarlón]] af því, að þar skírðu mormónarnir, um miðja síðustu öld, þá, sem tóku trú þeirra. [[Sölvaflá]] af sölvatekju, [[Rosahóll]], vegna þess að bregða þótti til óveðráttu, þegar hóllinn hafði verið sleginn.<br>		Hér er ekki rúm til að rekja þetta efni til hlítar. Ég vil aðeins nefna nokkur dæmi um örnefni, sem sprottin eru af öðrum atvikum en þegar hafa verið nefnd. Skammt ofan við [[Hvíld]], vestan við [[Leynir\|Leyni]], eru klettar, sem nefndir eru [[Rýnisklettar]]. Er það sögn manna, að þaðan hafi landmenn „rýnt“ á [[Nafar\|Nafarinn]], til þess að aðgæta, hvort fær mundi sjór við Sandinn. Allmargir staðir hafa verið notaðir sem eyktamörk frá bæjunum. Þaðan eru komin örnefnin [[Hádegisklettar\|Hádegisklettar]], [[Nónhóll\|Nónhóll]], [[Nóngil\|Nóngil]] og [[Náttmálaskarð\|Náttmálaskarð]]. [[Lauphöfðar]] draga nafn sitt af hrafnshreiðri, [[Mormónalón]] eða [[Skírnarlón]] af því, að þar skírðu mormónarnir, um miðja síðustu öld, þá, sem tóku trú þeirra. [[Sölvaflá]] af sölvatekju, [[Rosahóll]], vegna þess að bregða þótti til óveðráttu, þegar hóllinn hafði verið sleginn.<br>
	Ég gat þess áður, að á sjónum kringum Eyjarnar væri einnig margt örnefna, ef svo mætti segja. Átti ég þar við miðin. Á sjóferðum sínum til aflafanga veittu eyjarskeggjar því fljótt athygli, að betur fiskaðist á einum stað en öðrum. Miðuðu þeir þá staði niður við einhver kennileiti í [[Heimaey\|Heimaey]], úteyjum eða jafnvel uppi á meginlandi og gáfu þeim nafn. Af þeirri ástæðu eru þær fiskislóðir kallaðar mið. Þekkjast nú nálægt 140 mið í námunda við Eyjarnar, þar sem handfæraveiði var áður stunduð. Oft drógu miðin nafn af þeim stað, sem þau voru miðuð við, eins og t.d. [[Mannklakkurinn]], [[Oddsstaðaklakkur]], [[Freikjuklakkur]] o.fl. Á hinu leitinu eru mið eins og [[Bessi]], [[Breki]], [[Glóri]] og [[Ledd]]. Það er ekki óalgengt, að ýmsir þeir staðir, sem við er miðað, hafi annað nafn af sjó. Meðal þeirra eru [[Fiskhellanef]], sem kallað er [[Vaðhorn]], þegar miðað er við það, [[Veðurvitarnir]] og [[Búrin]] á [[Elliðaey]], sem áður voru kölluð [[Hesteyra]]. Af miðunum má ráða, hvernig sjósókn hefir verið háttað áður.<br>		Ég gat þess áður, að á sjónum kringum Eyjarnar væri einnig margt örnefna, ef svo mætti segja. Átti ég þar við miðin. Á sjóferðum sínum til aflafanga veittu eyjarskeggjar því fljótt athygli, að betur fiskaðist á einum stað en öðrum. Miðuðu þeir þá staði niður við einhver kennileiti í [[Heimaey\|Heimaey]], úteyjum eða jafnvel uppi á meginlandi og gáfu þeim nafn. Af þeirri ástæðu eru þær fiskislóðir kallaðar mið. Þekkjast nú nálægt 140 mið í námunda við Eyjarnar, þar sem handfæraveiði var áður stunduð. Oft drógu miðin nafn af þeim stað, sem þau voru miðuð við, eins og t.d. [[Mannklakkurinn]], [[Oddsstaðaklakkur]], [[Freikjuklakkur]] o.fl. Á hinu leitinu eru mið eins og [[Bessi]], [[Breki]], [[Glóri]] og [[Ledd]]. Það er ekki óalgengt, að ýmsir þeir staðir, sem við er miðað, hafi annað nafn af sjó. Meðal þeirra eru [[Fiskhellanef]], sem kallað er [[Vaðhorn]], þegar miðað er við það, [[Veðurvitarnir]] og [[Búrin]] á [[Elliðaey]], sem áður voru kölluð [[Hesteyra]]. Af miðunum má ráða, hvernig sjósókn hefir verið háttað áður.<br>
	Örnefnin eru fyrir margra hluta sakir merkileg. Veita þau oft fræðslu um störf og lifnaðarháttu fyrri alda manna, sem ekki er hægt að fá annars staðar.		Örnefnin eru fyrir margra hluta sakir merkileg. Veita þau oft fræðslu um störf og lifnaðarháttu fyrri alda manna, sem ekki er hægt að fá annars staðar.<br>
	Á örnefnum í Vestmannaeyjum hefir farið fram rækileg söfnun. Næsta haust koma þau sennilega út í bókarformi með skýringum og athugunum. Dr. Þorkell Jóhannesson, sem tekið hefir sér fyrir hendur söfnunina, mun standa fyrir þeirri útgáfu.		Á örnefnum í Vestmannaeyjum hefir farið fram rækileg söfnun. Næsta haust koma þau sennilega út í bókarformi með skýringum og athugunum. Dr. Þorkell Jóhannesson, sem tekið hefir sér fyrir hendur söfnunina, mun standa fyrir þeirri útgáfu.
			:::::::::::::::[[Jóhann Gunnar Ólafsson\|''Jóh. Gunnar Ólafsson]]''.
	:::[[Jóhann Gunnar Ólafsson\|''Jóh. Gunnar Ólafsson]]''.


	{{Blik}}		{{Blik}}

Viglundur á 21. október 2009 kl. 12:11

2009-10-21T12:11:10Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 21. október 2009 kl. 12:11
Lína 6:		Lína 6:
	HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>		HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>
	Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.<br>		Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.<br>
	[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[Básasker\|Innra]]-og [[Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[~~Leiðin~~\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>		[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[Básasker\|Innra]]-og [[Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[Leið\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>
	Um alla [[Heimaey\|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.<br>		Um alla [[Heimaey\|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.<br>
	Í [[Fiskihellar\|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar\|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar\|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll\|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. [[Kvíalágar]], [[Ömpustekkir]], [[Staðarstekkir]], [[Helgustöðull]], [[Lambhilla]], og [[Sauðatorfa]] eru meðal þeirra nafna. [[Kaplapyttir]] og [[Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. [[Gyltustígur]] í [[Ystiklettur\|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og [[Hafursdalur]] eða [[Hafursdæl]], geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar. Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi:<br> [[Brattató]], [[Grafningsskora]], [[Sléttimoldi]], [[Hurðarnef]], [[Háubæli]], [[Blöðkutó]], [[Baldurbráarhillur]], [[Blábringur]], [[Bjarnabæli]], [[Halldórsskora]], [[Álkustallur]], [[Fýlagýpur]], [[Geirfuglasker]], [[Súluhellir]] og [[Kepptó]].<br>		Í [[Fiskihellar\|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar\|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar\|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll\|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. [[Kvíalágar]], [[Ömpustekkir]], [[Staðarstekkir]], [[Helgustöðull]], [[Lambhilla]], og [[Sauðatorfa]] eru meðal þeirra nafna. [[Kaplapyttir]] og [[Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. [[Gyltustígur]] í [[Ystiklettur\|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og [[Hafursdalur]] eða [[Hafursdæl]], geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar. Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi:<br> [[Brattató]], [[Grafningsskora]], [[Sléttimoldi]], [[Hurðarnef]], [[Háubæli]], [[Blöðkutó]], [[Baldurbráarhillur]], [[Blábringur]], [[Bjarnabæli]], [[Halldórsskora]], [[Álkustallur]], [[Fýlagýpur]], [[Geirfuglasker]], [[Súluhellir]] og [[Kepptó]].<br>

Viglundur á 21. október 2009 kl. 11:39

2009-10-21T11:39:42Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 21. október 2009 kl. 11:39
Lína 6:		Lína 6:
	HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>		HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>
	Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.<br>		Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.<br>
	[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[~~Innra-~~Básasker\|Innra]]-og [[~~Ytra-~~Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[Leiðin\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>		[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[Básasker\|Innra]]-og [[Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[Leiðin\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>
	Um alla [[Heimaey\|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.<br>		Um alla [[Heimaey\|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.<br>
	Í [[Fiskihellar\|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar\|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar\|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll\|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. [[Kvíalágar]], [[Ömpustekkir]], [[Staðarstekkir]], [[Helgustöðull]], [[Lambhilla]], og [[Sauðatorfa]] eru meðal þeirra nafna. [[Kaplapyttir]] og [[Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. [[Gyltustígur]] í [[Ystiklettur\|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og [[Hafursdalur]] eða [[Hafursdæl]], geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar. Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi:<br> [[Brattató]], [[Grafningsskora]], [[Sléttimoldi]], [[Hurðarnef]], [[Háubæli]], [[Blöðkutó]], [[Baldurbráarhillur]], [[Blábringur]], [[Bjarnabæli]], [[Halldórsskora]], [[Álkustallur]], [[Fýlagýpur]], [[Geirfuglasker]], [[Súluhellir]] og [[Kepptó]].<br>		Í [[Fiskihellar\|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar\|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar\|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll\|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. [[Kvíalágar]], [[Ömpustekkir]], [[Staðarstekkir]], [[Helgustöðull]], [[Lambhilla]], og [[Sauðatorfa]] eru meðal þeirra nafna. [[Kaplapyttir]] og [[Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. [[Gyltustígur]] í [[Ystiklettur\|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og [[Hafursdalur]] eða [[Hafursdæl]], geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar. Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi:<br> [[Brattató]], [[Grafningsskora]], [[Sléttimoldi]], [[Hurðarnef]], [[Háubæli]], [[Blöðkutó]], [[Baldurbráarhillur]], [[Blábringur]], [[Bjarnabæli]], [[Halldórsskora]], [[Álkustallur]], [[Fýlagýpur]], [[Geirfuglasker]], [[Súluhellir]] og [[Kepptó]].<br>

Viglundur: Verndaði „Blik 1936/Örnefni“ [edit=sysop:move=sysop]

2009-10-04T14:27:28Z

Verndaði „Blik 1936/Örnefni“ [edit=sysop:move=sysop]

←Fyrri útgáfa

Útgáfa síðunnar 4. október 2009 kl. 14:27

Viglundur á 29. september 2009 kl. 15:57

2009-09-29T15:57:22Z

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 29. september 2009 kl. 15:57
Lína 8:		Lína 8:
	[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[Innra-Básasker\|Innra]]-og [[Ytra-Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[Leiðin\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>		[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[Innra-Básasker\|Innra]]-og [[Ytra-Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[Leiðin\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>
	Um alla [[Heimaey\|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.<br>		Um alla [[Heimaey\|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.<br>
	Í [[Fiskihellar\|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar\|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar\|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll\|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. [[Kvíalágar]], [[Ömpustekkir]], [[Staðarstekkir]], [[Helgustöðull]], [[Lambhilla]], og [[Sauðatorfa]] eru meðal þeirra nafna. [[Kaplapyttir]] og [[Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. [[Gyltustígur]] í [[Ystiklettur\|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og [[Hafursdalur]] eða [[Hafursdæl]], geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar. Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi:<br> [[Brattató]], [[Grafningsskora]], [[Sléttimoldi]], [[Hurðarnef]], [[Háubæli]], [[Blöðkutó]], [[Baldurbráarhillur]], [[Blábringur]], [[Bjarnabæli]], [[Halldórsskora]], [[~~Álkushillur~~]], [[Fýlagýpur]], [[Geirfuglasker]], [[Súluhellir]] og [[Kepptó]].<br>		Í [[Fiskihellar\|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar\|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar\|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll\|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. [[Kvíalágar]], [[Ömpustekkir]], [[Staðarstekkir]], [[Helgustöðull]], [[Lambhilla]], og [[Sauðatorfa]] eru meðal þeirra nafna. [[Kaplapyttir]] og [[Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. [[Gyltustígur]] í [[Ystiklettur\|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og [[Hafursdalur]] eða [[Hafursdæl]], geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar. Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi:<br> [[Brattató]], [[Grafningsskora]], [[Sléttimoldi]], [[Hurðarnef]], [[Háubæli]], [[Blöðkutó]], [[Baldurbráarhillur]], [[Blábringur]], [[Bjarnabæli]], [[Halldórsskora]], [[Álkustallur]], [[Fýlagýpur]], [[Geirfuglasker]], [[Súluhellir]] og [[Kepptó]].<br>
	Hér er ekki rúm til að rekja þetta efni til hlítar. Ég vil aðeins nefna nokkur dæmi um örnefni, sem sprottin eru af öðrum atvikum en þegar hafa verið nefnd. Skammt ofan við [[Hvíld]], vestan við [[Leynir\|Leyni]], eru klettar, sem nefndir eru [[Rýnisklettar]]. Er það sögn manna, að þaðan hafi landmenn „rýnt“ á [[Nafar\|Nafarinn]], til þess að aðgæta, hvort fær mundi sjór við Sandinn. Allmargir staðir hafa verið notaðir sem eyktamörk frá bæjunum. Þaðan eru komin örnefnin [[Hádegisklettar\|Hádegisklettar]], [[Nónhóll\|Nónhóll]], [[Nóngil\|Nóngil]] og [[Náttmálaskarð\|Náttmálaskarð]]. [[Lauphöfðar]] draga nafn sitt af hrafnshreiðri, [[Mormónalón]] eða [[Skírnarlón]] af því, að þar skírðu mormónarnir, um miðja síðustu öld, þá, sem tóku trú þeirra. [[Sölvaflá]] af sölvatekju, [[Rosahóll]], vegna þess að bregða þótti til óveðráttu, þegar hóllinn hafði verið sleginn.<br>		Hér er ekki rúm til að rekja þetta efni til hlítar. Ég vil aðeins nefna nokkur dæmi um örnefni, sem sprottin eru af öðrum atvikum en þegar hafa verið nefnd. Skammt ofan við [[Hvíld]], vestan við [[Leynir\|Leyni]], eru klettar, sem nefndir eru [[Rýnisklettar]]. Er það sögn manna, að þaðan hafi landmenn „rýnt“ á [[Nafar\|Nafarinn]], til þess að aðgæta, hvort fær mundi sjór við Sandinn. Allmargir staðir hafa verið notaðir sem eyktamörk frá bæjunum. Þaðan eru komin örnefnin [[Hádegisklettar\|Hádegisklettar]], [[Nónhóll\|Nónhóll]], [[Nóngil\|Nóngil]] og [[Náttmálaskarð\|Náttmálaskarð]]. [[Lauphöfðar]] draga nafn sitt af hrafnshreiðri, [[Mormónalón]] eða [[Skírnarlón]] af því, að þar skírðu mormónarnir, um miðja síðustu öld, þá, sem tóku trú þeirra. [[Sölvaflá]] af sölvatekju, [[Rosahóll]], vegna þess að bregða þótti til óveðráttu, þegar hóllinn hafði verið sleginn.<br>
	Ég gat þess áður, að á sjónum kringum Eyjarnar væri einnig margt örnefna, ef svo mætti segja. Átti ég þar við miðin. Á sjóferðum sínum til aflafanga veittu eyjarskeggjar því fljótt athygli, að betur fiskaðist á einum stað en öðrum. Miðuðu þeir þá staði niður við einhver kennileiti í [[Heimaey\|Heimaey]], úteyjum eða jafnvel uppi á meginlandi og gáfu þeim nafn. Af þeirri ástæðu eru þær fiskislóðir kallaðar mið. Þekkjast nú nálægt 140 mið í námunda við Eyjarnar, þar sem handfæraveiði var áður stunduð. Oft drógu miðin nafn af þeim stað, sem þau voru miðuð við, eins og t.d. [[Mannklakkurinn]], [[Oddsstaðaklakkur]], [[Freikjuklakkur]] o.fl. Á hinu leitinu eru mið eins og [[Bessi]], [[Breki]], [[Glóri]] og [[Ledd]]. Það er ekki óalgengt, að ýmsir þeir staðir, sem við er miðað, hafi annað nafn af sjó. Meðal þeirra eru [[Fiskhellanef]], sem kallað er [[Vaðhorn]], þegar miðað er við það, [[Veðurvitarnir]] og [[Búrin]] á [[Elliðaey]], sem áður voru kölluð [[Hesteyra]]. Af miðunum má ráða, hvernig sjósókn hefir verið háttað áður.<br>		Ég gat þess áður, að á sjónum kringum Eyjarnar væri einnig margt örnefna, ef svo mætti segja. Átti ég þar við miðin. Á sjóferðum sínum til aflafanga veittu eyjarskeggjar því fljótt athygli, að betur fiskaðist á einum stað en öðrum. Miðuðu þeir þá staði niður við einhver kennileiti í [[Heimaey\|Heimaey]], úteyjum eða jafnvel uppi á meginlandi og gáfu þeim nafn. Af þeirri ástæðu eru þær fiskislóðir kallaðar mið. Þekkjast nú nálægt 140 mið í námunda við Eyjarnar, þar sem handfæraveiði var áður stunduð. Oft drógu miðin nafn af þeim stað, sem þau voru miðuð við, eins og t.d. [[Mannklakkurinn]], [[Oddsstaðaklakkur]], [[Freikjuklakkur]] o.fl. Á hinu leitinu eru mið eins og [[Bessi]], [[Breki]], [[Glóri]] og [[Ledd]]. Það er ekki óalgengt, að ýmsir þeir staðir, sem við er miðað, hafi annað nafn af sjó. Meðal þeirra eru [[Fiskhellanef]], sem kallað er [[Vaðhorn]], þegar miðað er við það, [[Veðurvitarnir]] og [[Búrin]] á [[Elliðaey]], sem áður voru kölluð [[Hesteyra]]. Af miðunum má ráða, hvernig sjósókn hefir verið háttað áður.<br>
Lína 14:		Lína 14:
	Á örnefnum í Vestmannaeyjum hefir farið fram rækileg söfnun. Næsta haust koma þau sennilega út í bókarformi með skýringum og athugunum. Dr. Þorkell Jóhannesson, sem tekið hefir sér fyrir hendur söfnunina, mun standa fyrir þeirri útgáfu.		Á örnefnum í Vestmannaeyjum hefir farið fram rækileg söfnun. Næsta haust koma þau sennilega út í bókarformi með skýringum og athugunum. Dr. Þorkell Jóhannesson, sem tekið hefir sér fyrir hendur söfnunina, mun standa fyrir þeirri útgáfu.

	''[[Jóhann Gunnar Ólafsson\|Jóh. Gunnar Ólafsson]]''.		:::[[Jóhann Gunnar Ólafsson\|''Jóh. Gunnar Ólafsson]]''.


	{{Blik}}		{{Blik}}

ZindriF: /* Blik 1936, 2. tbl. */

2009-09-22T13:39:15Z

Blik 1936, 2. tbl.

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 22. september 2009 kl. 13:39
Lína 4:		Lína 4:
	Eftir [[Jóhann Gunnar Ólafsson\|JÓH. GUNNAR ÓLAFSSON]] bæjarstjóra		Eftir [[Jóhann Gunnar Ólafsson\|JÓH. GUNNAR ÓLAFSSON]] bæjarstjóra

	HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[~~Heimalandið~~\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>		HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>
	Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.<br>		Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.<br>
	[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[Innra-Básasker\|Innra]]-og [[Ytra-Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[Leiðin\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>		[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[Innra-Básasker\|Innra]]-og [[Ytra-Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[Leiðin\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>
Lína 15:		Lína 15:

	''[[Jóhann Gunnar Ólafsson\|Jóh. Gunnar Ólafsson]]''.		''[[Jóhann Gunnar Ólafsson\|Jóh. Gunnar Ólafsson]]''.


			{{Blik}}

Viglundur á 12. september 2009 kl. 20:50

2009-09-12T20:50:49Z

@@ Lína 1: / Lína 1: @@
-ÖRNEFNI
+==Blik 1936, 2. tbl.==
-Eftir JÓH.GUNNAR ÓLAFSSON bæjarstjóra
+Eftir [[Jóhann Gunnar Ólafsson|JÓH. GUNNAR ÓLAFSSON]] bæjarstjóra
 Örnefnin eru fyrir margra hluta sakir merkileg. Veita þau oft fræðslu um störf og lifnaðarháttu fyrri alda manna, sem ekki er hægt að fá annars staðar.
-Á örnefnum í Vestmannaeyjum hefir farið fram rækileg söfnun. Næsta haust koma þau sennilega út í bókarformi með skýringum og athugunum. Dr. [[Þorkell Jóhannesson|Þorkell Jóhannesson]], sem tekið hefir sér fyrir hendur söfnunina, mun standa fyrir þeirri útgáfu.
+Á örnefnum í Vestmannaeyjum hefir farið fram rækileg söfnun. Næsta haust koma þau sennilega út í bókarformi með skýringum og athugunum. Dr. Þorkell Jóhannesson, sem tekið hefir sér fyrir hendur söfnunina, mun standa fyrir þeirri útgáfu.
-''[[Jóh. Gunnar Ólafsson|Jóh. Gunnar Ólafsson]]''.
+''[[Jóhann Gunnar Ólafsson|Jóh. Gunnar Ólafsson]]''.

Saerun: Ný síða: ÖRNEFNI Eftir JÓH.GUNNAR ÓLAFSSON bæjarstjóra HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð ...

2009-09-11T17:12:27Z

Ný síða: ÖRNEFNI Eftir JÓH.GUNNAR ÓLAFSSON bæjarstjóra HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð ...

Ný síða

ÖRNEFNI

Eftir JÓH.GUNNAR ÓLAFSSON bæjarstjóra

HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á Heimalandi, og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.

Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.

Skipasand kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin|Hrófin]], [[Nausthamar|Nausthamar]], [[Stokkhella|Stokkhella]], [[Stokkalón|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangvík|Tangvík]] var [[Sjóbúðarhóll|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar|Básar]], sem skerin fengu nafn af: Innra-og Ytra-Básasker. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata|Skata]] og [[Brúnkolla|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á Leiðina. Auk þess varð að varast [[Steinn|Steininn]] og [[Eyrarháls|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði|Sólboða]] var tekið lagið á [[Leiðin|Leiðina]]. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka Leiðarróðurinn, ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.

Um alla [[Heimaey|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.

Í [[Fiskihellar|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. Kvíalágar, Ömpustekkir, Staðarstekkir, Helgustöðull, Lambhilla, og Sauðatorfa eru meðal þeirra nafna. Kaplapyttir og [[Kaplagjóta|Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. Gyltustígur í [[Ystiklettur|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og Hafurssdalur eða Hafursdæl, geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar.Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi: Brattató, Grafningsskora, Sléttimoldi, Hurðarnef, Háubæli, Blöðkutó, Baldurbráarhillur, Blábringur, Bjarnabæli, Halldórsskora, Álkushillur, Fýlagýpur, Geirfuglasker, Sviluhellir og Kepptó.

Hér er ekki rúm til að rekja þetta efni til hlítar. Ég vil aðeins nefna nokkur dæmi um örnefni, sem sprottin eru af öðrum atvikum en þegar hafa verið nefnd. Skammt ofan við Hvíld, vestan við Leyni, eru klettar, sem nefndir eru Rýnisklettar. Er það sögn manna, að þaðan hafi landmenn "rýnt" á Nafarinn, til þess að aðgæta, hvort fær mundi sjór við Sandinn. Allmargir staðir hafa verið notaðir sem eyktamörk frá bæjunum. Þaðan eru komin örnefnin [[Hádegisklettar|Hádegisklettar]], [[Nónhóll|Nónhóll]], [[Nóngil|Nóngil]] og [[Náttmálaskarð|Náttmálaskarð]]. Lauphöfðar draga nafn sitt af hrafnshreiðri, Mormónalón eða Skírnarlón af því, að þar skírðu mormónarnir, um miðja síðustu öld, þá, sem tóku trú þeirra. Sölvaflá af sölvatekju, Rosahóll, vegna þess að bregða þótti til óveðráttu, þegar hóllinn hafði verið sleginn.

Ég gat þess áður, að á sjónum kringum Eyjarnar væri einnig margt örnefna, ef svo mætti segja. Átti ég þar við miðin. Á sjóferðum sínum til aflafanga veittu eyjarskeggjar því fljótt athygli, að betur fiskaðist á einum stað en öðrum. Miðuðu þeir þá staði niður við einhver kennileiti í [[Heimaey|Heimaey]], úteyjum eða jafnvel uppi á meginlandi og gáfu þeim nafn. Af þeirri ástæðu eru þær fiskislóðir kallaðar mið. Þekkjast nú nálægt 140 mið í námunda við Eyjarnar, þar sem handfæraveiði var áður stunduð. Oft drógu miðin nafn af þeim stað, sem þau voru miðuð við, eins og t.d. Mannklakkurinn, Oddsstaðaklakkur, Freikjuklakkur o.fl. Á hinu leitinu eru mið eins og Bessi, Breki, Glóri og Ledd. Það er ekki óalgengt, að ýmsir þeir staðir, sem við er miðað, hafi annað nafn af sjó. Meðal þeirra eru Fiskhellanef, sem kallað er Vaðhorn, þegar miðað er við það, Veðurvitarnir og Búrin á [[Elliðaey|Elliðaey]], sem áður voru kölluð Hesteyra. Af miðunum má ráða, hvernig sjósókn hefir verið háttað áður.

Örnefnin eru fyrir margra hluta sakir merkileg. Veita þau oft fræðslu um störf og lifnaðarháttu fyrri alda manna, sem ekki er hægt að fá annars staðar.
Á örnefnum í Vestmannaeyjum hefir farið fram rækileg söfnun. Næsta haust koma þau sennilega út í bókarformi með skýringum og athugunum. Dr. [[Þorkell Jóhannesson|Þorkell Jóhannesson]], sem tekið hefir sér fyrir hendur söfnunina, mun standa fyrir þeirri útgáfu.

''[[Jóh. Gunnar Ólafsson|Jóh. Gunnar Ólafsson]]''.

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 21. október 2009 kl. 12:11
Lína 6:		Lína 6:
	HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>		HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>
	Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.<br>		Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.<br>
	[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[Básasker\|Innra]]-og [[Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[~~Leiðin~~\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>		[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[Básasker\|Innra]]-og [[Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[Leið\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>
	Um alla [[Heimaey\|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.<br>		Um alla [[Heimaey\|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.<br>
	Í [[Fiskihellar\|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar\|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar\|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll\|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. [[Kvíalágar]], [[Ömpustekkir]], [[Staðarstekkir]], [[Helgustöðull]], [[Lambhilla]], og [[Sauðatorfa]] eru meðal þeirra nafna. [[Kaplapyttir]] og [[Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. [[Gyltustígur]] í [[Ystiklettur\|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og [[Hafursdalur]] eða [[Hafursdæl]], geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar. Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi:<br> [[Brattató]], [[Grafningsskora]], [[Sléttimoldi]], [[Hurðarnef]], [[Háubæli]], [[Blöðkutó]], [[Baldurbráarhillur]], [[Blábringur]], [[Bjarnabæli]], [[Halldórsskora]], [[Álkustallur]], [[Fýlagýpur]], [[Geirfuglasker]], [[Súluhellir]] og [[Kepptó]].<br>		Í [[Fiskihellar\|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar\|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar\|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll\|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. [[Kvíalágar]], [[Ömpustekkir]], [[Staðarstekkir]], [[Helgustöðull]], [[Lambhilla]], og [[Sauðatorfa]] eru meðal þeirra nafna. [[Kaplapyttir]] og [[Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. [[Gyltustígur]] í [[Ystiklettur\|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og [[Hafursdalur]] eða [[Hafursdæl]], geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar. Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi:<br> [[Brattató]], [[Grafningsskora]], [[Sléttimoldi]], [[Hurðarnef]], [[Háubæli]], [[Blöðkutó]], [[Baldurbráarhillur]], [[Blábringur]], [[Bjarnabæli]], [[Halldórsskora]], [[Álkustallur]], [[Fýlagýpur]], [[Geirfuglasker]], [[Súluhellir]] og [[Kepptó]].<br>

←Fyrri útgáfa		Útgáfa síðunnar 21. október 2009 kl. 11:39
Lína 6:		Lína 6:
	HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>		HVERGI á landinu mun vera jafn margt örnefna og hér í Vestmannaeyjum, á ekki stærra bletti. Má heita, að hver hóll og hæð á [[Heimaland\|Heimalandi]], og hver snös og skúti í björgum og úteyjum eigi sér nafn.<br>
	Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.<br>		Við atvinnu sína hafa eyjarskeggjar farið um fjöll og eyjar, og ekki sízt sjóinn kringum eyjarnar. Öllum kennileitum hafa þeir gefið nafn til þess að miða við athafnir sínar, og er mikill hluti örnefnanna af þeim toga spunninn. En margt örnefnanna á rót sína að rekja til ýmsra annara ástæðna eða atvika.<br>
	[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[~~Innra-~~Básasker\|Innra]]-og [[~~Ytra-~~Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[Leiðin\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>		[[Skipasandur\|Skipasand]] kölluðu þeir, þar sem þeir komu að landi á skipum sínum. Þar voru líka [[Hrófin\|Hrófin]], [[Nausthamar\|Nausthamar]], [[Stokkhella\|Stokkhella]], [[Stokkalón\|Stokkalón]] og [[Haffrúarklöpp\|Haffrúarklöpp]]. Við [[Tangavik\|Tangavik]] var [[Sjóbúðarhóll\|Sjóbúðarhóll]]. Áður fyrri hét þar [[Básar\|Básar]], sem skerin fengu nafn af: [[Básasker\|Innra]]-og [[Básasker\|Ytra-Básasker]]. Næstum því hvert sker og klöpp, sem liggur að eða á [[Botninn\|Botninum]], á sitt nafn. Í [[Hringsker\|Hringsker]] voru fyrrum legufestar hafskipanna festar. [[Skata\|Skata]] og [[Brúnkolla\|Brúnkolla]] voru varasöm sker, og slæm brot voru oft á [[Hnykill\|Hnyklinum]]. Þess vegna var nauðsynlegt að leggja rétt á [[Leiðin\|Leiðina]]. Auk þess varð að varast [[Steinninn\|Steininn]] og [[Eyrarhálsinn\|Eyrarhálsinn]]. Þetta og fleira urðu formennirnir að hafa hugfast, svo vel færi. Á [[Sólboði\|Sólboða]] var tekið lagið á Leiðina. Þegar ólag gekk á Sólboða, átti að róa á Leiðina, því að of seint var að taka [[Leiðarróðurinn]], ef ólaginu var sleppt inn af boðanum.<br>
	Um alla [[Heimaey\|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.<br>		Um alla [[Heimaey\|Heimaey]] eru örnefni dregin af aðalatvinnuvegi eyjarskeggja, fiskveiðunum.<br>
	Í [[Fiskihellar\|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar\|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar\|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll\|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. [[Kvíalágar]], [[Ömpustekkir]], [[Staðarstekkir]], [[Helgustöðull]], [[Lambhilla]], og [[Sauðatorfa]] eru meðal þeirra nafna. [[Kaplapyttir]] og [[Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. [[Gyltustígur]] í [[Ystiklettur\|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og [[Hafursdalur]] eða [[Hafursdæl]], geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar. Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi:<br> [[Brattató]], [[Grafningsskora]], [[Sléttimoldi]], [[Hurðarnef]], [[Háubæli]], [[Blöðkutó]], [[Baldurbráarhillur]], [[Blábringur]], [[Bjarnabæli]], [[Halldórsskora]], [[Álkustallur]], [[Fýlagýpur]], [[Geirfuglasker]], [[Súluhellir]] og [[Kepptó]].<br>		Í [[Fiskihellar\|Fiskhellum]] og [[Fiskiklettar\|Fiskiklettum]] var matfiskur hertur, og hafa þeir nafn af því. Undir [[Skiphellar\|Skiphellum]] var gert við vertíðarskipin. Á [[Kvíslarhóll\|Kvíslarhól]] var sjófatnaðurinn þurkaður. Svona mætti lengi telja. Þá eru á hinu leitinu nöfn, sem rót sína eiga að rekja til landbúnaðarins. [[Kvíalágar]], [[Ömpustekkir]], [[Staðarstekkir]], [[Helgustöðull]], [[Lambhilla]], og [[Sauðatorfa]] eru meðal þeirra nafna. [[Kaplapyttir]] og [[Kaplagjóta]], þar sem lógað var hrossum, er voru umfram ákveðna tölu (16), minnir á hrossaeignina. [[Gyltustígur]] í [[Ystiklettur\|Yztakletti]] bendir til þess að svínarækt hafi verið hér, og [[Hafursdalur]] eða [[Hafursdæl]], geitnarækt. Meginhluti örnefnanna er þó til komin við fuglaveiðarnar. Hver veiðistaður, og svo að segja hver lundabyggð, svartfuglsbæli og fýlavarp á sitt nafn. Flest eru þau örnefni dregin af landslagi, legu og öðrum einkennum, eða hafa nafn sitt af þeim manni, sem fyrstur klifraði þangað eða seig, en þó eru nokkur þeirra dregin af fuglsheiti eða einhverju tæki til veiðinnar. Í þessu efni má nefna þessi fáu dæmi:<br> [[Brattató]], [[Grafningsskora]], [[Sléttimoldi]], [[Hurðarnef]], [[Háubæli]], [[Blöðkutó]], [[Baldurbráarhillur]], [[Blábringur]], [[Bjarnabæli]], [[Halldórsskora]], [[Álkustallur]], [[Fýlagýpur]], [[Geirfuglasker]], [[Súluhellir]] og [[Kepptó]].<br>